ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામમાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકા વિશે એક મોટો ખુલાસો થયો છે. પાકિસ્તાન આ યુદ્ધવિરામમાં મધ્યસ્થી કે સંદેશવાહક નહોતું. ત્રણ અલગ અલગ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામ માટે ફક્ત અમેરિકાના ઈશારે કામ કરી રહ્યું હતું. અમેરિકાના કહેવા પર, પાકિસ્તાને ઈરાનને એક પ્રસ્તાવ મોકલ્યો. વધુમાં, અમેરિકાના કારણે જ ઈસ્લામાબાદે ઈરાનને મનાવવા માટે ચીનનો સંપર્ક કર્યો. અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂતે આ યુદ્ધવિરામમાં ચીનની ભૂમિકાને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી છે.
આ ત્રણેય અહેવાલો એવા સમયે આવ્યા છે જ્યારે પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અંગે બેઠક યોજાવાની છે. અમેરિકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા ઉપરાષ્ટીયપતિ જે.ડી. વાન્સ અને ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફ શનિવારે આ શાંતિ કરાર બેઠકમાં હાજરી આપે તેવી શક્યતા છે.
પાકિસ્તાન, યુદ્ધવિરામમાં અમેરિકાનો કટ્ટરપંથી, ૩ અહેવાલો.
૧. ફાઇનાન્શયલ ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, અમેરિકાએ પાકિસ્તાનને છેલ્લી ઘડીનો યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો હતો, જેમાં તેને ઈરાન સમક્ષ રજૂ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. હકીકતમાં, અમેરિકાના રાષ્ટીયપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ૭ એપ્રિલે ઈરાન પર હુમલો કરશે, પરંતુ વ્હાઇટ હાઉસના ઘણા ટોચના અધિકારીઓ આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરવા માંગતા હતા.
અમેરિકા પાસે પાકિસ્તાન સિવાય ઈરાનનો સંપર્ક કરવા સિવાય બીજા કોઈ સારો વિકલ્પ નહોતો. પાકિસ્તાન ઈરાનનો પાડોશી છે, અને તેહરાને સમગ્ર યુદ્ધ દરમિયાન એક પણ વાર પાકિસ્તાન પર હુમલો કર્યો ન હતો.
૨. ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, વ્હાઇટ હાઉસે અમેરિકા તરફથી ઈરાનને મળેલા સંદેશને અમલમાં મૂકવાની સમગ્ર પ્રક્રિયા પર નજર રાખી હતી. પાકિસ્તાની વડા પ્રધાન દ્વારા કરવામાં આવેલી પોસ્ટને પણ વ્હાઇટ હાઉસ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ જ કારણ છે કે શાહબાઝ શરીફે પાકિસ્તાની વડા પ્રધાનનો ડ્રાફ્ટ સંદેશ પણ પોસ્ટ સાથે શેર કર્યો હતો.
અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાને યુદ્ધવિરામ બેઠક દરમિયાન અમેરિકા તરફથી મળેલા નિર્દેશોનું પાલન કર્યું હતું. જ્યારે ઈરાન સંમત ન હતું, ત્યારે તેણે ચીનનો સંપર્ક કર્યો. ઈરાન ચીનની પહેલ પર યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયું.
૩. ઇસ્લામાબાદમાં થયેલી બેઠક અમેરિકાના કહેવા પર પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી. શનિવારે, ઇસ્લામાબાદમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે અંતિમ યુદ્ધવિરામ અંગે એક બેઠક યોજાશે. પાકિસ્તાનમાં યુદ્ધવિરામ બેઠક યોજવા પાછળ અમેરિકાના બે ઉદ્દેશ્ય છે. પહેલું, પોતાના વતી ઈરાન પર વધુ દબાણ લાવવાનું. બીજું, પશ્ચિમ એશિયામાં ઈસ્લામાબાદ માટે વધુ ધ્યાન ખેંચવાનું.
પ્રશ્નઃ શું આ ઈરાન સાથે દગો છે?
ઈરાને સત્તાવાર રીતે કંઈ કહ્યું નથી, પરંતુ લેબનોનમાં ઇઝરાયલી હુમલા પછી, તેણે પાકિસ્તાનને હાઇલાઇટ કરીને અમેરિકાને નિશાન બનાવ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ પાકિસ્તાની વડા પ્રધાનની પોસ્ટ શેર કરતા લખ્યું, “દુનિયા જાઈ રહી છે કે અમેરિકા કેવી રીતે યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે.” ખરેખર, પાકિસ્તાની વડા પ્રધાને આ પોસ્ટમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે લેબનોન પર હુમલો કરવામાં આવશે નહીં.
