ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સંબંધોમાં તાજેતરના તણાવ હોવા છતાં, નવી દિલ્હી સંબંધોને પાટા પર લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ભારતીય હાઈ કમિશનર દિનેશ ત્રિવેદીના જણાવ્યા અનુસાર, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઇચ્છે છે કે બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાન તારિક રહેમાનની પ્રસ્તાવિત ભારત મુલાકાત યાદગાર રહે. ભારતે દ્વિપક્ષીય સંબંધોના પાયા તરીકે પરસ્પર વિશ્વાસ, વેપાર, રોકાણ અને યુવાનો માટે તકો પર ભાર મૂક્યો છે. જાકે, શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ અને ભારતના તાજેતરના મીડિયા નિવેદન અંગે બંને દેશો વચ્ચે મતભેદો એક મોટો પડકાર છે.
રાજદૂતની ટિપ્પણીઓ ૧૨-૧૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ બ્રિક્સ સમિટ માટે રહેમાનની નવી દિલ્હીની પ્રસ્તાવિત મુલાકાતને લગતી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે આવી. આ અનિશ્ચિતતા ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે ઢાકા દ્વારા પદભ્રષ્ટ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણની માંગને લઈને નવા તણાવને કારણે ઉદ્ભવી છે. ધ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ અનુસાર, ત્રિવેદીએ મંગળવારે ભારતીય હાઈ કમિશન દ્વારા બાંગ્લાદેશના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓ અને ભારતીય ઉદ્યોગ સંઘના પ્રતિનિધિમંડળ માટે આયોજિત સ્વાગત સમારંભમાં જણાવ્યું હતું કે વડા પ્રધાન મોદીનો સંદેશ એ હતો કે બંને નેતાઓએ મુલાકાત કરવી જાઈએ.
બેઠક દરમિયાન, રાજદૂત ત્રિવેદીએ ખાતરી આપી હતી કે પીએમ રહેમાનનું ભારતની મુલાકાત દરમિયાન યોગ્ય અને આદરપૂર્ણ સ્વાગત કરવામાં આવશે. “વડાપ્રધાન મોદીએ ફક્ત એક જ વાત કહી હતીઃ આપણે મળવું જાઈએ,” તેમણે કહ્યું. “અને તમે મારા વતી તેમને કહી શકો છો કે તેમને વિશ્વાસ છે કે બાંગ્લાદેશના વડાપ્રધાનો ભારતની મુલાકાત લે ત્યારે ભારતના વડાપ્રધાનોનું સન્માનજનક સ્વાગત કરવામાં આવશે,” તેમણે કહ્યું. તેમણે ભાર મૂક્્યો કે બંને નેતાઓ વચ્ચેના મજબૂત સંબંધો આખરે બંને પડોશી દેશોના લોકો અને વ્યવસાયોને લાભ કરશે. આ અંતરને દૂર કરવામાં વિશ્વભરના વ્યવસાયોની મુખ્ય ભૂમિકા છે.ત્રિવેદીએ કહ્યું કે બંને દેશોએ ભવિષ્ય તરફ જાતા ભૂતકાળના મતભેદોને ઉકેલવા જાઈએ. તેમણે કહ્યું, “હું એમ નથી કહેતો કે તમારે ભૂતકાળને ભૂલી જવું જાઈએ, પરંતુ ભૂતકાળને ધ્યાનમાં રાખીને જૂના મતભેદોને ઉકેલવા જાઈએ. અને આગળ વધો. સ્થિર ન થાઓ. જીવંત લોકશાહી વચ્ચેના મતભેદો સ્વાભાવિક છે, અને તે વાતચીત અને જાડાણ દ્વારા ઉકેલી શકાય છે. અમે બાંગ્લાદેશમાં અમારા ભાઈઓ અને બહેનોની ચિંતાઓને સંપૂર્ણપણે સમજીએ છીએ. પરંતુ આ સમાનતાની ભાગીદારી છે.”તેમણે ભાર મૂક્્યો કે બંને દેશો વચ્ચેના ટકાઉ સંબંધ માટે પરસ્પર વિશ્વાસ જરૂરી રહેશે. કોઈપણ લાંબા ગાળાના સંબંધનો પાયો પરસ્પર અને બિનશરતી વિશ્વાસ છે. ભારતની “પડોશી પ્રથમ” નીતિ પર ભાર મૂકતા, ત્રિવેદીએ કહ્યું કે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં કેટલીક “મુશ્કેલીઓ” આવી છે, ત્યારે આ મુશ્કેલીઓને વ્યાપક દ્વિપક્ષીય સંબંધોને નબળા પાડવા દેવા જાઈએ નહીં.
બાંગ્લાદેશે મીડિયા સાથેની વાતચીત પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે આ ઘટનાથી તેના લોકોની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચી છે અને ભારત સાથે દ્વિપક્ષીય સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસો પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે હસીનાને સંડોવતા મીડિયા કાર્યક્રમમાં તેની ભાગીદારી “દુઃખદાયક” હતી.તેની કોઈ ભૂમિકા નહોતી અને તે પ્લેટફોર્મ પર બાંગ્લાદેશ સરકાર વિશે કહેવામાં આવેલી કોઈપણ વાતને સમર્થન આપતું નથી.
હિંસક વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ બાદ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ માં હસીનાને સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવી હતી અને તેઓ ભારત ભાગી ગયા હતા. નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં, બાંગ્લાદેશમાં એક ખાસ ટ્રિબ્યુનલે તેમને વિરોધીઓ પરના કડક કાર્યવાહી દરમિયાન કરવામાં આવેલા “માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ” માટે ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી. ત્યારથી, ઢાકા ભારત પાસેથી હસીનાના પ્રત્યાર્પણની સતત માંગ કરી રહ્યું છે. નવી દિલ્હીનું કહેવું છે કે પ્રત્યાર્પણ વિનંતીની તપાસ લાગુ કાયદાઓ અને સ્થાપિત કાનૂની પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કરવામાં આવી રહી છે.
