પૂર્વ સાંસદ અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા સજ્જન કુમારનું અવસાન થયું છે. તેમને દિલ્હીની સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા, હોસ્પિટલના સૂત્રોએ જણાવ્યું. હાલમાં, સજ્જન કુમારના મૃત્યુનું કારણ જાહેર થયું નથી. વિગતવાર માહિતીની રાહ જોવાઈ રહી છે.
સજ્જન કુમાર એક અનુભવી રાજકારણી હતા અને લોકસભામાં સંસદ સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી. તેમને ૧૯૮૪ના શીખ વિરોધી રમખાણોમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, દિલ્હી હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં તેમને બે કેસમાં નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. સૂત્રો કહે છે કે તેમનું હોસ્પિટલ પહોંચતા પહેલા જ મૃત્યુ થયું હતું, પરંતુ હજુ સુધી આ વાતની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. સજ્જન કુમારના મૃત્યુથી રાજકીય વર્તુળોમાં શોકની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે. તેમના મૃત્યુનું કારણ જાણી શકાયા પછી જ વધુ માહિતી ઉપલબ્ધ થશે.
સજ્જન કુમારનું નામ દિલ્હીમાં, ખાસ કરીને સુલતાનપુરી, કેન્ટ અને પાલમ કોલોની જેવા વિસ્તારોમાં શીખો વિરુદ્ધ રમખાણો ભડકાવવામાં સામેલ હોવાનું જણાય છે. રમખાણો પીડિતોના મતે, ૧ નવેમ્બર, ૧૯૮૪ના રોજ, દિલ્હીમાં એક ભીડને સંબોધતી વખતે, તેમને કહેતા સાંભળવામાં આવ્યા હતા, “તમે અમારી માતાને મારી નાખી, સરદારોને મારી નાખ્યા.”
સજ્જન સિંહ વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલા કેસોમાં, ઘણા સાક્ષીઓએ જણાવ્યું હતું કે સજ્જન સિંહે વ્યક્તિગત રીતે શીખ ઘરો ઓળખ્યા હતા અને ટોળાને હુમલો કરવા માટે ઉશ્કેર્યા હતા. એવા પણ આરોપો હતા કે સજ્જન સિંહના સમર્થકોએ મતદાર યાદીઓ દ્વારા દિલ્હીમાં શીખ ઘરો અને વ્યવસાયો ઓળખ્યા હતા અને તોડફોડ કરી હતી અથવા તેમને આગ લગાવી હતી. ઘણા શીખોને તેમના ઘરમાંથી ખેંચીને બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા અને તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
૩૧ ઓક્ટોબર, ૧૯૮૪ના રમખાણોમાં સજ્જન કુમારનું નામ દેખાય છે. આ સમય દરમિયાન, તેણે દિલ્હી કેન્ટોનમેન્ટ વિસ્તારમાં એક ટોળાને ઉશ્કેર્યો હતો, જેણે ઘણા ઘરોને આગ ચાંપી દીધી હતી. સજ્જન કુમારની ઉશ્કેરણી બાદ, એક ટોળાએ દિલ્હી કેન્ટોનમેન્ટના રાજ નગર વિસ્તારમાં પાંચ શીખ – કેહર સિંહ, ગુરપ્રીત સિંહ, રઘુવેન્દ્ર સિંહ, નરેન્દ્ર પાલ સિંહ અને કુલદીપ સિંહ – ની હત્યા કરી હતી.
પીપલ્સ યુનિયન ફોર ડેમોક્રેટિક રાઇટ્સ અને પીપલ્સ યુનિયન ફોર સિવિલ લિબર્ટીઝની ફેક્ટ-ફાઇન્ડીંગ ટીમોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે દિલ્હીમાં સુલતાનપુરી રમખાણોના મોટાભાગના શીખ પીડિતોએ કોંગ્રેસના સાંસદ પર ટોળાને ઉશ્કેરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ઘણાએ પાછળથી આ સાંસદને સજ્જન કુમાર તરીકે ઓળખાવ્યા.
કયા કેસમાં તેમને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા?
સજ્જન કુમાર વિરુદ્ધ નોંધપાત્ર તથ્યો અને પુરાવા હોવા છતાં, તેમની સામે કોઈપણ કેસમાં આરોપો ઘડી શકાયા ન હતા. ૨૦૦૨ માં, દિલ્હીની એક નીચલી અદાલતે તેમને શીખ રમખાણો સંબંધિત કેસમાં નિર્દોષ જાહેર કર્યા.
૨૦૦૫ માં, સીબીઆઈએ જીટી નાણાવટી કમિશનના અહેવાલના આધારે સજ્જન કુમાર વિરુદ્ધ નવો કેસ દાખલ કર્યો.
૨૦૧૦ માં, દિલ્હીની કરકરડૂમા કોર્ટમાં આ કેસની સુનાવણી થઈ. આ કેસમાં બલવાન ખોખર, મહેન્દ્ર યાદવ, મહા સિંહ અને અન્ય ઘણા લોકોના નામ આરોપી તરીકે રાખવામાં આવ્યા હતા.
૨૦૧૩ માં, કોર્ટે સજ્જન કુમારને નિર્દોષ જાહેર કર્યો. જોકે, આ કેસમાં પાંચ લોકોને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા અને સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ ઘટનાથી પીડિતોમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો, એક પ્રદર્શનકારીએ કેસની અધ્યક્ષતા કરી રહેલા ન્યાયાધીશ પર જૂતું પણ ફેંક્યું હતું.
પીડિત અને સાક્ષી જગદીશ કૌરે સજ્જન કુમાર વિરુદ્ધ સીબીઆઈમાં કેસ દાખલ કર્યા બાદ દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ મામલો સંભાળ્યો હતો, જેમાં તેમણે પાંચ શીખોની હત્યા કરનારા ટોળાને ઉશ્કેરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. માર્યા ગયેલા શીખોમાં જગદીશ કૌરના પતિ અને પુત્ર તેમજ જગશેર સિંહના ત્રણ ભાઈઓનો સમાવેશ થાય છે. આ કેસમાં અન્ય એક મુખ્ય સાક્ષી નિરપ્રીત કૌર હતી.૧૯૮૪ના શીખ રમખાણો સંબંધિત બીજા કેસમાં દોષિત ઠર્યા બાદ સજ્જન કુમારને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
