સીરિયાની એક કોર્ટે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદ અને તેમના ભાઈ માહેર અલ-અસદને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને યુદ્ધ ગુનાઓ માટે મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી છે. સજા તેમની ગેરહાજરીમાં આપવામાં આવી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની માધ્યમો દ્વારા તેમની સામે કાર્યવાહી ચાલુ રાખવા અને તેમને ન્યાય અપાવવાના પ્રયાસો ચાલુ રહેશે.ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ માં બળવાખોર દળો દ્વારા ઝડપી હુમલા બાદ બશર અલ-અસદ અને માહેર સીરિયાથી મોસ્કો ભાગી ગયા હતા. ફક્ત ૧૧ દિવસ ચાલેલા આ અભિયાનથી અસદના લાંબા સમયથી ચાલતા શાસનનો અંત આવ્યો.
કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, બશર અલ-અસદને અનેક લોકો અને બાળકોની પૂર્વયોજિત અને ઇરાદાપૂર્વક હત્યા, ત્રાસ, મનસ્વી ધરપકડ અને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. તેમના ભાઈ, માહેર, તે સમયે સૈન્યના કુખ્યાત ચોથા વિભાગના કમાન્ડર હતા અને તેમને અસદ શાસનના ટોચના સુરક્ષા અધિકારી માનવામાં આવતા હતા.૨૦૧૧ માં સીરિયામાં સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા પછી, અસદ સરકારે આંદોલનને દબાવવા માટે મોટા પાયે લશ્કરી અને સુરક્ષા કાર્યવાહી શરૂ કરી. સરકાર પર વિરોધીઓ અને નાગરિકોની સામૂહિક ધરપકડ, ત્રાસ અને હત્યાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. લગભગ ૧૪ વર્ષ લાંબા ગૃહયુદ્ધમાં લગભગ અડધા મિલિયન લોકો માર્યા ગયા હતા.
કોર્ટે અસદના પિતરાઈ ભાઈ અને દારા પ્રાંતમાં રાજકીય સુરક્ષા વિભાગના ભૂતપૂર્વ વડા આતેફ નજીબને પણ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી. નજીબ પર ૨૦૧૧ માં દિવાલ પર અસદ વિરોધી સૂત્રો લખ્યા બાદ ૧૫ બાળકોને ત્રાસ આપવાનો આરોપ હતો. આ ઘટનાથી દક્ષિણ સીરિયાના દારામાં વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ થયા, જે ધીમે ધીમે સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયા.નજીબના કેસનો વ્યાપક પ્રચાર થયો. તેમને જેલના ગણવેશમાં કોર્ટમાં બતાવવામાં આવ્યા, પાંજરામાં બેસીને કાર્યવાહી સાંભળી રહ્યા હતા. સીરિયન સરકારે આ કેસને સંક્રમણ ન્યાય તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું છે.
૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ ના રોજ સીરિયામાં બશર અલ-અસદનું શાસન સમાપ્ત થયું. જોકે, અસદ શાસનના પતન સાથે સીરિયામાં હિંસા સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ ન હતી. માર્ચ ૨૦૨૫ માં, અસદને વફાદાર આતંકવાદીઓએ સુરક્ષા દળો પર હુમલો કર્યા પછી, બદલો લેવાની હિંસામાં આશરે ૧,૫૦૦ નાગરિકો માર્યા ગયા, જેમાં મોટાભાગે અલાવાઈટ નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. અલ-અસદ સીરિયામાં લઘુમતી જૂથ, ઇસ્લામિક અલાવાઈટ સંપ્રદાયના હતા, અને તેમના શાસન દરમિયાન, તેમને જૂથના દરિયાકાંઠાના ગઢમાં મજબૂત સમર્થન મળ્યું.
જુલાઈ ૨૦૨૫ માં, પ્રભુત્વ ધરાવતા સુવૈદા પ્રાંતમાં સ્થાનિક સંઘર્ષ સાંપ્રદાયિક હિંસામાં ફેરવાઈ ગયો, જેમાં ૧,૭૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા. ઉત્તર સીરિયામાં છૂટાછવાયા હિંસા ચાલુ રહી છે, જેમાં અલાવાઈટ નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે.
સીરિયન અધિકારીઓએ અસદ શાસનના અધિકારીઓની ધરપકડ કરવા અને સંક્રમણ ન્યાય માટે સમિતિઓની સ્થાપના જેવા પગલાં લીધા છે. સરકાર કહે છે કે આ પ્રયાસોનો હેતુ દાયકાઓથી ચાલી આવતી હિંસા અને સાંપ્રદાયિક વિભાજનનો અંત લાવવાનો છે. બશર અલ-અસદે ૨૦૦૦ માં ૩૪ વર્ષની ઉંમરે સીરિયામાં સત્તા સંભાળી. તેમને તેમના પિતા, હાફેઝ અલ-અસદ પાસેથી વારસામાં સત્તા મળી. વ્યવસાયે નેત્ર ચિકિત્સક, બશર, લંડનમાં તાલીમ પામેલા હતા
