ડીઝલ અંગે અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે એક મોટો કરાર થયો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુ-ટર્ન લેતા, રશિયા સાથે આ ડીઝલ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ટ્રમ્પે રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથેની વાતચીત પછી આ સોદો જાહેર કર્યો. અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી ડીઝલના પુરવઠા માટે પ્રતિબંધોમાં કામચલાઉ છૂટ પણ આપી છે. હવે, ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કી ગુસ્સે થયા છે. તેમણે આ નિર્ણયને અન્યાયી પગલું ગણાવ્યું.
ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું હતું કે રશિયા તાત્કાલિક અમેરિકા અને વૈશ્વિક બજારોમાં ૩૦૦,૦૦૦ ટનથી વધુ ડીઝલ ઇંધણ સપ્લાય કરશે. તેમણે નવેમ્બરમાં ૫૦૦,૦૦૦ ટન અને ત્યારબાદ ૧ મિલિયન ટન સપ્લાયનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. રશિયન ક્રેમલિને પણ અમેરિકા અને વૈશ્વિક બજારોમાં તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો સપ્લાય કરવાની તૈયારીનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે શુક્રવારે એક કામચલાઉ લાઇસન્સ જારી કર્યું, જેનાથી એપ્રિલ ૨૦૨૭ સુધી વૈશ્વિક બજારોમાં રશિયન ડીઝલ સપ્લાય કરવાનો માર્ગ મોકળો થયો.
યુએસમાં વધતા ઇંધણના ભાવ વચ્ચે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનું આ પગલું આવ્યું છે. યુએસમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે. નવેમ્બરમાં ત્યાં મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પણ યોજાવાની છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ પર ઈરાનના હુમલાઓએ વૈશ્વિક તેલ સંકટને વેગ આપ્યો છે. આ હુમલાઓ બાદ, તેહરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કર્યો. આનાથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર અસર પડી અને યુએસ બજારમાં ઇંધણના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો.
અહેવાલો અનુસાર, ફેબ્રુઆરીના અંતથી યુ.એસ.માં ગેસોલિનનો સરેરાશ ભાવ ૪૬ ટકાથી વધુ વધ્યો છે, જે પ્રતિ ગેલન ઇં૪.૩૭ સુધી પહોંચી ગયો છે. ડીઝલના ભાવ લગભગ ૬૭ ટકા વધીને ઇં૬.૨૮ પ્રતિ ગેલન સુધી પહોંચી ગયા છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકન ખેડૂતો, પશુપાલકો અને ટ્રક ડ્રાઇવરો સહિત સામાન્ય લોકો માટે ઇંધણના ભાવ ઘટાડવા એ તેમની ટોચની પ્રાથમિકતા છે. તેમણે ઇંધણના ભાવમાં વધારા માટે રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ પર યુક્રેનના હુમલાને પણ જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા. જા કે, ઈરાન સાથેના સંઘર્ષે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર ગંભીર અસર કરી છે.
ઝેલેન્સ્કીએ ટ્રમ્પના નિર્ણયની ટીકા કરી. તેમણે કહ્યું, “તે ચોક્કસપણે પ્રામાણિક નિર્ણય નથી. તે ચોક્કસપણે અમારા ભાગીદારો સાથે અન્યાયી છે, અને મારા મતે, તે એક નબળો નિર્ણય છે.” એ નોંધવું જોઈએ કે યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણ પછી, યુએસ અને તેના સાથીઓએ મોસ્કો પર અનેક તબક્કાના પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. ઇંધણના ભાવ ઘટાડવાના હેતુથી રશિયન ડીઝલના પુરવઠાને મંજૂરી આપવાના અમેરિકાના નિર્ણયને રશિયા પ્રત્યેની નીતિમાં ફેરફાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પની અણધારી જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે અમેરિકા રશિયન તેલ અને ગેસના મુખ્ય ખરીદદારો પર ભારે ટેરિફ લાદતો કાયદો ઘડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ, “ટુથ સોશિયલ” પર એક પોસ્ટમાં ટ્રમ્પે કહ્યું, “મારી હમણાં જ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે ખૂબ જ સફળ વાતચીત થઈ. બેઠક દરમિયાન, એ વાત પર સંમતિ થઈ કે રશિયા તાત્કાલિક યુએસ અને વૈશ્વિક બજારોને ૩૦૦,૦૦૦ ટનથી વધુ ડીઝલ સપ્લાય કરશે.” તેમણે કહ્યું કે રશિયા નવેમ્બરમાં વધારાનું ૫૦૦,૦૦૦ ટન ડીઝલ સપ્લાય કરશે, અને તે પછી ટૂંક સમયમાં વધુ ૧ મિલિયન ટન ડીઝલ સપ્લાય કરશે.
