જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને પીડીપી પ્રમુખ મહેબૂબા મુફ્તીએ રવિવારે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વાતચીતની હિમાયત કરી હતી, અને દાવો કર્યો હતો કે જાહેરમાં ગરમાગરમ વાતો થઈ શકે છે, પરંતુ પડદા પાછળની વાતચીત ચાલુ છે. પૂંચમાં એક જાહેર સભાને સંબોધતા મુફ્તીએ દાવો કર્યો હતો કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી ગુપ્ત વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે નિવૃત્ત રાજદ્વારીઓ, ભૂતપૂર્વ લશ્કરી અધિકારીઓ અને અન્ય પ્રતિનિધિઓ વિદેશમાં બેસીને પાકિસ્તાનના લોકો સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.
મહેબૂબા મુફ્તીએ પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે જમ્મુ અને કાશ્મીર મુદ્દાનો ઉકેલ વાતચીત દ્વારા જ શક્ય છે. તેમના પિતા અને ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તેમનો બ્લુપ્રિન્ટ આજે પણ રાજ્યમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાનો સૌથી અસરકારક માર્ગ છે. તેમણે કહ્યું, “મુફ્તી સાહેબ હંમેશા કહેતા હતા કે ભાજપ ગમે તેટલો વિરોધ કરે, તેને આખરે વાટાઘાટોના ટેબલ પર આવીને વાત કરવી પડશે; બીજા કોઈ રસ્તો નથી.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે મુફ્તી સાહેબનો દ્રષ્ટિકોણ અલગ હતો અને તેમના દ્રષ્ટિકોણ વિના, જમ્મુ અને કાશ્મીર મુદ્દાનો કોઈ ઉકેલ નથી.
પીડીપીના વડાએ કહ્યું, “તેઓ ઓપરેશન સિંદૂર અથવા તેને જે કંઈ પણ કહેવામાં આવે છે તે ચલાવે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી પાકિસ્તાન સાથે ગુપ્ત વાતચીત ચાલી રહી છે? શું તમે આ જાણો છો? નિવૃત્ત રાજદ્વારીઓ, નિવૃત્ત જનરલો અને અન્ય લોકો અન્ય દેશોમાં જાય છે અને પાકિસ્તાનીઓ સાથે બેસીને વાત કરે છે.”
તેમણે કહ્યું, “જા આ વાતચીત ઓપરેશન સિંદૂર પહેલા થઈ હોત, તો આપણા સરદાર ભાઈઓ જે શહીદ થયા હતા, અને તે જાડિયા ભાઈ-બહેનો, ઝોયા અને ઝૈન, જેઓ તેમના આંગણામાં રમતા રમતા શહીદ થયા હતા, તેઓ આજે આપણી સાથે હોત. શું બગાડ છે.”
રાવલકોટ રોડ બંધ થવા પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા, પીડીપીના વડાએ તેમની સરકાર દરમિયાન નિયંત્રણ રેખા પર શરૂ કરાયેલી વેપાર અને મુસાફરી સેવાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે રાવલકોટ રોડ વેપાર વધારવા અને હથિયારોને બદલે લોકોને રોજગારી આપવા માટે ખોલવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “અમે ઇચ્છતા હતા કે અહીંથી માલ વહે અને ત્યાંથી પૈસા આવે, જેથી હિંસા ઓછી થઈ શકે. પરંતુ તે રસ્તો પણ બંધ થઈ ગયો હતો.”
મહેબૂબા મુફ્તીએ ૨૦૧૯ માં કલમ ૩૭૦ રદ કરવા અને જમ્મુ અને કાશ્મીરનું પુનર્ગઠન કરવાના નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે પીર પંજાલ અને ચિનાબ ખીણના લોકોએ સૌથી વધુ સહન કર્યું. તેમણે કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રદેશની માંગણીઓને અવગણવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે પીડીપીએ પ્રદેશમાં અલગ વહીવટી વિભાગ અને પૂંછના મેંઢર વિસ્તારને પહાડી જિલ્લા તરીકે નિયુક્ત કરવાની માંગ ઉઠાવી હતી, જેથી લોકોને નાના સરકારી કામ માટે જમ્મુ અથવા શ્રીનગર જવું ન પડે.
બેઠક દરમિયાન, મહેબૂબા મુફ્તીએ બેરોજગારી, મોંઘવારી અને ગરીબ અને આદિવાસી સમુદાયો સામે ભેદભાવના મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવ્યા. તેમણે ખાસ કરીને ગુર્જર અને બકરવાલ સમુદાયોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે સરકાર ગરીબોને જમીન કબજે કરનારા તરીકે ઓળખાવીને હેરાન કરી રહી છે. તેમણે યુવાનોને ડ્રગ્સથી દૂર રહેવા અને આગામી પંચાયત ચૂંટણીમાં ભાગ લઈને લોકશાહી પ્રક્રિયાને મજબૂત બનાવવા અપીલ પણ કરી.
