નોર્વેના રાજા હેરાલ્ડ પાંચમાનું શુક્રવારે ૮૯ વર્ષની વયે અવસાન થયું. તેમના અવસાન સાથે, તેમના પુત્ર, ક્રાઉન પ્રિન્સ હાકોન, સિંહાસન પર બેઠા અને હવે રાજા હાકોન તરીકે શાસન કરી રહ્યા છે. હેરાલ્ડ યુરોપના સૌથી વૃદ્ધ શાસક રાજા હતા. નોર્વેજીયન રોયલ પેલેસ અનુસાર, રાજા હેરાલ્ડ પાંચમાએ શુક્રવારે સવારે ૬ઃ૩૫ વાગ્યે ઓસ્લોની નેશનલ હોસ્પિટલમાં અંતિમ શ્વાસ લીધા. નોર્વેજીયન સરકારે પણ તેમના મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી. હેરાલ્ડે લગભગ ૩૫ વર્ષ સુધી નોર્વેના રાજા તરીકે સેવા આપી.
હેરાલ્ડે રાજાશાહીને આધુનિક બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ તેમની વધતી ઉંમર હોવા છતાં, તેમણે તાજેતરના વર્ષોમાં રાજગાદી છોડી દેનારા અન્ય યુરોપિયન રાજાઓથી વિપરીત, રાજગાદી છોડી ન દેવાનું પસંદ કર્યું. નોર્વે એક બંધારણીય રાજાશાહી છે. રાજાની ભૂમિકા મુખ્યત્વે પ્રતીકાત્મક છે, જ્યારે દેશની વાસ્તવિક રાજકીય શક્તિ ચૂંટાયેલી સંસદ પાસે છે. આશરે ૫.૫ મિલિયનની વસ્તી ધરાવતા નોર્વેમાં, રાજાને લોકોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિયતા મળી. જાન્યુઆરી ૧૯૯૧માં તેમના પિતા, રાજા ઓલાવ પાંચમાના મૃત્યુ પછી હેરાલ્ડ સિંહાસન પર બેઠા. તેમના શાસનકાળ દરમિયાન, નોર્વેમાં તેલ અને ગેસની આવક દ્વારા સંચાલિત આર્થિક સમૃદ્ધિનો સમયગાળો જાવા મળ્યો.
નોર્વેના વડા પ્રધાન જાનાસ ગાહર સ્ટોરે રાજાના અવસાન પર શોક વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે આખો રાષ્ટ્ર શોકમાં છે અને નોર્વેના લોકો દેશ પ્રત્યેની તેમની લાંબી સેવા માટે ઊંડી કૃતજ્ઞતા અનુભવે છે. તેમણે કહ્યું,”ત્રણ દાયકાથી વધુ સમય સુધી રાજા તરીકે, હેરાલ્ડ પાંચમાએ નોર્વેના લોકોમાં અતૂટ વિશ્વાસ દર્શાવ્યો. તેમણે અમને આપણામાં અને એકબીજામાં સારું જાવામાં મદદ કરી. રાજા હેરાલ્ડના શબ્દો મુશ્કેલ સમયમાં લોકોમાં એકતા લાવ્યા.” ૨૦૧૧ ના હુમલા પછી તેમણે રાષ્ટ્રના દુઃખને શેર કર્યું અને નોર્વેજીયન રમતવીરોએ મહાન કાર્યો પ્રાપ્ત કર્યા ત્યારે તેમની સાથે ઉજવણી કરી. હૂંફ, શાણપણ અને ખુલ્લાપણા સાથે, હેરાલ્ડે રાષ્ટ્રને એવા સમાજ તરફ દોરી ગયું જેમાં દરેક માટે સ્થાન હોય. અમારી સંવેદના રાણી સોન્જા અને સમગ્ર રાજવી પરિવાર પ્રત્યે છે.
રાજા હેરાલ્ડનો જન્મ ૧૯૩૭ માં ઓસ્લો નજીક એસ્કરમાં થયો હતો. ૧૩૭૦ પછી તેઓ નોર્વેમાં જન્મેલા પ્રથમ નોર્વેજીયન રાજકુમાર હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન નાઝી જર્મનીએ નોર્વે પર કબજા કર્યો ત્યારે હેરાલ્ડ માત્ર ૩ વર્ષના હતા. ધરપકડથી બચવા માટે, તેમની માતા તેમને અને તેમની બહેનો, રાગ્નહિલ્ડ અને એસ્ટ્રીડને પહેલા સ્વીડન અને પછી હોડી દ્વારા અમેરિકા લઈ ગયા. હેરાલ્ડના પિતા અને દાદા, નોર્વેજીયન સરકાર સાથે, બ્રિટન ભાગી ગયા અને દેશનિકાલમાં રહ્યા. હેરાલ્ડના દાદા, હાકોન , જર્મન દબાણ સામે તેમના અડગ પ્રતિકાર માટે નોર્વેજીયન લોકો દ્વારા ખૂબ માન આપતા હતા.
અમેરિકામાં તેમના રોકાણ દરમિયાન, નોર્વેજીયન રાજવી પરિવાર વારંવાર વ્હાઇટ હાઉસમાં મહેમાનો તરીકે આવતો હતો. જ્યારે હેરાલ્ડ માત્ર ૬ વર્ષના હતા, ત્યારે તેમણે કેનેડામાં નોર્વેજીયન એરબેઝ પર નવા ફાઇટર જેટના નામકરણ સમારોહમાં ભાગ લઈને તેમની પ્રથમ સત્તાવાર જવાબદારી નિભાવી. યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી, આખો પરિવાર જૂન ૧૯૪૫માં નોર્વે પાછો ફર્યો. હેરાલ્ડે પબ્લિક સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો, પછી નોર્વેજીયન મિલિટરી કોલેજ અને ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો.
તેમના પિતાની જેમ, હેરાલ્ડને સમુદ્ર અને નૌકાવિહાર પ્રત્યે ખાસ પ્રેમ હતો. તેમના પિતા, કિંગ ઓલાવ, ૧૯૨૮માં નૌકાવિહારમાં ઓલિમ્પિક ચેમ્પિયન હતા. હેરાલ્ડ પોતે અનેક ઓલિમ્પિક રમતોમાં નોર્વેનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા.
તેમણે કોઈ શાહી છોકરી સાથે લગ્ન કર્યા ન હતા
રાજા હેરાલ્ડનું અંગત જીવન પણ ખૂબ વિવાદાસ્પદ હતું. યુવાનીમાં, તેને યુરોપના શાહી અને કુલીન પરિવારોમાંથી એક રાજકુમારી સાથે લગ્ન કરવા માટે દબાણનો સામનો કરવો પડ્યો. જાકે, હેરાલ્ડે લગભગ નવ વર્ષ સુધી લગ્નના અનેક પ્રસ્તાવોને નકારી કાઢ્યા. તે તેની શાળાની મિત્ર, એક સફળ ઉદ્યોગપતિની પુત્રી સોન્યા હેરાલ્ડસેન સાથે લગ્ન કરવા માંગતો હતો. આખરે તેણે તેના પિતા, રાજા ઓલાવની પરવાનગી મેળવી. રાજા ઓલાવને ડર હતો કે સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતી સોન્યા સાથે લગ્ન કરવાથી નોર્વેની તે સમયની નવી રાજાશાહી નબળી પડી શકે છે, પરંતુ એવું બન્યું નહીં. હેરાલ્ડ અને સોન્યાએ ૨૯ ઓગસ્ટ, ૧૯૬૮ ના રોજ લગ્ન કર્યા, અને નોર્વેજીયન લોકોએ ખૂબ જ ઉત્સાહથી સમારોહનું સ્વાગત કર્યું.
