રાજ્ય ચૂંટણી પંચે રાજસ્થાનમાં પંચાયત અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ યોજવા માટે તૈયારીઓ તેજ કરી દીધી છે. મતદાર યાદીનું કામ લગભગ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. રિટર્નિંગ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. એવા સંકેતો મળી રહ્યા છે કે રાજ્યમાં પંચાયત અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ છ તબક્કામાં યોજાઈ શકે છે.
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા મુજબ, જિલ્લા પરિષદ અને પંચાયત સમિતિના સભ્યોની ચૂંટણીઓ ઈવીએમ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવશે, જ્યારે પંચ અને સરપંચોની ચૂંટણીઓ બેલેટ પેપર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવશે. ચૂંટણી કાર્ય માટે જિલ્લાઓમાં પૂરતા પ્રમાણમાં મતપેટીઓ ઉપલબ્ધ છે. મધ્યપ્રદેશથી ઈવીએમ મશીનો ખરીદવામાં આવી રહ્યા છે. જિલ્લા સ્તરના માસ્ટર ટ્રેનર્સને ઈવીએમ મશીનો ચલાવવા માટે તાલીમ આપવામાં આવી છે.
તાજેતરમાં, રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકાર અને રાજ્ય ચૂંટણી પંચને રાજ્યમાં પંચાયત અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ માટે ૨૦ જુલાઈ સુધીમાં સંપૂર્ણ સમયપત્રક કોર્ટમાં રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર અને ચૂંટણી પંચે ઓબીસી કમિશન સાથે સમયપત્રકની ચર્ચા કરવી જાઈએ, જેમાં વોર્ડ સીમાંકન માટે સરકાર કઈ તારીખે લોટરી કાઢશે અને રાજ્ય ચૂંટણી પંચ કઈ તારીખે ચૂંટણીની તારીખો જાહેર કરશે તે તારીખોનો સમાવેશ થાય છે. આગામી સુનાવણીમાં સંબંધિત અધિકારીઓ પણ હાજર રહેશે. ચૂંટણી યોજવા માટે કોર્ટની સમયમર્યાદા પૂરી કરવામાં રાજ્ય વારંવાર નિષ્ફળ રહેવા બદલ બેન્ચે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
આ મામલે અનેક અરજીઓની સુનાવણી કરતા, હાઇકોર્ટે ૧૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ રાજ્ય સરકારને ૧૫ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ સુધીમાં પંચાયત અને મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓ યોજવાનો આદેશ આપ્યો હતો. રાજ્ય અને રાજ્ય ચૂંટણી પંચ સમયમર્યાદા પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ ગયા પછી, અરજદારોએ કોર્ટના તિરસ્કારની અરજીઓ દાખલ કરી હતી. ૨૨ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ, હાઇકોર્ટે ફરીથી રાજ્યને ૩૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીમાં સંબંધિત સંસ્થાઓ માટે ચૂંટણીઓ યોજવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. ચૂંટણી યોજવામાં વિલંબનું કારણૅમ્ઝ્ર કમિશનનો અહેવાલ અને અનામત ક્વોટા માટેની ભલામણોનો અભાવ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. રાજ્ય સરકારે કહ્યું કે ઓબીસી કમિશન ૧૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરશે અને ૩૧ ઓગસ્ટ સુધીમાં અનામતની વિગતોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનું લક્ષ્ય છે.
