હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં બે વેપારી જહાજા પર થયેલા હુમલા બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં વધતી જતી દરિયાઈ સુરક્ષા કટોકટીને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે ભારતીય નાવિકોના રક્ષણ માટે મોટા પગલાં લીધાં છે. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે દરિયાઈ દેખરેખ વધારવા અને “નાવિક-પ્રથમ” નીતિના અમલીકરણનો નિર્દેશ આપ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં દરેક ભારતીય નાવિકને તેમના રાષ્ટ્રીય ધ્વજને ધ્યાનમાં લીધા વિના શોધી કાઢવામાં આવશે. સોમવારે યોજાયેલી ઉચ્ચ-સ્તરીય સમીક્ષા બેઠકમાં સોનોવાલે અનેક મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જારી કરી.
મીટિંગ દરમિયાન, સોનોવાલે દરેક જહાજનું રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ, દરેક અસરગ્રસ્ત ભારતીય નાવિક માટે સમર્પિત સંપર્ક અધિકારીની નિમણૂક અને વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય નૌકાદળ, શિપિંગ મહાનિર્દેશાલય, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય, રસાયણો અને ખાતર મંત્રાલય અને ઈરાન અને ઓમાનમાં ભારતીય દૂતાવાસો સાથે ચોવીસ કલાક સંકલન કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બે વેપારી જહાજા, એમટી અલ બાહિયાહ અને એમટી મોમ્બાસા પર થયેલા હુમલા બાદ આ બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. બંને જહાજાના ૪૬ સભ્યોના ક્રૂમાં ૩૦ ભારતીય નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
એમટી અલ બાહિયાહ પરના હુમલામાં એક ભારતીય નાવિકનું મોત થયું હતું અને બીજા ઘાયલ થયો હતો. એમટી મોમ્બાસામાં નવ ભારતીય નાવિક ઘાયલ થયા હતા, જેમાંથી બેની હાલત ગંભીર હોવાનું જાણવા મળે છે. મૃતક નાવિકોના પરિવારો પ્રત્યે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરતા, સોનોવાલે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્ર હંમેશા ફરજ દરમિયાન પોતાનો જીવ ગુમાવનારા ભારતીય નાવિકોના સર્વોચ્ચ બલિદાનને યાદ રાખશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર શોકગ્રસ્ત પરિવારોને શક્્ય તમામ સહાય પૂરી પાડશે અને ઘાયલ થયેલા તમામ ખલાસીઓના ઝડપી સ્વસ્થ થવાની કામના કરે છે. તેમણે ભારતીય ખલાસીઓ અને તેમના પરિવારોને ખાતરી આપી હતી કે સરકાર દરેક પરિસ્થિતિમાં તેમની સાથે ઉભી છે.
કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી શાંતનુ ઠાકુર અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથેની બેઠકમાં, પર્શિયન ગલ્ફ, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને ઓમાનના અખાતમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી, અને ભારતીય ખલાસીઓ દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા જાખમો અને કટોકટી પ્રતિભાવ પ્રણાલીનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. સોનોવાલે શિપિંગ મહાનિર્દેશકને પર્શિયન ગલ્ફ, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ અને ઓમાનના અખાતમાં કાર્યરત દરેક જહાજ પર ભારતીય ખલાસીઓનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ જાળવવા માટે એક ઓપરેશનલ ડેશબોર્ડ વિકસાવવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. આ ડેશબોર્ડમાં જહાજના સ્થાન, માલિકી, કાર્ગો, ક્રૂ, તેમની સલામતી, જાખમ સ્તર, મુસાફરી માર્ગ, આગામી બંદર અને ઉપલબ્ધ સુવિધાઓ વિશે વાસ્તવિક સમયની માહિતી શામેલ હશે.
મંત્રીએ એ પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે કટોકટીથી પ્રભાવિત દરેક ભારતીય ખલાસી માટે એક સમર્પિત સંપર્ક અધિકારીની નિમણૂક કરવામાં આવે. આ અધિકારી પરિવારોને તબીબી અપડેટ્સ, મુસાફરી દસ્તાવેજા, સ્વદેશ પરત ફરવા, નાવિક કલ્યાણ ભંડોળ, બાકી પગાર, કરારના અધિકારો અને વળતર સહિતની તમામ માહિતી પૂરી પાડશે. સોનોવાલે અધિકારીઓને ઈરાન, ઓમાન અને યુએઈમાં ભારતીય મિશન સાથે કામ કરીને હોસ્પિટલો, સલામત બંદરો, કટોકટી તબીબી સુવિધાઓ, મૃતદેહોના સ્વદેશ પરત ફરવા અને તપાસ અંગે અધિકૃત માહિતી એકત્રિત કરવાનો નિર્દેશ પણ આપ્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ જહાજને નવા ખતરાની આકારણી કર્યા પછી, જહાજના કેપ્ટનના વ્યાવસાયિક અભિપ્રાય અને સક્ષમ દરિયાઈ અધિકારીઓની સલાહ લીધા પછી જ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવી જાઈએ.
સોનોવાલે જહાજ માલિકો, જહાજ સંચાલકો અને ભરતી એજન્સીઓને અનુપાલન અહેવાલો સબમિટ કરવા અને ખાતરી કરવા માટે પણ નિર્દેશ આપ્યો કે કોઈ પણ ભારતીય નાવિકને પૂરતી સુરક્ષા, માહિતી અને સહાય વિના જહાજ પર ચઢવા માટે દબાણ ન કરવામાં આવે. સરકારે નાવિકો અને તેમના પરિવારોને મદદ કરવા માટે ૨૪ટ૭ સપોર્ટ સિસ્ટમ પણ શરૂ કરી છે. ફરિયાદો અને સહાય વિનંતીઓ ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન, વોટ્સએપ અને ઇમેઇલ દ્વારા નોંધાવી શકાય છે. સોનોવાલે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે ભારતીય નાવિકોની સલામતી સરકારની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. તેમણે કહ્યું કે તમામ મંત્રાલયો અને દરિયાઈ એજન્સીઓ સાથે સંકલન દ્વારા ભારતીયોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
