ભારતમાં ઘઉંના વાવેતર વિસ્તારમાં ૨૬ વર્ષમાં સૌથી મોટો ઘટાડો થવાની શક્્યતા છે. આનું કારણ એ છે કે એક દાયકા કરતાં વધુ સમયમાં સૌથી નબળા ચોમાસાને કારણે ખેતરો સૂકા પડી ગયા છે, જેના કારણે ખેડૂતો વધુ સારા નફાની શોધમાં અન્ય પાક તરફ વળ્યા છે. રોઇટર્સે ઉદ્યોગ અધિકારીઓને ટાંકીને આ વાત કહી છે. આ વાવણીમાં ઘટાડો અને અલ નીનો હવામાન પેટર્નને કારણે ઉપજમાં ઘટાડો થવાનું જાખમ વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા ઘઉં ઉત્પાદક દેશમાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. આ ઘઉંના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે અને ખાદ્ય ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવાના પ્રયાસોને જટિલ બનાવી શકે છે.અહેવાલ મુજબ, મહારાષ્ટÙના જાલના જિલ્લાના ખેડૂત વિલાસ ભુતેકરે જણાવ્યું હતું કે, “ઘઉંને ઓછામાં ઓછા ચારથી પાંચ સિંચાઈની જરૂર પડે છે, પરંતુ પાકને વાવવા માટે અમારી પાસે પૂરતું પાણી નથી. તેથી, અમે ઘઉંને બદલે ચણાનું વાવેતર કરવાનું નક્કી કર્યું કારણ કે તેને ઓછા પાણીની જરૂર પડે છે.”
ઘઉં ભારતનો મુખ્ય શિયાળુ પાક છે, જે વાવણીની જમીન માટે સરસવ, ચણા અને મકાઈ સાથે સ્પર્ધા કરે છે. એ નોંધનીય છે કે જૂન-સપ્ટેમ્બર દરમિયાન ભારતમાં ચોમાસાનો વરસાદ એક દાયકા કરતાં વધુ સમયમાં સૌથી ઓછો હતો. અલ નીનોની અસરને કારણે, પંજાબ, રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટÙ જેવા મુખ્ય ઘઉં ઉત્પાદક રાજ્યોમાં વરસાદ સરેરાશ કરતાં ૪૧% ઓછો થયો હતો.અહેવાલ મુજબ, કૃષિ વેપાર કંપની ઓલમ એગ્રી ઇન્ડિયાના ડેપ્યુટી કન્ટ્રી હેડ નીતિન ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે ઘઉંને અન્ય પાક કરતાં વધુ પાણીની જરૂર પડે છે. જાકે, આ વર્ષે, કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીની તીવ્ર અછત છે, જેનો અર્થ ખેડૂતો ઓછા ઘઉં વાવી શકે છે.
સરકારી ડેટા અનુસાર, ૧૩ નવેમ્બર સુધીમાં ૫ મિલિયન હેક્ટર (૧૨ મિલિયન એકર) પર ઘઉંનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે, જે ગયા વર્ષની તુલનામાં ૧૫.૩% ઘટાડો છે. ૧૦ ઉદ્યોગ અધિકારીઓના અંદાજ મુજબ, ૨૦૨૬/૨૭ સીઝનમાં ઘઉંનું વાવેતર ગયા વર્ષના ૩૩.૬ મિલિયન હેક્ટર (૮૩ મિલિયન એકર) ના રેકોર્ડ કરતાં લગભગ ૬% ઓછું રહેવાની ધારણા છે.
૨૦૦૦/૦૧ પછીનો આ સૌથી મોટો ઘટાડો હશે, જેના કારણે ઘઉં હેઠળનો કુલ વિસ્તાર ચાર વર્ષમાં સૌથી નીચો ૩૧.૫૮ મિલિયન હેક્ટર (૭૮ મિલિયન એકર) થઈ ગયો છે.હરિયાણા અને પંજાબ જેવા મુખ્ય ઉત્તરીય રાજ્યોમાં, જ્યાં સિંચાઈ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં ઘઉંના વાવેતર વિસ્તારમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફારની અપેક્ષા નથી. જાકે, ઉદ્યોગ અધિકારીઓ કહે છે કે અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતો ઘઉંથી ઓછા પાણીની જરૂર હોય તેવા પાક તરફ વળી શકે છે, જેમ કે ચણા અને સરસવ.ઉત્તરીય રાજ્ય ઉત્તર પ્રદેશમાં એક લોટ મિલના ડિરેક્ટર સંદીપ બંસલે જણાવ્યું હતું કે ઘઉંની તુલનામાં આ પાકોના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેના કારણે ખેડૂતો ઘઉંનો વાવેતર વિસ્તાર ઘટાડીને અન્ય પાક તરફ વળી રહ્યા છે. “સામાન્ય રીતે, ખેડૂતો પહેલા ઘઉંની ખેતી કરવાનું પસંદ કરે છે, પરંતુ આ વર્ષે અન્ય પાક વધુ સારો નફો આપી રહ્યા છે,” બંસલે જણાવ્યું હતું.







































