સુપ્રીમ કોર્ટે વિદ્યાર્થી વિરોધ દરમિયાન થયેલી હિંસા સંબંધિત અનેક અરજીઓની સુનાવણી કરી. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન અતિશય બળપ્રયોગના આરોપમાં પોલીસ અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરતી અરજીઓનો એક જૂથ કરે છે.વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ઘાયલ થયેલા સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા પણ કેટલીક અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે. એક અરજી વિરોધીઓ પર પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવા અંગે છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ (સીજેઆઇ) સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચ આ કેસોની સુનાવણી કરી રહી છે.સિનિયર એડવોકેટ ગોપાલ શંકરનારાયણને સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે અગાઉના આદેશ મુજબ સોગંદનામું હજુ સુધી દાખલ કરવામાં આવ્યું નથી. આ અંગે સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું, “પ્રદર્શનો કરનારાઓ સામે દાખલ કરાયેલી હ્લૈંઇ અંગે શું કરવાની જરૂર છે તે અંગે કેટલીક ગેરસમજ અથવા વાતચીતનો અભાવ હતો. મને સરકાર દ્વારા જણાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે સરકાર આ વચન પૂર્ણ કરવા માટે ગંભીર છે.” જાહેરાત
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કહ્યું, “મેં વૃંદા ગ્રોવર સાથે આ અંગે ચર્ચા કરી છે. આપણે જાવું પડશે કે કેવી રીતે આગળ વધવું.”વકીલ વૃંદા ગ્રોવરે કહ્યું, “મુદ્દો એ છે કે એફઆઇઆર પાછી ખેંચી લેવામાં આવશે કે રદ કરવામાં આવશે. આ કેસ શિક્ષણ પ્રણાલીમાં સુધારો કરવાનો હતો. આ એવા યુવાનો છે જેમની સામે પોતાનું આખું જીવન છે. અમારી પાસે બિહાર, બંગાળ, આસામ, ઉત્તર પ્રદેશ અને દિલ્હીમાં એફઆઇઆર રદ કરવા સંબંધિત કેસ પણ છે. રાજ્યો સાથે ચર્ચા પૂર્ણ થયા પછી અમે આ કોર્ટમાં પાછા આવીશું.” મહેતાએ કહ્યું, “સરકાર કાયદા હેઠળ શક્્ય તેટલા શક્્ય રીતે આ મામલાને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
સીજેઆઇ સૂર્યકાન્તે કહ્યું, “પહેલા, આપણે જાવાની જરૂર છે કે કેટલી એફઆઇઆર દાખલ કરવામાં આવી છે.” આગળનું પગલું અગાઉ ગુનાહિત રેકોર્ડ ધરાવતા લોકોને બાકાત રાખવાનું હશે.
મહેતાએ કહ્યું, એફઆઇઆર પાછી ખેંચવી કાયદેસર રીતે શક્્ય નથી.” તેમણે ઉમેર્યું, “કેટલાક લોકો આ કેસને જીવંત રાખવા માંગે છે, તેથી આપણે આપણી કાનૂની સલાહ પ્રત્યે સાવચેત રહેવું પડશે.” વરિષ્ઠ વકીલ વૃંદા ગ્રોવરે કહ્યું, “વિવિધ સરકારી વકીલો દ્વારા કેસ બંધ કરવાની પ્રક્રિયા લાંબી અને અનિશ્ચિત છે.” મહેતાએ કહ્યું, “જવાબ તૈયાર છે, પરંતુ મેં હજુ સુધી તે વાંચ્યું નથી. હું ખાતરી કરવા માંગુ છું કે તે દાખલ કરતા પહેલા કોઈ ખામીઓ ન હોય.”વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણને કહ્યું, “તેમના જવાબમાં કેટલાક પ્રશ્નોના જવાબ આપવા જાઈએ.” શંકરનારાયણને કહ્યું, “આદેશ અંગે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે. અમે કાર્યવાહી કરનારા પોલીસ અધિકારીઓની ઓળખ કરી છે. સોગંદનામામાં જણાવવું જાઈએ કે રેપિડ એક્શન ફોર્સને સૂચના આપવા માટે કોણ જવાબદાર હતું.” પોલીસ કમિશનર અને આરએએફના ડિરેક્ટરને નિર્દેશિત કરવા જાઈએ કે તેઓએ પેલેટ ગન અને લાઠીચાર્જનો ઉપયોગ કેવી રીતે અધિકૃત કર્યો.
શંકરનારાયણને કહ્યું, “પોલીસને આ રીતે કાર્યવાહી કરવાની મંજૂરી આપી શકાય નહીં. તેના વિશે કોઈ પ્રશ્ન નથી. અમે વીડિયો રજૂ કર્યા છે. અમે આ ખૂબ જ ગંભીર બાબત પર કોર્ટનું ધ્યાન દોરી રહ્યા છીએ. આ પ્રશ્નોના જવાબ સોગંદનામામાં આપવા જાઈએ. જવાબદારી નક્કી કરવી જાઈએ.”વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવીએ કહ્યું, “જ્યારે માનનીય સોલિસિટર જનરલ કહે છે કે તેઓ આ અંગે વિચાર કરશે, ત્યારે કદાચ તેઓ અગાઉના આદેશને સ્પષ્ટ કર્યા વિના આગળ વધી શકતા નથી. આ વિદ્યાર્થીઓ છે. કોઈનો કેસ ડ્રાઇવિંગ ઉલ્લંઘન અથવા નાના ગુના જેવો હોઈ શકે છે, અથવા રાજકીય બાબતને કારણે કેસ દાખલ થઈ શકે છે. ‘ક્રિમિનલ રેકોર્ડ’ શબ્દ સ્પષ્ટ કરવાની જરૂર છે.”સિંઘવીએ કહ્યું, “હું એવી સજા ઉમેરવા માંગુ છું જેમાં નાના ગુનાઓ અને રાજકીય વિરોધને બાકાત રાખવામાં આવે.” જ્યાં સુધી કેસમાં હત્યા અથવા બળાત્કાર જેવા ગંભીર ગુનાનો સમાવેશ ન હોય, ત્યાં સુધી “ક્રિમિનલ રેકોર્ડ” શબ્દનો વ્યાપ ખૂબ વ્યાપક છે.
મહેતાએ કહ્યું, “મેં વૃંદા ગ્રોવર સાથે આ યાદી શેર કરી હતી. તેમાં બળાત્કાર, હત્યા અને પોસ્કો જેવા કેસ શામેલ હતા. તેમાં ડ્રાઇવિંગ ઉલ્લંઘન જેવા કેસ શામેલ નહોતા.” ત્યારબાદ, કોર્ટે તેના આદેશમાં “ક્રિમિનલ રેકોર્ડ” શબ્દ સ્પષ્ટ કરતા કહ્યું કે તે ગંભીર અને જઘન્ય ગુનાઓનો ઉલ્લેખ કરે છે. મહેતાએ કહ્યું, “અમે પણ તેને તે રીતે સમજીએ છીએ.”સીજેઆઇ સૂર્ય કાંતે કહ્યું, “સ્પેશિયલ ઈન્વેસ્ટીગેશન ટીમની રચના કેવી રીતે થાય છે તે ધ્યાનમાં લીધા વિના, તેનું નેતૃત્વ ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ દ્વારા થવું જાઈએ.” તે થવું જાઈએ. જીં્ ની જગ્યાએ એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ પણ બનાવી શકાય છે. વરિષ્ઠ વકીલ શ્યામ દિવાને કહ્યું કે તેનું નેતૃત્વ ભૂતપૂર્વ સીજેઆઇ દ્વારા કરવું જાઈએ.સીજેઆઇ સૂર્ય કાંતે કહ્યું કે વધુ પડતું બળ વાપરનારા કોઈપણ પોલીસ અધિકારીને અયોગ્ય રક્ષણ આપવું જાઈએ નહીં. એવું પણ ન થવું જાઈએ કે વિદ્યાર્થી વિરોધ પ્રદર્શનની આડમાં રીઢો ગુનેગારોને રક્ષણ મળે.
પેલેટ ગનના ઉપયોગ અંગે એડવોકેટ વૃંદા ગ્રોવરે કહ્યું, “દિલ્હી પોલીસ તરફથી પેલેટ ગનના ઉપયોગને મંજૂરી આપતો કોઈ આદેશ નથી અથવા આ હથિયારનો ઉલ્લેખ નથી. અરજીમાં એવું કહેવામાં આવ્યું નથી કે પોલીસ પાસે સ્વ-બચાવ માટે કોઈ સાધન ન હોવું જાઈએ. પરંતુ આ ખાસ હથિયાર ઉપયોગ માટે યોગ્ય નથી.”
વરિષ્ઠ વકીલ શ્યામ દિવાને કહ્યું કે આગામી તારીખે એસઆઇટીની રચના અને સમિતિના કાર્ય માટેના નિયમો પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. વકીલે ઉમેર્યું, “હું અટકાયતમાં લેવાયેલા લોકોને કાનૂની સહાય પૂરી પાડવા માટે નિઝામુદ્દીન પોલીસ સ્ટેશન ગયો હતો. ત્યાં મારા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. સીસીટીવી ફૂટેજ સાચવી શકાય છે.”
