૨૦૨૭ની પંજાબ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા, મુખ્યમંત્રી ભગવંત સિંહ માનએ ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારો માટે એક મોટી જાહેરાત કરી છે. આમ આદમી પાર્ટી સરકારે રાશન કાર્ડ યોજનામાં આશરે ૧૦ લાખ નવા લાભાર્થીઓને ઉમેરવાની પહેલ શરૂ કરી છે. આનાથી એવા પરિવારોને રાહત મળવાની અપેક્ષા છે જેમના માટે ઘરનું રાશન મેળવવું પણ એક મોટી ચિંતા રહે છે. સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે રાશન કાર્ડ મેળવવા માટે રાજકીય નેતાની ભલામણ કે પૈસાની જરૂર નથી. મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનએ આ સમગ્ર અભિયાનને “નો કેશ, નો ડિમાન્ડ” કહ્યું છે.પંજાબ સરકાર જણાવે છે કે રાશન કાર્ડનો અધિકાર વ્યક્તિના પ્રભાવ કે ઓળખ દ્વારા નહીં, પરંતુ પરિવારની જરૂરિયાતો અને યોગ્યતા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે. મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે, આ અભિયાન દૈનિક વેતન મજૂરો, દલિત પરિવારો, વિધવા મહિલાઓ, કાચાં ઘરમાં રહેતા લોકો અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોને પ્રાથમિકતા આપે છે.
આ યોજનાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા તેની ડિજિટલ પસંદગી પ્રક્રિયા છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન સરકારને કુલ ૧૯,૨૫,૯૪૨ ઓનલાઈન અરજીઓ મળી હતી. આ અરજીઓની ચકાસણી કરવાનું કામ આશરે ૨૦,૦૦૦ અધિકારીઓને સોંપવામાં આવ્યું હતું. અધિકારીઓ ઘરે ઘરે જઈને પરિવારની માહિતી ચકાસવા ગયા. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, જીઓ-ટેગ કરેલા ફોટા અને ડિજિટલ સમય રેકોર્ડ પણ બનાવવામાં આવ્યા હતા. માહિતીને વીજળી વપરાશ સહિત વિવિધ સરકારી રેકોર્ડ સાથે મેચ કરવામાં આવી હતી.સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, સમગ્ર પ્રક્રિયાનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો કે સરકારી સહાય યોગ્ય અને સૌથી વધુ જરૂરિયાતમંદ પરિવારો સુધી પહોંચે. અત્યાર સુધીમાં, ખાસ અભિયાન હેઠળ ૧.૭૯ લાખ પરિવારોમાંથી ૫.૦૧ લાખ લાભાર્થીઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ઈ-શ્રમ પોર્ટલ પર નોંધાયેલા ૧.૪૪ લાખ પરિવારોમાંથી આશરે ૩.૯ લાખ અસંગઠિત કામદારોને પણ યોજનામાં સમાવવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, નાની ભૂલોવાળી અરજીઓની ફરીથી ચકાસણી કરવામાં આવી હતી, જેના પરિણામે ૧૦૦,૦૦૦ થી વધુ વ્યક્તિઓને લાભ મળ્યો હતો. આમ, આશરે ૧૦ લાખ લાભાર્થીઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે.
ભગવંત માન સરકારની આ પહેલ સામાન્ય પરિવારોના રસોડાને સીધી અસર કરે છે. નવા પાત્ર લાભાર્થીઓને રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા કાયદા હેઠળ દર મહિને પ્રતિ સભ્ય પાંચ કિલોગ્રામ મફત ઘઉં મળશે. તેમને પંજાબ સરકારની “મેરી રસોઇ” યોજના હેઠળ મફત રાશન કીટ પણ મળશે. આ કીટમાં બે કિલોગ્રામ ચણાની દાળ, બે કિલોગ્રામ ખાંડ, એક કિલોગ્રામ મીઠું, ૨૦૦ ગ્રામ હળદર અને એક લિટર સરસવનું તેલ શામેલ હશે. સરકારનો ધ્યેય જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને રસોડાની અન્ય આવશ્યક વસ્તુઓ સાથે ઘઉં પૂરો પાડવાનો અને ઘરના ખર્ચનો બોજ ઘટાડવાનો છે.મુખ્યમંત્રી ભગવંત માનએ અગાઉની અકાલી-ભાજપ અને કોંગ્રેસ સરકારોની રેશનકાર્ડ જારી કરવા માટે ભલામણો અને પૈસા પર આધાર રાખવાની પ્રથા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે ઘણા જરૂરિયાતમંદ પરિવારો અગાઉ રેશનકાર્ડ મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરતા હતા, ત્યારે હવે પસંદગી પાત્રતા અને ડિજિટલ ચકાસણી પર આધારિત છે. સરકારે એવી પણ જાહેરાત કરી છે કે રેશનકાર્ડ સીધા લાભાર્થીઓના ઘરે પહોંચાડવામાં આવશે, જેનાથી સરકારી કચેરીઓમાં વારંવાર જવાની જરૂરિયાત દૂર થશે.







































