છત્તીસગઢમાં જે કોઈ પણ પોતાનો ધર્મ બદલવા માંગે છે તેણે હવે ઓછામાં ઓછા ૬૦ દિવસ અગાઉ જિલ્લા વહીવટીતંત્રને જાણ કરવી પડશે. રાજ્ય સરકારે છત્તીસગઢ ધર્મ સ્વતંત્રતા અધિનિયમ, ૨૦૨૬ ને સત્તાવાર ગેઝેટમાં તેના નિયમો સૂચિત કરીને ઔપચારિક રીતે લાગુ કર્યો છે. આ સૂચના સાથે, રાજ્યનો ધર્મ પરિવર્તન વિરોધી કાયદો અમલમાં આવ્યો છે. સરકાર જણાવે છે કે તેનો હેતુ સ્પષ્ટ કાનૂની પ્રક્રિયા દ્વારા ગેરકાયદેસર ધાર્મિક પરિવર્તનોને રોકવાનો છે. નિયમોમાં ધાર્મિક પરિવર્તન વિશેની માહિતી કેવી રીતે જાણ કરવામાં આવશે, અધિકારીઓ ફરિયાદોની તપાસ કેવી રીતે કરશે અને તપાસ અને કાનૂની કાર્યવાહી માટેની પ્રક્રિયા કેવી રીતે વર્ણવવામાં આવશે તે દર્શાવે છે.
સરકારનો દાવો છે કે નવો કાયદો ગેરકાયદેસર ધાર્મિક પરિવર્તનોને અસરકારક રીતે અટકાવશે અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ, છત્તીસગઢ ધર્મ સ્વતંત્રતા અધિનિયમ, ૨૦૨૬ માટેનું જાહેરનામું રાજ્ય ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયું હતું. સરકારના મતે, આ કાયદામાં ચાર ભાગો અને ૨૪ કલમોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો હેતુ બળજબરી, પ્રલોભન, છેતરપિંડી અથવા બળજબરી દ્વારા કરવામાં આવતા ધાર્મિક પરિવર્તનને પ્રતિબંધિત કરવાનો છે.
નવા કાયદા હેઠળ, ધર્મ પરિવર્તન કરવા માંગતા કોઈપણ વ્યક્તિએ સ્વ-ઘોષણા કરવાની રહેશે. પ્રસ્તાવિત ધર્મ પરિવર્તન વિશેની માહિતી જાહેર કરવામાં આવશે, જેનાથી વાંધો ધરાવનાર કોઈપણ વ્યક્તિ નિર્ધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા પોતાનો વાંધો નોંધાવી શકશે. ધર્મ પરિવર્તનમાં સામેલ ધાર્મિક નેતા અથવા વ્યક્તિએ સક્ષમ અધિકારીને અગાઉથી જાણ કરવાની પણ જરૂર રહેશે. પ્રક્રિયામાં જાવા મળતી કોઈપણ ભૂલોને સુધારવાની પણ જાગવાઈ છે.
રાજ્ય સરકારનો દાવો છે કે નવો ધર્મ સ્વતંત્રતા કાયદો ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનું રક્ષણ કરવા માટે લાગુ કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે બળજબરીથી અને ગેરકાયદેસર ધાર્મિક પરિવર્તનોને અટકાવી શકાય છે. આ કાયદાના અસરકારક અમલીકરણ અને પરિણામો પર હવે નજીકથી નજર રાખવામાં આવશે.
આ કાયદો લગ્ન સંબંધિત ધાર્મિક પરિવર્તનના કેસોને પણ લાગુ પડે છે. સરકારના મતે, ધાર્મિક પરિવર્તનના હેતુથી ગંભીરતાથી કરવામાં આવેલા લગ્નોને અમાન્ય જાહેર કરી શકાય છે. તે કથિત ગેરકાયદેસર ધાર્મિક પરિવર્તનના કેસોમાં સંગઠનોની ભૂમિકા અને વિદેશી ભંડોળની તપાસની પણ જાગવાઈ કરે છે.
