રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના વડા મોહન ભાગવતે કહ્યું કે વિદેશી આક્રમણો અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ છતાં આદિવાસી અને અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયોએ ભારતની ઓળખ અને આત્માને સાચવી રાખ્યો છે. ભાગવતે ભાર મૂક્યો કે આ સમુદાયોના યોગદાનને ઓળખવું અને તેમને મુખ્ય પ્રવાહના વિકાસમાં સંપૂર્ણ રીતે એકીકૃત કરવું જરૂરી છે.
મોહન ભાગવત મુંબઈમાં કર્મયોગી એવોર્ડ સમારોહમાં હાજરી આપી હતી. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરી પણ હાજર હતા. કાર્યક્રમને સંબોધતા ભાગવતે કહ્યું કે માનવ જીવનનો હેતુ સમાજને પાછું આપવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે વ્યક્તિ સમાજના કલ્યાણ માટે કામ કરે છે અને ખર્ચ કરે છે, ઉપકાર તરીકે નહીં, પરંતુ ફરજની ભાવનાથી.
તેમણે કહ્યું, ‘બીજાઓની સેવા કરવાથી આપણો પોતાનો વિકાસ થાય છે. બીજાઓને પ્રગતિ કરવામાં મદદ કરીને, આપણે પોતાને સુધારીએ છીએ અને સારા માણસ બનીએ છીએ.’ આ સિદ્ધાંત આ ભારતીય ભૂમિનું મૂળ મૂલ્ય છે, જેને સામાન્ય રીતે હિન્દુ સમાજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું, “આ સમાજની સ્થાયી પરંપરા છે જે હજારો વર્ષોથી ટકી રહી છે. ઘણા કારણોસર, કેટલાક આપણી ઉદાસીનતાને કારણે અને કેટલાક વિદેશી આક્રમણોને કારણે, જેમણે આ પરંપરાને જાળવી રાખી હતી તેમને ભારે કિંમત ચૂકવવી પડી.”
આરએસએસના વડાએ વધુમાં કહ્યું કે વિદેશી આક્રમણકારોએ શોધી કાઢ્યું કે આ વિચારધારા, આ મૂલ્ય પ્રણાલી, સમાજનો આત્મા અને તેના અસ્તિત્વની ચાવી છે. તેથી, તેમણે ખાતરી કરી કે જે લોકો આ આત્માને જાળવવાનો પ્રયાસ કરે છે તેઓ ઉખેડી નાખવામાં આવે અને ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે. તેમણે કહ્યું કે વિદેશી આક્રમણ અને મુશ્કેલીઓ છતાં, આદિવાસી સમુદાયો અને અનુસૂચિત જાતિઓએ રાષ્ટ્રની ઓળખ અને આત્માનું રક્ષણ કર્યું.
તેમણે કહ્યું, “આવી પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ છતાં, આદિવાસી સમુદાયો અને અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ જૂથોના લોકોએ રાષ્ટ્રની મુખ્ય ઓળખ જાળવી રાખી.” ભાગવતે તેમને મુખ્ય પ્રવાહની વિકાસ પ્રક્રિયામાં એકીકૃત કરવાની અને સેવાઓ અને સુવિધાઓની સમાન પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
વૈશ્વિક વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતા, ભાગવતે કહ્યું કે વિશ્વ હાલમાં ડગમગી રહ્યું છે અને સંતુલન જાળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારત એક સ્થિર શક્તિ તરીકે ઉભરી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે દેશે ફક્ત પોતાના હિતોનું જ રક્ષણ કરવું જાઈએ નહીં પણ વિશ્વને પણ ટેકો આપવો જાઈએ. તેમણે કહ્યું, “દુનિયાએ જાવું જાઈએ કે દેશ ફક્ત પોતાના દુઃખ અને પીડાને જ સંબોધી રહ્યો નથી, પરંતુ વિશ્વને સમાન મુદ્દાઓનો સામનો કરવામાં પણ મદદ કરી રહ્યો છે.”
આરએસએસના વડાએ કહ્યું કે સમાજની સેવા કરવી એ ઉપકાર નથી પરંતુ એક ફરજ છે જે વ્યક્તિના પોતાના વિકાસમાં ફાળો આપે છે. તેમણે કહ્યું કે બીજાઓને પ્રગતિ કરવામાં મદદ કરવાથી વ્યક્તિનો પણ ઉન્નતિ થાય છે અને સમાજના સામૂહિક માળખાને મજબૂત બનાવે છે. ભાગવતે કહ્યું કે કહેવાતા શિક્ષિત અને વિકસિત વર્ગો સમય જતાં આ સમુદાયોથી વધુને વધુ દૂર થઈ રહ્યા છે. તેમણે આ અંતરને દૂર કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે સમાજની સાચી ઓળખ આદિવાસી અને દલિત સમુદાયોએ સાચવેલી પરંપરાઓ અને મૂલ્યોમાં રહેલી છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જા સમાજ તેની ઓળખ ગુમાવે છે, તો તેનું અÂસ્તત્વ પણ જાખમમાં મુકાઈ શકે છે.
