દિલ્હી-એનસીઆરમાં વાયુ પ્રદૂષણ વધતાં, આ સિઝનમાં પહેલીવાર ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (જીઆરએપી-૧) હેઠળ પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. દિલ્હીના પર્યાવરણ મંત્રી મનજિંદર સિંહ સિરસાએ આ જાહેરાત કરી. હવાની ગુણવત્તામાં બગાડ બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. બુધવારે બપોરે રાજધાનીના હવા ગુણવત્તા સૂચકાંક(એકયુઆઇ) ૨૪૪ નોંધવામાં આવ્યો હતો, જે ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. અધિકારીઓના મતે, પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓ વાતાવરણમાં પ્રદૂષકોના સંચયનું કારણ બની રહી છે, જે હવાની ગુણવત્તાને અસર કરે છે.
અધિકારીઓના મતે, દિલ્હીનો એકયુઆઇ સતત વધી રહ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ અને ભારતીય ઉષ્ણકટિબંધીય હવામાનશા† સંસ્થાની આગાહીઓ પણ આગાહી કરે છે કે આગામી બે દિવસ સુધી હવાની ગુણવત્તા ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં રહેશે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સીએકયુએમ પેટા-સમિતિએ સમગ્ર રાષ્ટÙીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં જીઆરએપી-૧ હેઠળ નિર્ધારિત તમામ પગલાં તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો.
જીઆરએપીનો પ્રથમ તબક્કો ત્યારે લાગુ કરવામાં આવે છે જ્યારે એકયુઆઇ ૨૦૧ અને ૩૦૦ ની વચ્ચે હોય છે, એટલે કે, ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં હોય છે. આ હેઠળ, પ્રદૂષણ અટકાવવા માટે નીચેના પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છેઃ બાંધકામ અને તોડી પાડવાના સ્થળોએ ધૂળ નિયંત્રણ નિયમોનો કડક અમલ.,રસ્તા પર છંટકાવ અને યાંત્રિક સફાઈને તીવ્ર બનાવવી., ખુલ્લામાં કચરો બાળવા અને તંદૂરમાં કોલસો કે લાકડાનો ઉપયોગ કરવા પર કડક પ્રતિબંધ.,પ્રદૂષિત વાહનો અને ઉદ્યોગો પર દેખરેખ વધારવી.સીએકયુએમના ડિરેક્ટર (ટેકનિકલ) આર.કે. અગ્રવાલ દ્વારા જારી કરાયેલા આ આદેશમાં, તમામ સંબંધિત એજન્સીઓને આ નિયમોનો તાત્કાલિક અને કડક રીતે અમલ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, નાગરિકોને પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને હવાની ગુણવત્તામાં વધુ બગાડ અટકાવવા માટે નાગરિક ચાર્ટરનું પાલન કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ ના ધોરણો અનુસાર, શૂન્ય અને ૫૦ વચ્ચેનો એકયુઆઇ “સારો”, ૫૧ અને ૧૦૦ “સંતોષકારક”, ૧૦૧ અને ૨૦૦ “મધ્યમ”, ૨૦૧ અને ૩૦૦ “ખરાબ”, ૩૦૧ અને ૪૦૦ “ખૂબ જ ખરાબ” અને ૪૦૧ અને ૫૦૦ “ગંભીર” માનવામાં આવે છે. દિલ્હીનો એકયુઆઇ ૨૨૬ સાથે, રાજધાનીની હવા હાલમાં “ખરાબ” શ્રેણીમાં છે.
