એક મોટા નીતિગત ફેરફારમાં, કર્ણાટક સરકારે શાળાઓ અને કોલેજામાં ડ્રેસ કોડ પરના તેના ૨૦૨૨ ના આદેશને પાછો ખેંચી લીધો છે. આજે જારી કરાયેલ એક નવો નિર્દેશ સંસ્થાકીય શિસ્ત અને શિક્ષણના બંધારણીય અધિકાર વચ્ચે સંતુલન જાળવવાના હેતુથી એક માળખું સ્થાપિત કરે છે.
સરકારે અગાઉના આદેશને એક નીતિથી બદલી નાખ્યો છે જે ગણવેશ ફરજિયાત કરે છે પરંતુ “કેટલાક મર્યાદિત પરંપરાગત અને ધાર્મિક પ્રતીકો” પહેરવાની મંજૂરી આપે છે. વિદ્યાર્થીઓને હવે માથું ઢાંકવા, સ્કાર્ફ, પાઘડી, પવિત્ર દોરા, શિવધારા અને રુદ્રાક્ષ માળા પહેરવાની પરવાનગી છે, જો તેઓ નિર્ધારિત ગણવેશ સાથે પહેરવામાં આવે.
આદેશમાં જણાવાયું છે કે કોઈપણ વિદ્યાર્થીને આ પરંપરાગત પ્રતીકો પહેરવા બદલ વર્ગખંડ, સંસ્થા અથવા પરીક્ષા ખંડમાં પ્રવેશ ન આપવો જોઈએ. આ વસ્તુઓ ગણવેશના હેતુને બદલી કે બદલી શકતી નથી. વધુમાં, તેમણે વિદ્યાર્થીની ઓળખમાં દખલ ન કરવી જોઈએ અથવા સલામતી અથવા શિસ્ત સાથે સમાધાન ન કરવું જોઈએ. આ નિર્દેશ કોઈપણ વિદ્યાર્થીને આવા પ્રતીકો પહેરવાની ફરજ પાડવાની મનાઈ કરે છે, અને તેમને બળજબરીથી દૂર કરવાની પણ મનાઈ કરે છે.
આદેશમાં જણાવાયું છે કે કર્ણાટક શિક્ષણ અધિનિયમ, ૧૯૮૩, રાજ્ય સરકારને શિસ્ત જાળવવા માટે સત્તા આપે છે, તે બિનસાંપ્રદાયિક અને સમાવેશી વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપવાનું પણ જરૂરી છે. સરકારે ભાર મૂક્્યો હતો કે બંધારણીય દ્રષ્ટિકોણથી ધર્મનિરપેક્ષતાનો અર્થ વ્યક્તિગત માન્યતાઓનો વિરોધ કરવાનો નથી, પરંતુ સંસ્થાકીય નિષ્પક્ષતા અને ભેદભાવ ન રાખવાનો છે.
આદેશમાં જણાવાયું છે કે, “સંસ્થાઓએ બસવન્ના દ્વારા શીખવવામાં આવેલા ‘ઇવાનમ્માવ’ (તે આપણો એક ભાગ છે) ના ઉમદા અને સમાવેશી સિદ્ધાંતને અપનાવવો જોઈએ.” તે એ વાત પર પણ ભાર મૂકે છે કે તેનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે કોઈ પણ વિદ્યાર્થી શિક્ષણથી વંચિત ન રહે.
આ નિર્દેશ તાત્કાલિક અમલમાં આવે છે. તેના અમલીકરણ પછી, આ તારીખ પહેલાં સંસ્થા દ્વારા જારી કરાયેલ કોઈપણ પરિપત્ર અથવા સ્થાનિક ઠરાવ જે આ નવી માર્ગદર્શિકાનો વિરોધાભાસ કરે છે તેને રદબાતલ ગણવામાં આવશે. આ નીતિ તમામ સરકારી અને ખાનગી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને લાગુ પડશે, પરંતુ સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા જરૂરી હોય તેમ, ચોક્કસ પરીક્ષાઓ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય-સ્તરીય ડ્રેસ કોડ હજુ પણ લાગુ કરી શકાય છે.
શાળા શિક્ષણ કમિશનર અને પૂર્વ-યુનિવર્સિટી શિક્ષણ નિયામકને રાજ્યભરમાં આ નિયમોને સમાન રીતે અને કોઈપણ ભેદભાવ વિના લાગુ કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
