ભારત અને મ્યાનમાર વચ્ચેના સંબંધો અંગે એક મુખ્ય અપડેટ સામે આવ્યું છે. ભારત અને મ્યાનમાર વચ્ચે સરહદ વેપાર પંગસાઉ પાસ પર ફરી શરૂ થવાનો છે, જે છ વર્ષથી વધુ સમયથી સ્થગિત હતો. જા કે, બંને બાજુના વેપાર સંગઠનોની બેઠક બાદ, તે હવે ૨૦ જુલાઈથી ફરી શરૂ થવાનું છે. મુક્ત અવરજવર શાસન હેઠળ સરહદ પાર વેપાર સરહદની ૧૦ કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં રહેતા લોકોને સ્થાનિક વેપાર અને સરહદ પાર વ્યવહારો કરવાની મંજૂરી આપે છે.
કોવિડ-૧૯ રોગચાળાને કારણે ૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૦ ના રોજ બંધ કરાયેલ આ વેપાર લિંકને ફરીથી ખોલવાનો નિર્ણય ૯ જુલાઈના રોજ અરુણાચલ પ્રદેશના ચાંગલાંગ જિલ્લામાં મ્યાનમારના સ્થાનિક વ્યાપાર પ્રતિનિધિઓ અને તેમના સમકક્ષો વચ્ચે વેપાર ફરી શરૂ કરવાની પ્રક્રિયાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે યોજાયો હતો.ભારત બાજુના સ્થાનિક વ્યાપાર સંગઠનના પ્રમુખ જાંગખામ મોરાંગે જણાવ્યું હતું કે, “અમને આશા છે કે આ રોગચાળા દરમિયાન ગુમાવેલી આજીવિકાને પુનઃસ્થાપિત કરશે.” સ્થાનિક ધારાસભ્ય લાઇસમ સિમાઈએ જણાવ્યું હતું કે સરહદ વેપાર ફરી શરૂ થવાથી વધુ સારી વ્યાપારિક તકો ઊભી થશે. નાના વેપારીઓ અને રહેવાસીઓની આજીવિકામાં સુધારો થશે, જેનાથી સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. આ સરહદી હાટ દર મહિનાની ૧૦, ૨૦ અને ૩૦ તારીખે કાર્યરત રહેશે.
ટીઓઆઈના અહેવાલ મુજબ, ભારત-ચીન સરહદી વેપાર સીઝન સત્તાવાર રીતે શરૂ થયાના એક મહિનાથી વધુ સમય પછી પણ લિપુલેખ પાસ દ્વારા સરહદી વેપાર ફરી શરૂ થયો નથી. ચીની અધિકારીઓએ ભારતીય વેપારીઓને તિબેટના ટાકલકોટમાં નવા બજાર અને વેરહાઉસનું બાંધકામ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી રાહ જાવા કહ્યું છે. કોવિડ-૧૯ ને કારણે ૨૦૨૦ માં લિપુલેખ દ્વારા સરહદી વેપાર સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો અને છ વર્ષના વિરામ પછી ફરી શરૂ થયો હતો.
આ વર્ષની ખાસ વાત એ હતી કે ૨૦૨૦ માં ધારચુલા-લિપુલેખ માર્ગ પૂર્ણ થવાથી વેપારીઓને ખચ્ચરને બદલે રોડ દ્વારા લિપુલેખમાં માલ પરિવહન કરવાની મંજૂરી મળી. જાકે વેપાર સીઝન સત્તાવાર રીતે ૧ જૂનથી શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ભારતીય બાજુની તૈયારીઓ મહિનાના અંત સુધીમાં જ પૂર્ણ થઈ હતી.ભારતીય વેપારીઓ ૮ જુલાઈના રોજ પાસ પાર કરવાના હતા. જાકે, ધારચુલાના એસડીએમ અને વેપાર અધિકારી આશિષ જાશીએ જણાવ્યું હતું કે તેમને ૭ જુલાઈના રોજ તેમના ચીની સમકક્ષ તરફથી એક ઇમેઇલ મળ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે નવું બજાર અને વેરહાઉસ હજુ બાંધકામ હેઠળ છે અને કામ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી વેપારીઓને મોકલવા જાઈએ નહીં. તેમણે કહ્યું કે ચીની અધિકારીઓ ટૂંક સમયમાં તેમને નવી તારીખની જાણ કરશે.
