આ વર્ષના ચોમાસાએ હિમાચલ પ્રદેશના પર્વતો પર ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં, ભૂસ્ખલન, અચાનક પૂર અને માર્ગ અકસ્માતો સહિત વિવિધ વરસાદ સંબંધિત આફતોમાં ૩૨૯ લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા છે. રાજ્ય સરકારના મહેસૂલ વિભાગના ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ સેલના ૧૯ સપ્ટેમ્બર સુધીના સંચિત અહેવાલમાં રાજ્યમાં જાનમાલનું નોંધપાત્ર નુકસાન જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.અહેવાલ મુજબ, ૩૦ જૂનથી ૧૯ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીમાં, આફતોને કારણે ૧૩૩ લોકોના મોત થયા હતા, જ્યારે માર્ગ અકસ્માતોમાં ૧૯૬ લોકોના મોત થયા હતા. બંને આંકડાઓને જાડીએ તો ચોમાસાના સમયગાળા દરમિયાન કુલ ૩૨૯ લોકોના મોત થયા હતા.
ચોમાસાની ઋતુમાં માત્ર જાનહાનિ જ નહીં, પરંતુ ખાનગી અને સરકારી મિલકતોને પણ વ્યાપક નુકસાન થયું છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, કુલ નુકસાન ?૩૨૧,૭૯૫.૧૪ લાખ (આશરે ૩,૨૧૭.૯૫ કરોડ) નોંધાયું છે.
રિપોર્ટમાં ઘરો, દુકાનો, મજૂર નિવાસસ્થાનો, ઢોરઢાંખરા અને અન્ય ખાનગી મિલકતોને નુકસાન તેમજ જાહેર બાંધકામ, પાણી પુરવઠો, વીજળી, આરોગ્ય, શિક્ષણ, ગ્રામીણ વિકાસ અને શહેરી વિકાસ સંબંધિત સરકારી મિલકતોને નુકસાનનો સમાવેશ થાય છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ૫૭૨ પશુ અને પક્ષીઓના મૃત્યુ પણ નોંધાયા હતા. ખાનગી મિલકતના નુકસાનમાં ઘરો ઉપરાંત દુકાનો, કારખાનાઓ, મજૂર નિવાસસ્થાન અને અન્ય માળખાંનો સમાવેશ થાય છે.
જિલ્લા સ્તરે, વિવિધ કારણોસર આપત્તિ મૃત્યુ થયા છે. સરકારી અહેવાલમાં શિમલામાં ૨૦, કાંગડામાં ૧૮, ચંબા અને લાહૌલ-સ્પીતીમાં ૧૭-૧૭, મંડીમાં ૧૬ અને સિરમૌરમાં ૧૫ લોકોના મોત નોંધાયા છે. ૧૩૩ આપત્તિના મૃત્યુમાંથી ૫૦ મૃત્યુ ઝાડ પડવા અથવા ખડકો પડવાથી, ૧૮ ભૂસ્ખલનથી, ૧૭ ડૂબવાથી, ૧૩ સાપ કરડવાથી, ૧૦ વીજળી પડવાથી અને બે આગ લાગવાથી થયા હતા. અહેવાલમાં અન્ય કારણોસર ૨૨ મૃત્યુ પણ નોંધાયા છે.
ચોમાસા દરમિયાન માર્ગ અકસ્માતોમાં પણ જીવલેણ સાબિત થયા. સરકારી માહિતી અનુસાર, શિમલામાં સૌથી વધુ ૨૭ માર્ગ અકસ્માતના મૃત્યુ નોંધાયા છે, ત્યારબાદ કાંગડા (૨૪), ચંબા (૨૩), સિરમૌર અને ઉના (૨૨-૨૨) અને કુલ્લુ (૧૯) છે. રાજ્યભરમાં માર્ગ અકસ્માતમાં કુલ ૧૯૬ લોકોના મોત થયા છે.કુલ આર્થિક નુકસાનનું જિલ્લા સ્તરનું ચિત્ર પણ નોંધપાત્ર છે. સરકારી અહેવાલો કાંગડામાં આશરે ૪૬૮.૧૭ લાખ, શિમલામાં ૪૦૮.૬૫ લાખ, મંડીમાં ૩૬૪.૫૭ લાખ અને ચંબામાં ૩૨૭.૯૮ લાખનું નુકસાન દર્શાવે છે. સિરમૌરમાં ૨૧૬.૮૬ લાખ, કિન્નૌરમાં ૨૨૮.૭૦ લાખ, લાહૌલ-સ્પિતીમાં ૧૧૭.૦૬ લાખ અને કુલ્લુમાં ૧૧૮.૧૦ લાખનું નુકસાન નોંધાયું છે.
ચોમાસાને કારણે થયેલા નુકસાન વચ્ચે, હવામાન વિભાગના ૨૦ સપ્ટેમ્બરના અહેવાલમાં થોડી રાહત આપવામાં આવી છે. છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન રાજ્યમાં હવામાન શુષ્ક રહ્યું, વરસાદ, હિમવર્ષા, વાવાઝોડા કે ભારે પવન નોંધાયા નથી. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦ થી ૨૬ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન રાજ્યના મેદાની, મધ્ય-પર્વતીય અને ઊંચા પર્વતીય વિસ્તારોમાં હવામાન મુખ્યત્વે શુષ્ક રહેવાની ધારણા છે. ૨૦ થી ૨૬ સપ્ટેમ્બર સુધી કોઈપણ દિવસ માટે હવામાન ચેતવણી જારી કરવામાં આવી નથી. જાકે, ૨૫ અને ૨૬ સપ્ટેમ્બરે કેટલાક સ્થળોએ હળવો વરસાદ પડી શકે છે. બાકીના અઠવાડિયા દરમિયાન હવામાન મોટાભાગે શુષ્ક રહેવાની આગાહી છે.
હવામાન વિભાગે આગામી ત્રણથી ચાર દિવસમાં રાજ્યના મોટાભાગના ભાગોમાં લઘુત્તમ અને મહત્તમ તાપમાનમાં કોઈ ખાસ ફેરફારની આગાહી કરી નથી. ૨૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ, ઉનામાં મહત્તમ તાપમાન ૩૫.૪ ડિગ્રી સેÂલ્સયસ નોંધાયું હતું, જ્યારે કુકુમસેરીમાં લઘુત્તમ તાપમાન ૪.૬ ડિગ્રી સેÂલ્સયસ હતું. હવામાનનો આ શુષ્ક સમયગાળો રાહત અને પુનઃસ્થાપન કાર્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આગામી થોડા દિવસોમાં ભારે વરસાદની અપેક્ષા છે કારણ કે ચોમાસાથી નુકસાન પામેલા રસ્તાઓ, જાહેર માળખાકીય સુવિધાઓ અને ખાનગી મિલકતોનું સમારકામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વરસાદની ચેતવણીનો અભાવ વહીવટીતંત્ર અને અસરગ્રસ્ત લોકો માટે રાહતની વાત છે.
