મરાઠા અનામત અંગેની લડાઈ
મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા સમુદાયના અનામતના મામલે રાજ્યભરમાં રાજકારણમાં ગરમી તેજ થઈ ગઈ છે. આ સંદર્ભમાં, મરાઠા સમુદાયને કુણબી જાતિ પ્રમાણપત્ર આપવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણયને બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવતા ચર્ચા વધુ તીવ્ર બની ગઈ છે. સરકારના આ નિર્ણય સામે બે નવી અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે. ઉપરાંત, એક જૂની અરજીમાં ફેરફાર કરીને તેને પડકારવાની પરવાનગી માંગવામાં આવી છે. આ કેસમાં, અરજદારોએ દાવો કર્યો છે કે આ નિર્ણય ગેરબંધારણીય, મનસ્વી અને કાયદાની વિરુદ્ધ છે.
અરજીઓમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ નિર્ણય ફક્ત રાજકીય લાભ માટે લેવામાં આવ્યો છે જેથી મરાઠા સમુદાયને ખુશ કરી શકાય. એટલું જ નહીં, એક અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકાર પોતે આ મુદ્દા પર વારંવાર પોતાનું વલણ બદલી રહી છે. જા કે, મહારાષ્ટ્ર સરકારે મરાઠા સમુદાયને કુણબી જાતિ પ્રમાણપત્ર આપવાના નિર્ણય અંગે કહ્યું હતું કે આ નિર્ણય તેમને શિક્ષણ અને સરકારી નોકરીઓમાં ઓબીસી (અન્ય પછાત વર્ગો) અનામતનો લાભ મેળવવામાં સક્ષમ બનાવશે.
આ કેસની સુનાવણી મુખ્ય ન્યાયાધીશ શ્રી ચંદ્રશેખર અને ન્યાયાધીશ ગૌતમ અંકડની બેન્ચ દ્વારા કરવામાં આવશે. જા કે, અગાઉ,ઓબીસી વેલ્ફેર ફાઉન્ડેશનના પ્રમુખ અરજદાર મનોજ સાસાણેએ પણ મરાઠાઓને ઓબીસીમાં સમાવવા સામે અરજી દાખલ કરી હતી. આવી સ્થિતિમાં, તેમણે હવે તેમની અરજીમાં સુધારો કર્યો છે અને તાજેતરના સરકારના નિર્ણયને પણ પડકારવાની પરવાનગી માંગી છે. કોર્ટે તેમને આ માટે અરજી દાખલ કરવા કહ્યું છે. આ સાથે, વકીલ વિનીત વિનોદ ધોત્રે દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી પીઆઈએલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારે મરાઠા સમુદાયને ઓબીસી દરજ્જા આપીને વાસ્તવિક ઓબીસી વર્ગોના અધિકારોને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આટલું જ નહીં, શિવ અખિલ ભારતીય
આભાર – નિહારીકા રવિયા વીરશૈવ યુવક સંગઠન નામના ટ્રસ્ટ દ્વારા બીજી એક અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઘણા કમિશનના અહેવાલોમાં પહેલાથી જ કહેવામાં આવ્યું છે કે મરાઠા અને કુણબી એકસરખા નથી. આ અરજીઓમાં, સરકારના નિર્ણયને રદ કરવા અને સુનાવણી પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તેને સ્ટે આપવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, એનસીપી (શરદ પવાર જૂથ) ના ધારાસભ્ય જિતેન્દ્ર આવ્હાડે માંગ કરી છે કે જા મહારાષ્ટ્ર સરકાર રાજ્યમાં હૈદરાબાદ ગેઝેટ લાગુ કરીને મરાઠા સમુદાયને કુણબી પ્રમાણપત્ર આપી રહી છે, તો બંજારા સમુદાયને પણ અનુસૂચિત જનજાતિ દરજ્જા અને તે જ ગેઝેટ હેઠળ અનામત આપવી જાઈએ. પત્રકારો સાથે વાત કરતા આવ્હાડે કહ્યું કે હું લાંબા સમયથી આ માંગ કરી રહ્યો છું અને આ માટે તમામ પુરાવા પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. જા મહારાષ્ટ્રમાં હૈદરાબાદ ગેઝેટ લાગુ કરવામાં આવી રહ્યું છે, તો બંજારોને પણ તે જ આધારે એસટી અનામત મળવી જાઈએ.
તમને જણાવી દઈએ કે ૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ મહારાષ્ટ્ર સરકારે હૈદરાબાદ ગેઝેટ લાગુ કરતો સરકારી ઠરાવ જારી કર્યો હતો. આ અંતર્ગત, કુણબી જાતિ પ્રમાણપત્ર એવા મરાઠાઓને આપવામાં આવશે જે સાબિત કરી શકશે કે તેમના પૂર્વજા કુણબી માનવામાં આવતા હતા. આનાથી તેમને ઓબીસી અનામતનો લાભ મળશે.
નોંધનીય છે કે મહારાષ્ટ્ર સરકારે આ નિર્ણય ત્યારે લીધો હતો જ્યારે મનોજ જરંગેએ ૨૯ ઓગસ્ટથી મુંબઈના આઝાદ મેદાનમાં મરાઠા અનામતની માંગણી સાથે ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. તેમના આંદોલનને કારણે દક્ષિણ મુંબઈના ઘણા વિસ્તારોમાં જનજીવન પ્રભાવિત થયું હતું. આ દબાણ વચ્ચે, સરકારે ૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ એક સરકારી ઠરાવ બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે મરાઠાઓએ જૂના દસ્તાવેજામાં પોતાને કુણબી ગણાવ્યા છે તેમને કુણબી જાતિ પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવશે. આ માટે એક સમિતિની પણ રચના કરવામાં આવી છે. જાકે, સરકારના આ પગલાથી ઓબીસી વર્ગોમાં નારાજગી ફેલાઈ રહી છે, કારણ કે તેમને લાગે છે કે આનાથી અનામતનો તેમનો હિસ્સો ઘટશે.
