યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (યુજીસી) ના નવા નિયમો અંગે દેશભરમાં જારદાર વિરોધ થઈ રહ્યો છે. નવા નિયમોને પડકારતી જાહેર હિતની અરજીની સુનાવણી આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચ સમક્ષ થઈ હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસની સુનાવણી કરતા હવે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે, જેમાં યુજીસી નિયમ પર કામચલાઉ સ્ટે મૂકવામાં આવ્યો છે. આ કેસમાં આગામી સુનાવણી ૧૯ માર્ચે થવાની છે. એ નોંધવું જાઈએ કે ૨૩ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ યુજીસીએ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી હતી.
વિવિધ અરજદારોએ નવા યુજીસી નિયમને પડકાર્યો હતો, તેને મનસ્વી, બાકાત, ભેદભાવપૂર્ણ અને બંધારણ અને યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન એક્ટ, ૧૯૫૬નું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું. નવા યુજીસી નિયમના વિરોધીઓ દલીલ કરે છે કે આ કાયદામાં ભેદભાવની વ્યાખ્યા સૂચવે છે કે જાતિ આધારિત ભેદભાવ ફક્ત એસસી,એસટી અને ઓબીસી વિદ્યાર્થીઓને જ લાગુ પડે છે. સામાન્ય શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓને કોઈ સંસ્થાકીય સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવતી નથી, ન તો ફરિયાદ નિવારણ વ્યવસ્થા અમલમાં છે. અરજદારોએ જણાવ્યું છે કે જ્યારે આ કાયદો સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, તે પોતે જ ભેદભાવને વધારે છે. તે સામાન્ય જાતિ (અથવા ઉચ્ચ જાતિ) ને “કુદરતી અપરાધીઓ” માને છે. તેથી, તેની સમીક્ષા થવી જાઈએ અને સુપ્રીમ કોર્ટ આ બાબતે નિર્ણય ન આપે ત્યાં સુધી નવા કાયદાનો અમલ અટકાવવો જાઈએ.
વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈનઃ “હું જાતિ આધારિત ભેદભાવની આ વ્યાખ્યા પર સ્ટે માંગી રહ્યો છું. કાયદો એવું માની શકતો નથી કે ભેદભાવ ફક્ત કોઈ ચોક્કસ વર્ગ સામે હશે. એવું માની શકાય નહીં કે ભેદભાવ ફક્ત એક જ વર્ગ સામે છે.”
સીજેઆઇ સૂર્યકાંતઃ “ધારો કે દક્ષિણ ભારતનો કોઈ વિદ્યાર્થી ઉત્તર ભારતમાં પ્રવેશ લે છે અથવા ઉત્તર ભારતનો કોઈ વિદ્યાર્થી દક્ષિણ ભારતમાં પ્રવેશ લે છે. તેમના વિરુદ્ધ કોઈ પ્રકારની કટાક્ષપૂર્ણ ટિપ્પણી કરવામાં આવે છે જે અપમાનજનક છે અને બંને પક્ષ તેમની જાતિને જાણતા નથી. કઈ જાગવાઈ આને આવરી લે છે?” આના પર, વકીલ જૈને જવાબ આપ્યો, “કલમ ૩ઈ આ બધાને આવરી લે છે.”
વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈનઃ આ નવી વ્યાખ્યામાં ‘રેગિંગ’ શબ્દનો ઉલ્લેખ નથી.
વકીલઃ યુનિવર્સિટીઓને જાતિના આધારે વિભાજિત કરવામાં આવી રહી છે.
સીજેઆઇઃ વર્ગવિહીન સમાજ બનવા માટે આપણે જે કંઈ પ્રાપ્ત કર્યું છે તે બધું પ્રાપ્ત કર્યાના ૭૫ વર્ષ પછી, શું આપણે એક પ્રતિગામી સમાજ બની રહ્યા છીએ? રેગિંગમાં સૌથી ખરાબ બાબત એ છે કે દક્ષિણ કે ઉત્તરપૂર્વના બાળકો તેમની સંસ્કૃતિ પોતાની સાથે લઈ જાય છે, અને જેઓ તેનાથી અજાણ છે તેઓ તેમના પર ટિપ્પણી કરવાનું શરૂ કરે છે. પછી તમે અલગ છાત્રાલય વિશે વાત કરી. ભગવાનની ખાતર, આંતરજાતિય લગ્ન પણ થાય છે, અને અમે છાત્રાલયોમાં પણ રહ્યા છીએ જ્યાં બધા સાથે રહેતા હતા.
સીજેઆઇઃ અમે આજે કોઈ આદેશ પસાર કરવા માંગતા નથી, પરંતુ કોર્ટને વિશ્વાસમાં લેવી જાઈએ.
સીજેઆઇઃ આપણા સમગ્ર સમાજનો વિકાસ થવો જાઈએ.
સીજેઆઇએ એસજી તુષાર મહેતાને આ બાબતની તપાસ કરવા માટે કેટલાક પ્રતિષ્ઠિત વ્યકિતઓની સમિતિ બનાવવાનું વિચારવા કહ્યું જેથી સમાજ કોઈપણ ભેદભાવ વિના સાથે મળીને પ્રગતિ કરી શકે.
એડવોકેટ ઇન્દિરા જયસિંહઃ આ કોર્ટમાં ૨૦૧૯ થી એક અરજી પેન્ડીંગ છે, જેમાં ૨૦૧૨ ના નિયમોને પડકારવામાં આવ્યો છે, જેને હવે ૨૦૨૬ ના નિયમો દ્વારા બદલવામાં આવી રહ્યા છે.
સીજેઆઇઃ ૨૦૧૨ ના નિયમોની તપાસ કરતી વખતે અમે વધુ પાછળ જઈ શકતા નથી.
સીજેઆઇઃ અમે કહ્યું છે કે કેમ્પસમાં કોઈ અલગતા ન હોવી જાઈએ.
