ચક્રવાતી વાવાઝોડું ‘અક્વાન’ નજીક આવી રહ્યું છે
બંગાળની ખાડીમાં ચક્રવાતી વાવાઝોડું ‘અક્વાન’ ઝડપથી મજબૂત બની રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ અનુસાર, ૨૦ નવેમ્બરના રોજ બપોરના સુમારે આંધ્રપ્રદેશ-યાનમ કિનારાને પાર કરવાની ધારણા છે. તેની અસરથી આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારે પવન, ભારે વરસાદ અને ઊંચા મોજા ઉછળવાની ધારણા છે. વાવાઝોડાના ભયને ધ્યાનમાં રાખીને, તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશાના અધિકારીઓએ તૈયારીઓ તેજ કરી દીધી છે.૧૮ નવેમ્બરના રોજ સવારે ૫:૩૦ વાગ્યે જાહેર કરાયેલા આઇએમડી રિપોર્ટ મુજબ, એકવાન દક્ષિણ અને પશ્ચિમ-મધ્ય બંગાળની ખાડીના મધ્ય ભાગ પર સ્થિત હતું. હવામાન વિભાગનો અંદાજ છે કે તે ૧૮ નવેમ્બરના રોજ તીવ્ર ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં ફેરવાઈ શકે છે. ત્યારબાદ ૧૯ નવેમ્બરની સાંજ સુધીમાં તે ખૂબ જ તીવ્ર ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં ફેરવાઈ શકે છે. દરિયાકાંઠાની નજીક પહોંચતા પહેલા તેની તીવ્રતા થોડી ઘટી શકે છે.આઇએમડીની નવીનતમ આગાહી મુજબ, ૨૦ નવેમ્બરના રોજ બપોરના સુમારે આ વાવાઝોડું નેલ્લોર અને વિશાખાપટ્ટનમ વચ્ચેના દરિયાકાંઠાને પાર કરી શકે છે. વિભાગે આગાહી કરી છે કે તે આંધ્રપ્રદેશ-યાનમ દરિયાકાંઠે પહોંચશે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ૧૨૦ થી ૧૩૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. પવનો ૧૪૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ફૂંકાઈ શકે છે.
આઇએમડી અમરાવતીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એકસ પર જણાવ્યું હતું કે બુધવારે સવારે ૫ઃ૩૦ વાગ્યે, ચક્રવાત ચેન્નાઈથી લગભગ ૫૮૦ કિલોમીટર પૂર્વમાં હતું. તે મછલીપટ્ટનમથી ૬૧૦ કિલોમીટર દક્ષિણપૂર્વમાં, વિશાખાપટ્ટનમથી ૬૧૦ કિલોમીટર દક્ષિણ-દક્ષિણપૂર્વમાં, ત્રિંકોમાલીથી ૬૫૦ કિલોમીટર ઉત્તરપૂર્વમાં અને ગોપાલપુરથી ૭૩૦ કિલોમીટર દક્ષિણમાં સ્થિત હતું. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે વાવાઝોડાના માર્ગમાં દરિયાની સ્થિતિ અત્યંત તોફાનીથી લઈને અપવાદરૂપે તોફાની સુધીની હોઈ શકે છે. માછીમારો અને દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા લોકોને હવામાન સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી બધી પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરવા અને કિનારા પર રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.વાવાઝોડાની અસરમાં પવનની ગતિમાં વધારો અને દરિયાઈ તોફાનને કારણે, તમિલનાડુ મત્સ્યઉદ્યોગ વિભાગે માછીમારો માટે ઉચ્ચ ચેતવણી જારી કરી છે. વિભાગે માછીમારોને કોઈપણ સંજાગોમાં દરિયામાં ન જવાની સ્પષ્ટ સલાહ આપી છે. તુતીકોરિન સહિત દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માછીમારી બોટોને બંદરો પર સુરક્ષિત રીતે લંગર કરવામાં આવી છે. દરિયાકાંઠાના જિલ્લા વહીવટીતંત્રો વાવાઝોડાની દિશા અને ગતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે. કોઈપણ કટોકટીનો સામનો કરવા માટે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને રાહત ટીમોને સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી છે.આઇએમડીએ માછીમારોને ૧૮ થી ૨૦ નવેમ્બર સુધી ઓડિશા કિનારા પર અને તેની બહાર દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપી છે.
આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે ચક્રવાત અક્વાન નજીક આવી રહ્યું હોવાથી, ઓડિશા સરકારે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાંથી ૨૦૦,૦૦૦ થી વધુ લોકોને સ્થળાંતર કરવાની તૈયારી કરી છે. ખાસ કરીને પર્વતીય અને ભૂસ્ખલન-સંભવિત વિસ્તારો પર ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. મંગળવારે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન મંત્રી સુરેશ પૂજારીની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી સમીક્ષા બેઠકમાં તૈયારીઓને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઓડિશામાં પહેલાથી જ પૂર અને ચક્રવાતની તૈયારીઓ છે, પરંતુ ભૂસ્ખલન હવે એક મોટો પડકાર બનીને ઉભરી આવ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ગયા મહિને આવેલા ચક્રવાત અર્નબ દરમિયાન ૧૧ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા, જેમાંથી ૧૦ ભૂસ્ખલનમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા. આ અનુભવના આધારે, સરકાર પર્વત ઢોળાવ અને ટેકરીઓ પર સ્થિત ગામડાઓમાંથી લોકોને સ્થળાંતર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઓડિશાના છ જિલ્લાઓને ભૂસ્ખલન માટે અત્યંત સંવેદનશીલ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. આમાં ગંજમ, ગજપતિ, રાયગડા, કંધમાલ, મલકાનગિરી અને કોરાપુટનો સમાવેશ થાય છે. આ જિલ્લાઓમાં પર્વતીય અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સ્થળાંતર કરવા માટે યોજનાઓ વિકસાવવામાં આવી છે. ઓડિશાના રાયગડા જિલ્લા વહીવટીતંત્રે ભૂસ્ખલનના જાખમમાં રહેલા આશરે ૫૫ ગામોને ઓળખી કાઢ્યા છે. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ આશુતોષ કુલકર્ણીએ જણાવ્યું હતું કે આ સંદર્ભમાં જિલ્લા સ્તરીય બેઠક યોજાઈ છે. તમામ સંબંધિત વિભાગોને તેમની જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે. સાવચેતીના પગલા તરીકે, આ ૫૫ ગામોના રહેવાસીઓને અગાઉથી ખાલી કરાવવામાં આવશે. કુલકર્ણીએ સમજાવ્યું હતું કે જિલ્લામાં નદી કિનારે ઘણી વસાહતો પણ છે. ભારે વરસાદને કારણે આ વિસ્તારોમાં પૂરનું જાખમ ઊભું થઈ શકે છે. તેથી, જા જરૂરી હોય તો સમયસર સ્થળાંતર સુનિશ્ચિત કરવા માટે વહીવટીતંત્રે આ વિસ્તારોમાં દેખરેખ વધારી છે.
રાયગડા જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટે જણાવ્યું હતું કે હરાભંગી અને બડનાલ્લા ડેમ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી પાણી છોડવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. આનો હેતુ ડેમના જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર ઘટાડવાનો અને વધારાનું વરસાદી પાણી સંગ્રહ કરવા માટે જગ્યા બનાવવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે પૂરનો તાત્કાલિક કોઈ ભય નથી. જા કે, જા ભારે વરસાદ પડે છે, તો ડેમ થોડા કલાકો માટે વધારાનું પાણી રોકી શકશે. આનાથી વહીવટીતંત્રને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાલી કરાવવાનો સમય મળશે.ઓડિશા સરકારે આઠ જિલ્લાઓના ૮૭ બ્લોકમાં ૧,૯૦૨ સંવેદનશીલ સ્થળો ઓળખ્યા છે. જિલ્લા વહીવટીતંત્રના અંદાજ મુજબ, આ વિસ્તારોમાંથી કુલ ૨૦૪,૦૭૦ લોકોને સ્થળાંતર કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આમાંથી, સૌથી વધુ ૧,૨૧,૫૯૭ લોકો ગંજમ જિલ્લામાં છે. અધિકારીઓએ આઠ જિલ્લાઓમાં કુલ ૩,૩૨૯ ચક્રવાત રાહત કેન્દ્રો ઓળખ્યા છે. આમાં ગંજમમાં ૧,૧૩૯, પુરીમાં ૫૪૯, ગજપતિમાં ૫૧૮ અને કોરાપુટમાં ૫૧૩નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, આ આઠ જિલ્લાઓમાં ૨,૫૭૩ સગર્ભા સ્ત્રીઓની ઓળખ કરવામાં આવી છે. આમાંથી ૧૦૦ થી વધુ સ્ત્રીઓને પહેલાથી જ સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવી છે. ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ મંત્રી સુરેશ પૂજારીએ જણાવ્યું હતું કે રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે કુલ ૭૪ ટીમો તૈયાર રાખવામાં આવી છે. આમાં ઓડિશા ડિઝાસ્ટર રેપિડ એક્શન ફોર્સની ૬૦ ટીમો અને નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સની ૧૪ ટીમોનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી, ૪૨ એનડીઆરએફ અને ૧૧ એનડીઆરએફ ટીમો વિવિધ જિલ્લાઓમાં તૈનાત કરવામાં આવી છે. દરમિયાન, ૧૮ એનડીઆરએફ અને ત્રણ એનડીઆરએફ ટીમોને રિઝર્વમાં રાખવામાં આવી છે જેથી જરૂર પડ્યે તેમને તાત્કાલિક અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોકલી શકાય.
ઓડિશા સરકારે તોફાન દરમિયાન સંદેશાવ્યવહાર ખોરવાઈ ન જાય તે માટે ટેલિકોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક માટે તૈયારીઓ તીવ્ર બનાવી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી વિભાગને નબળા મોબાઇલ નેટવર્કવાળા વિસ્તારોને ઓળખવા અને ત્યાં પહેલાથી જ મોબાઇલ નેટવર્ક સેવાઓથી સજ્જ “સેલ-ઓન-વ્હીલ્સ” એકમો તૈનાત કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. વિભાગને બેકઅપ પાવર અને કનેક્ટવિટીની વ્યવસ્થા કરવા અને સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન્સ સેન્ટરને જિલ્લા-સ્તરીય યોજના સબમિટ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. નેટવર્ક પર ૨૪ કલાક દેખરેખ રાખવા અને વિક્ષેપ પડે તો ઝડપથી સેવા પુનઃસ્થાપિત કરવા સૂચનાઓ પણ આપવામાં આવી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જિલ્લાઓને ૧૭ સેટેલાઇટ ફોન પણ પૂરા પાડવામાં આવ્યા છે.
ખાસ રાહત કમિશનરની કચેરીએ ઓડિશા રિમોટ સેન્દીંગ એપ્લિકેશન સેન્ટરને ભૂસ્ખલન-સંભવિત ગામો અને રસ્તાઓના સેટેલાઇટ છબીઓ અને જીઆઇએસ-આધારિત નકશા પ્રદાન કરવા જણાવ્યું છે. ખાસ રાહત કમિશનર રાજેશ પી. પાટીલના જણાવ્યા અનુસાર, આ નકશા જિલ્લા વહીવટીતંત્રને સંવેદનશીલ વિસ્તારોને ઓળખવામાં, લોકોને સમયસર સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં અને રસ્તાઓ ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે. ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડના ભુવનેશ્વર એર એન્ક્લેવને પણ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે અને રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે વિમાન, જહાજા, બચાવ બોટ, કર્મચારીઓ અને આવશ્યક પુરવઠો તૈયાર રાખવા કહેવામાં આવ્યું છે.તોફાનને ધ્યાનમાં રાખીને, ઓડિશા સરકાર પણ રેલવે સાથે સતત સંપર્કમાં છે. રેલવેને સંવેદનશીલ ટ્રેક, પુલ અને સ્ટેશનોનું નિરીક્ષણ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. હવામાનની સ્થિતિ બગડવાની સ્થિતિમાં, ટ્રેન સંચાલનને નિયંત્રિત કરવા, તેમના રૂટ બદલવા અથવા જા જરૂરી હોય તો તેમને રદ કરવા માટે તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે







































