મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (એસઆઇઆર) અંગે ચૂંટણી પંચમાં કથિત મતભેદોએ રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે. ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જાશીએ છેલ્લા ૧૦ મહિનામાં ઓછામાં ઓછા ૧૪ વખત કેટલાક નિર્ણયો અને આદેશો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે ચૂંટણી પંચ દ્વારા એસઆઇઆરના સંચાલન અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા, માંગ કરી હતી કે અગાઉની ચૂંટણીઓ રદ કરવામાં આવે અને સીઇસી જ્ઞાનેશ કુમારને તાત્કાલિક સસ્પેન્ડ કરવામાં આવે. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કથિત અનિયમિતતાઓને ટાંકીને, તેમણે જવાબદારીની માંગ કરી હતી.
કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે એકસના રોજ કહ્યું કે કોંગ્રેસનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ડા. અભિષેક મનુ સિંઘવી આ સમગ્ર મામલે મીડિયા સમક્ષ વિગતવાર વાત કરશે. તેમણે કહ્યું કે એક અગ્રણી રાષ્ટ્રીય અખબારમાં થયેલા ખુલાસાઓથી ચૂંટણી પંચની વિશ્વસનીયતા અને નિષ્પક્ષતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ પ્રતિભાવ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે બે ચૂંટણી કમિશનરો દ્વારા કથિત વાંધાઓની વિગતો જાહેર કરવામાં આવી છે.
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે રિપોર્ટ ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને આંતરિક પ્રક્રિયાઓ પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે સંધુ અને જાશીએ અનેક વખત નિર્ણયોનો વિરોધ કર્યો હતો અને લેખિત વાંધાઓ રજૂ કર્યા હતા. ઇÂન્ડયન એક્સપ્રેસના અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે બંને કમિશનરોએ ૧૦ મહિનામાં ઓછામાં ઓછા ૧૪ ઔપચારિક વાંધા દાખલ કર્યા છે.
સિબ્બલે ખાસ કરીને નવા મતદારો માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ફોર્મ ૬ માં થયેલા ફેરફારોનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. ઇÂન્ડયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, જુલાઈમાં, ફોર્મ ૬ માં એક પ્રશ્ન ઉમેરવામાં આવ્યો હતો કે અરજદાર અથવા તેમના માતાપિતા અથવા દાદા-દાદી અગાઉના એસઆઇઆરની મતદાર યાદીમાં હતા કે નહીં. અહેવાલ મુજબ, વિવેક જાશીએ મે મહિનામાં આ ફેરફાર સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, અને સુખબીર સિંહ સંધુએ ઓગસ્ટમાં તેને દૂર કરવાની માંગ કરી હતી, તેને “અનધિકૃત અને ગેરકાયદેસર” ગણાવ્યું હતું.
સિબ્બલે ચૂંટણી ડેટા અને સોફ્ટવેરના કેન્દ્રીકરણ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. અહેવાલ મુજબ, બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ મતદાર ડેટાબેઝ સુધી રાજ્ય-સ્તરીય વૈધાનિક સત્તાવાળાઓની મર્યાદિત પહોંચ અને તેના ધીમે ધીમે કેન્દ્રીકરણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. બંનેએ આ મુદ્દા પર કેબિનેટ સચિવને પણ પત્ર લખ્યો હતો. ઇÂન્ડયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ઇસીઆઇએન ૪૦ થી વધુ એપ્સ અને પોર્ટલને એક જ પ્લેટફોર્મ હેઠળ લાવે છે.
સિબ્બલે પોતાના સંબોધનમાં ગોવા અને પશ્ચિમ બંગાળના કેસોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. ઈÂન્ડયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ગોવામાં ૯૭ મતદારોને ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી દ્વારા લાયક ઠેરવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ સોફ્ટવેરમાં જરૂરી ફેરફારો સમયસર ઉપલબ્ધ ન થવાને કારણે તેમના નામ અંતિમ યાદીમાં સામેલ થઈ શક્્યા ન હતા. પશ્ચિમ બંગાળમાં પણ, એસઆઇઆરના નિર્ણયો સામે મોટી સંખ્યામાં અપીલોના અધિકારક્ષેત્ર અને પ્રક્રિયા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
