ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતાને લોકશાહી અને કાયદાના શાસનનો પાયો ગણાવતા સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ કે.વી. વિશ્વનાથને કહ્યું કે તેની સાથે કોઈપણ સંજાગોમાં સમાધાન કરી શકાતું નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કાયદો અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા સત્તાના હિતોને અનુરૂપ હોય છે, ત્યારે ન્યાય વ્યવસ્થા ગંભીર પડકારનો સામનો કરે છે. ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા, ન્યાયી ટ્રાયલ અને અપીલનો અધિકાર એ ફક્ત કાનૂની ઔપચારિકતાઓ નથી પરંતુ ન્યાયી વ્યવસ્થાના લક્ષણો છે.નવી દિલ્હીમાં એડવોકેટ આકાશ વાજપેયીના પુસ્તક “ફ્રીડમ ઓન ટ્રાયલ” ના વિમોચન પ્રસંગે ન્યાયાધીશ વિશ્વનાથન બોલી રહ્યા હતા.તેમણે કહ્યું કે આ પુસ્તક ફક્ત સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન થયેલા ઐતિહાસિક કેસોનું દસ્તાવેજીકરણ કરતું નથી, પરંતુ વર્તમાન સમય માટે ઘણા મહત્વપૂર્ણ સંદેશાઓ પણ વહન કરે છે. તે આપણને ભારતની સ્વતંત્રતા તરફ દોરી ગયેલા સંઘર્ષ અને બલિદાનની યાદ અપાવે છે.
ન્યાયાધીશ વિશ્વનાથને પુસ્તકમાંથી ત્રણ મુખ્ય પાઠ વર્ણવ્યા. પ્રથમ, ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતાનો કોઈ વિકલ્પ નથી. બીજું, જે લોકો દમનકારી કાયદાઓ ઘડે છે અને લાગુ કરે છે તેમને એક દિવસ પરિણામોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ત્રીજું, કોઈપણ લોકશાહી વ્યવસ્થા માટે કાયદાનું શાસન આવશ્યક છે.તેમણે નોંધ્યું કે વસાહતી શાસન દરમિયાન, ઘણા સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ દમનકારી કાયદાઓ હેઠળ કાર્યવાહીનો સામનો કરતા હતા. તે સમયે કેટલાક ન્યાયાધીશો સિસ્ટમની ખામીઓથી વાકેફ હતા, પરંતુ તેમની પાસે કારોબારીના દબાણનો સામનો કરવાની હિંમતનો અભાવ હતો.તેમણે કહ્યું કે આ ઐતિહાસિક કેસ દર્શાવે છે કે જ્યારે સત્તા પોતાના હેતુ માટે કાનૂની પ્રક્રિયાને હેરફેર કરવાનું શરૂ કરે છે ત્યારે તેના પરિણામો કેટલા ખતરનાક હોઈ શકે છે. સ્વતંત્ર ન્યાયાધીશો, ન્યાયી ટ્રાયલ અને ચુકાદા સામે અપીલ કરવાનો અધિકાર ન્યાય વ્યવસ્થાના મૂળભૂત આધારસ્તંભ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશે સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા બલિદાનને પણ યાદ કર્યા. તેમણે કહ્યું કે મહાત્મા ગાંધી અને બાલ ગંગાધર તિલક જેવા નેતાઓએ દેશની સ્વતંત્રતા ચળવળમાં પોતાને સમર્પિત કરવા માટે તેમના આરામદાયક જીવન, વ્યવસાયો અને કમાણીના સાધનોનો ત્યાગ કર્યો હતો.તેમણે કહ્યું કે આ નેતાઓએ સ્વતંત્રતા પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમના અંગત અને વ્યાવસાયિક જીવનમાં ભારે કિંમત ચૂકવી હતી. તેથી, એ મહત્વપૂર્ણ છે કે આપણે તેમના સંઘર્ષો અને બલિદાનોને યાદ કરીએ અને સ્વતંત્રતાના મૂલ્યો પ્રત્યેની આપણી પ્રતિબદ્ધતાને ફરીથી પુષ્ટિ આપીએ. આ પુસ્તક આપણને આ જવાબદારીની યાદ અપાવે છે.