રાજસ્થાનની સરકારી શાળાઓમાં બહારના લોકોના પ્રવેશ, ફોટા, વીડિયો અને ઇન્ટરવ્યુ અંગેના આદેશથી રાજકીય વિવાદ ઉભો થયો છે. આ મામલે સૌથી મોટો પ્રશ્ન હવે શિક્ષણ મંત્રી મદન દિલાવરના નિવેદન અંગે ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. શિક્ષણ મંત્રી પોતે કહી રહ્યા છે, “હું કેટલાક લોકો પાસેથી સાંભળી રહ્યો છું કે સરકારે કોઈપણ વ્યક્તિને શાળાઓમાં પ્રવેશવા અને રેકોર્ડ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.” આનો અર્થ એ થયો કે જે સરકાર તરફથી આ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો તે જ સરકારના શિક્ષણ મંત્રી ફક્ત આને “મેં સાંભળ્યું છે” એમ કહી રહ્યા છે. જોકે, મંત્રીએ પાછળથી સ્પષ્ટતા કરી કે સરકારે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદ્યો નથી. બાળકોની સલામતી અને ગોપનીયતાને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમો ઘડવામાં આવ્યા છે.
માધ્યમિક શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા ૧૬-૧૭ ઓગસ્ટના રોજ જારી કરાયેલા આદેશમાં સરકારી શાળાઓમાં બહારના લોકોના પ્રવેશ અને પ્રવૃત્તિઓ અંગે અનેક માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી છે. કોઈપણ બહારના વ્યક્તિને ફોટા, વીડિયો, ઇન્ટરવ્યુ અથવા લાઇવ સ્ટ્રીમિંગ માટે શાળાના આચાર્ય પાસેથી પૂર્વ લેખિત પરવાનગીની જરૂર પડશે. નોંધનીય છે કે રાજસ્થાનની સરકારી શાળાઓમાં અસંખ્ય ખામીઓ જોવા મળી છે, અને વિદ્યાર્થીઓ આનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
શાળાના પરિસરમાં પ્રવેશતા કોઈપણ બહારના વ્યક્તિની માહિતી મુલાકાતી રજિસ્ટરમાં નોંધવામાં આવશે. પરવાનગી મેળવ્યા પછી પણ, તેઓ શાળાના પરિસરમાં એકલા ફરવા માટે સક્ષમ રહેશે નહીં. તેમણે શિક્ષક, સ્ટાફ સભ્ય અથવા આચાર્ય સાથે રહેવું પડશે.
બહારના લોકોને ફક્ત વર્ગખંડો, શૌચાલય, પ્રયોગશાળાઓ અને છાત્રાલયોમાં પ્રવેશવાની મનાઈ રહેશે. શિક્ષણ વિભાગે બાળકોની સલામતી અને ગોપનીયતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે “ઇન લોકો પેરેન્ટીસ” ના સિદ્ધાંતનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેનો અર્થ થાય છે માતાપિતાની જગ્યાએ જવાબદારી લેવી.
પરંતુ આદેશ પ્રકાશમાં આવ્યા પછી, સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ નિવેદન શિક્ષણ મંત્રી મદન દિલાવરનું નિવેદન છે. પ્રશ્ન એ છે કે, જ્યારે શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે શિક્ષણ મંત્રી પોતે શા માટે કહી રહ્યા છે કે તેમણે તેના વિશે “સાંભળ્યું” છે.
શિક્ષણ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકારે કોઈને પણ શાળાઓમાં પ્રવેશવા અને રેકો‹ડગ કરવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂક્યો નથી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બાળકોની સલામતી સરકારની જવાબદારી છે, અને સગીર બાળકોના ફોટા કે રેકો‹ડગ લેતા પહેલા માતાપિતાની પરવાનગી જરૂરી છે. મંત્રીના મતે, શિક્ષકો શાળામાં હોય ત્યારે બાળકોની સલામતી માટે જવાબદાર છે. શાળા વ્યવસ્થાપન સમિતિ અને વાલી-શિક્ષક બેઠકો દ્વારા પણ બાળકોની સલામતીનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે.
મદન દિલાવરે એમ પણ કહ્યું કે કોઈ પણ વ્યક્તિ પરવાનગી વિના શાળામાં પ્રવેશ કરે અને બાળકોને બિનજરૂરી પ્રશ્નો પૂછે કે તેમની ગોપનીયતા પર આક્રમણ કરે તે યોગ્ય નથી. બાળકોના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ન થાય તેની ખાતરી કરવાની જવાબદારી સંસ્થાના વડાની છે.
આ દરમિયાન, શિક્ષણ વિભાગના આ આદેશ અંગે કોંગ્રેસે સરકાર પર હુમલો કર્યો છે. પ્રદેશ કોંગ્રેસ પ્રમુખ ગોવિંદ સિંહ દોટાસરાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે સરકાર શાળાઓની ખરાબ સ્થિતિને પ્રકાશમાં ન આવે તે માટે છુપાવવા માંગે છે. દોટાસર કહે છે કે સરકારે સરકારી શાળાઓમાં સિસ્ટમ સુધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જાઈએ, જમીની પરિસ્થિતિ ઉજાગર કરનારાઓ પર પ્રતિબંધો લાદવાને બદલે.
