ભારત અને યુકે વચ્ચેનો વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર આજથી અમલમાં આવ્યો. તેને તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતના સૌથી મોટા મુક્ત વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. સરકારનો દાવો છે કે તે ખેડૂતો, કામદારો,એમએસએમઇ, નિકાસકારો અને સેવા ક્ષેત્રને જબરદસ્ત લાભો પૂરા પાડશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન અમલમાં મુકાયેલો આ છઠ્ઠો મુક્ત વેપાર કરાર છે. અગાઉ, ભારતે મોરેશિયસ, યુએઇ ઓસ્ટ્રેલિયા,ઇએફટીએ (યુરોપિયન મુક્ત વેપાર સંગઠન) અને ઓમાન સાથે આવા કરારો લાગુ કર્યા છે.
ભારત-યુકે સીઇટીએ માત્ર ટેરિફ-ઘટાડો કરાર નથી, પરંતુ વેપાર, રોકાણ, સેવાઓ અને નવી રોજગાર તકો માટે એક વ્યાપક માળખું છે. વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલના મતે, આ ભારતના વેપાર ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તે ટેરિફ અને નોન-ટેરિફ અવરોધો ઘટાડશે. તે ભારતીય ઉદ્યોગોની વૈÂશ્વક સ્પર્ધાત્મકતામાં વધારો કરશે અને ખેડૂતો, ઉદ્યોગો, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને યુવા વ્યાવસાયિકોને નવી તકો પૂરી પાડશે.
આ કરાર ભારતના લગભગ ૯૯% નિકાસ માટે બ્રિટિશ બજારમાં ડ્યુટી-મુક્ત પ્રવેશ પ્રદાન કરશે. વધુમાં, ઘણા યુકે ઉત્પાદનો પર આયાત જકાત ઘટાડવામાં આવશે, જેના કારણે કિંમતો ઓછી થશે. પ્રથમ વખત, યુકે કંપનીઓને આશરે ૪૦,૦૦૦ ઉચ્ચ-મૂલ્યના ભારતીય સરકારી ટેન્ડરોમાં ભાગ લેવાની તક મળશે. પરિવહન, ગ્રીન એનર્જી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રોમાં કાર્યની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે.
સીઇટીએ હેઠળ, ભારત અને યુકે સેંકડો ઉત્પાદનો પર આયાત જકાત ઘટાડશે અથવા દૂર કરશે. વધુમાં, ડિજિટલ વેપાર, સરકારી ખરીદી,એમએસએમઇ, રોકાણ, બૌદ્ધિક સંપદા, શ્રમ, પર્યાવરણ અને સેવા ક્ષેત્રને લગતા નિયમોને પણ સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ કરારમાં કુલ ૩૦ પ્રકરણોનો સમાવેશ થાય છે, જે તેને ભારતનો સૌથી વ્યાપક એફટીએ બનાવે છે.
સ્કોચ વ્હિસ્કી સહિત અનેક પ્રીમિયમ વિદેશી સ્પિરિટ પર આયાત જકાત પણ ઘટાડવામાં આવશે. સ્કોચ વ્હિસ્કી પરની હાલની ૧૫૦% ડ્યુટી પ્રથમ તબક્કામાં ૭૫% અને દસ વર્ષમાં ૪૦% કરવામાં આવશે.
ભારતે સફરજન, અખરોટ, છાશ, કેટલાક બીજ, સોનાના બાર અને સ્માર્ટફોન જેવા સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો પર કોઈ ડ્યુટી છૂટછાટ આપી નથી. બ્રિટને ચોખા, ખાંડ અને કેટલાક માંસ ઉત્પાદનોને પણ કરારના કાર્યક્ષેત્રમાંથી બાકાત રાખ્યા છે.
ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન હેઠળ, જે કરાર સાથે અમલમાં આવ્યું છે, ભારતથી બ્રિટન જતા કર્મચારીઓ અને તેમના નોકરીદાતાઓને પાંચ વર્ષ સુધી બ્રિટનમાં સામાજિક સુરક્ષા યોગદાન ચૂકવવાની જરૂર રહેશે નહીં.
આ પહેલી વાર છે જ્યારે ભારતે એફટીએ હેઠળ બ્રિટનમાં ઉત્પાદિત સંપૂર્ણ રીતે બનેલી કાર અને ટ્રક પર આટલી નોંધપાત્ર કસ્ટમ ડ્યુટી છૂટછાટ આપી છે. સંપૂર્ણ રીતે બનેલી કાર પરની આયાત ડ્યુટી તબક્કાવાર રીતે ૧૧૦% થી ઘટાડીને ૧૦% કરવામાં આવશે. પેટ્રોલ અને ડીઝલ કારને શરૂઆતથી જ છૂટછાટ મળશે.
છઠ્ઠા વર્ષથી ઇલેક્ટ્રિક, હાઇબ્રિડ અને હાઇડ્રોજન કાર પર છૂટછાટ મળશે, જે ભારતીય ઇવી ઉદ્યોગને પ્રથમ પાંચ વર્ષ માટે રક્ષણ પૂરું પાડશે. પ્રથમ ૧૫ વર્ષમાં, ૩૭૮,૦૦૦ બ્રિટિશ પેસેન્જર વાહનોને રાહત દરે આયાત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. પાંચમા વર્ષ સુધીમાં ટ્રક પરની ડ્યુટી ૪૪ ટકાથી ઘટાડીને ૮.૮ ટકા કરવામાં આવશે.
જે ઉદ્યોગોને ફાયદો થશે તેમાં તૈયાર વસ્ત્ર અને કાપડ, ફૂટવેર, કાર્પેટ ઉદ્યોગ, પ્રક્રિયા ખાટા ખોરાક, અનાજ, ફળો અને શાકભાજી, મસાલા, માછલી અને સીફૂડ, માંસ અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક, ઓટોમોબાઇલ્સ અને ઓટો પાર્ટ્સ, મશીનરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સિરામિક્સ, કાચ, સિમેન્ટ અને પથ્થરના ઉત્પાદનો.
શું સસ્તું હોઈ શકે સૅલ્મોન, લેમ્બ, મશીનરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ચોકલેટ, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ, કોસ્મેટિક્સ, સાબુ, પરફ્યુમ, શેવિંગ ક્રીમ, નેઇલ પોલીશ.
