ઉત્તર પ્રદેશમાં આવતા વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ થવાની છે. આ ચૂંટણી માટે, સમાજવાદી પાર્ટીએ પીડીએ (પછાત, દલિત, લઘુમતી) ફોર્મ્યુલા શરૂ કરી છે. સપા હવે ઘણા મોટા સમુદાયોના મતો પર નજર રાખી રહી છે. નોંધપાત્ર રીતે, ઉચ્ચ જાતિનો હિન્દુ સમુદાય આ ફોર્મ્યુલાથી લગભગ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર છે. આવી સ્થિતિમાં, સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રવક્તા રાજકુમાર ભાટીએ તાજેતરમાં એક એવું નિવેદન આપ્યું છે જેનાથી ઉત્તર પ્રદેશમાં બ્રાહ્મણ સમુદાય ગુસ્સે ભરાયો છે.
માત્ર ભાજપ જ નહીં, પરંતુ કોંગ્રેસ અને બહુજન સમાજ પાર્ટીના વડા માયાવતીએ પણ બ્રાહ્મણો પરના તેમના નિવેદન પર રાજકુમાર ભાટી, અખિલેશ યાદવ અને સમાજવાદી પાર્ટી પર પ્રહારો કર્યા હતા. રાજકુમાર ભાટીએ એક કહેવત ટાંકી હતી જેમાં બ્રાહ્મણ સમુદાય વિરુદ્ધ અપમાનજનક શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
અખિલેશ યાદવ ઘણા દિવસો સુધી આ મુદ્દા પર મૌન રહ્યા.જ્યારે ભાટી તેમની મુલાકાતે આવ્યા ત્યારે તેમણે તેમને સામાજિક સંવાદિતા જાળવી રાખીને સમાજના તમામ વર્ગોનું સન્માન કરવાની સલાહ આપી. તમારી ભાષા અને વર્તનમાં સંતુલન અને સંયમ જાળવો. એવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવાનું ટાળો જે કોઈની લાગણીઓને ઠેસ પહોંચાડી શકે અથવા વિવાદ ઉભો કરી શકે. તમારી ભાષા અને આચરણ પ્રત્યે સાવચેત રહો. કોઈ ચોક્કસ સમુદાય, જાતિ અથવા વર્ગના સભ્યોને નારાજ કરી શકે તેવું કંઈપણ કહેવાનું ટાળો.
ઉલ્લેખનીય છે કે અખિલેશ યાદવે તેમના પક્ષના પ્રવક્તાને આપેલા નિર્દેશો મીડિયામાં રજૂ કર્યા છે, પરંતુ તેમણે રાજકુમાર ભાટીના નિવેદન માટે ઉત્તર પ્રદેશના બ્રાહ્મણ સમુદાયની માફી માંગી નથી. રાજકુમાર ભાટીએ ૫ મેના રોજ દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમમાં વેશ્યાને બ્રાહ્મણ સાથે સરખાવતી કહેવતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જા અખિલેશ યાદવે ભાટીનું નિવેદન અયોગ્ય માન્યું હોય, તો તેમણે તાત્કાલિક વાંધો કેમ ઉઠાવ્યો નહીં અને તેમની સામે કાર્યવાહી કેમ ન કરી? બાર દિવસ પછી, અખિલેશે ભાટીને બધા ધર્મો અને જાતિઓના આદરનો આદર કરવા કહ્યું, પરંતુ તેમણે બ્રાહ્મણ સમુદાયની માફી માંગી નહીં, જે પાર્ટી પ્રવક્તાના નિવેદનથી દુઃખી થયા હતા. આ પ્રશ્ન ઊભો કરે છેઃ શું રાજકુમાર ભાટીનું નિવેદન બ્રાહ્મણોનું અપમાન કરવા અને પીડીએને ખુશ કરવા માટે ઇરાદાપૂર્વકની રણનીતિનો ભાગ હતો? અથવા એવું બની શકે છે કે રાજકુમાર ભાટીએ અજાણતાં બ્રાહ્મણ સમુદાયનું અપમાન કરતી કહેવતનો ઉલ્લેખ કર્યો હોય? જ્યારે બ્રાહ્મણો વિરુદ્ધ અયોગ્ય ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી હતી, ત્યારે અખિલેશ યાદવે જાણી જોઈને મૌન રહ્યા જેથી તેઓ પછાત વર્ગો, દલિતો અને લઘુમતીઓને તેમના શુભેચ્છકો અને બ્રાહ્મણ સમુદાયના વિરોધીઓ તરીકે દેખાઈ શકે.
રાજકુમાર ભાટીના નિવેદનથી સમાજવાદી પાર્ટી પર શાસક એનડીએ પક્ષો તેમજ કોંગ્રેસ અને બસપા જેવા વિપક્ષી પક્ષો તરફથી હુમલો થયો હોવાથી, તેમણે રાજકુમાર ભાટીને ‘ઠપકો’ આપવાની ઔપચારિકતામાંથી પસાર થયા. શું આ ઠપકો ખરેખર જારી કરવામાં આવ્યો હતો, કે પછી તે ફક્ત એક પ્રેસ જાહેરાત હતી જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે સપા પ્રમુખે કડક સૂચનાઓ જારી કરી હતી? આ સમગ્ર ઘટનાને, સમાજવાદી પાર્ટીના ચૂંટણી ફોર્મ્યુલા,પીડીએ સાથે જોડીને, એવું લાગે છે કે અખિલેશ યાદવને ખરેખર બ્રાહ્મણ મતદારો પાસેથી કોઈ આશા નથી. છેલ્લી કેટલીક ચૂંટણીઓમાં, બ્રાહ્મણોએ સમાજવાદી પાર્ટીને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢી છે. એક સર્વે મુજબ, ૨૦૨૨ ની ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને ૮૯ ટકા બ્રાહ્મણ મત મળ્યા હતા. સમાજવાદી પાર્ટીને ૬ ટકા અને કોંગ્રેસને ૧ ટકા મળ્યા હતા. અગાઉ, ૨૦૧૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, ભાજપને ૮૩ ટકા બ્રાહ્મણ મત મળ્યા હતા. આનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે બ્રાહ્મણોથી નિરાશ થયેલી સમાજવાદી પાર્ટી હવે તેના મુખ્ય મતદાતા જૂથ, પીડીએનો આડકતરી રીતે વિરોધ કરીને તેમને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. બ્રાહ્મણ મતો મેળવી શકશે નહીં તે જાણીને, તેણે પછાત વર્ગો, દલિતો અને લઘુમતીઓને એવી રીતે ખુશ કરવા જજોઈએ કે જેથી બ્રાહ્મણોને નુકસાન થાય. રાજ્યના મુખ્ય રાજકીય પક્ષે તેની ચૂંટણી રણનીતિ બદલી છે. જાતિવાદ અને ધર્મ આધારિત રાજકારણના ગઢ એવા ઉત્તર પ્રદેશમાં, સમાજવાદી પાર્ટીએ અગાઉ એક ચોક્કસ જાતિ અને ધર્મ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી ફોર્મ્યુલા અપનાવી હતી. આને મુસ્લીમ-યાદવ સમીકરણ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. પરંતુ હવે સપા પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે આ લોકપ્રિય પાર્ટી ફોર્મ્યુલા છોડી દીધી છે અને એક નવું ચૂંટણી સમીકરણ સ્થાપિત કર્યું છે. આને પીડીએ તરીકે પ્રચારિત કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો અર્થ પછાત, દલિત અને લઘુમતી થાય છે.
