નક્સલી હિંસાને કારણે એક સમયે પોતાના ઘર અને ગામડા છોડીને ભાગી જવા મજબૂર થયેલા ઘણા બસ્તર પરિવારો હવે પોતાના પૂર્વજાના ગામડાઓમાં પાછા ફરી રહ્યા છે. પ્રદેશમાં નક્સલી પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો થયા બાદ, છત્તીસગઢ સરકારે આ પરિવારોના પુનર્વસનને પ્રાથમિકતા આપી છે, જેમાં ગામડાઓમાં રસ્તા, રહેઠાણ, પીવાનું પાણી, શાળાઓ અને અન્ય મૂળભૂત સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે. બસ્તરના કલેક્ટર આકાશ છિકારાએ સમજાવ્યું કે ઘણા પરિવારો અગાઉ નક્સલી હિંસા અને ભયને કારણે અન્ય વિસ્તારોમાં સ્થળાંતર કરી ગયા હતા.
હવે જ્યારે સમગ્ર બસ્તર પ્રદેશ ધીમે ધીમે નક્સલમુક્ત થઈ રહ્યો છે અને લોકો પાછા ફરી રહ્યા છે, ત્યારે સરકાર તેમના વસાહત માટે જરૂરી માળખાગત સુવિધાઓ ઝડપથી વિકસાવી રહી છે. તેમણે સમજાવ્યું કે પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના હેઠળ, ચોથા તબક્કા (બેચ ૧) માં ૨૩૬ કિલોમીટરના રસ્તા બનાવવા માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જ્યારે બેચ ૨ માં ૨૯૨ કિલોમીટરના રસ્તા બનાવવાનો પ્રસ્તાવ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સરકારનો ધ્યેય પરત ફરતા પરિવારોને વધુ સારા રસ્તા અને અન્ય જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાનો છે જેથી તેઓ સુરક્ષિત અને ગૌરવપૂર્ણ જીવન શરૂ કરી શકે.
કોલેંગ-ચિંગગુર ગામના રહેવાસી ફુલદેવ ઠાકુરે જણાવ્યું હતું કે નક્સલવાદી હિંસા દરમિયાન ઘણા પરિવારોને સ્થળાંતર કરવાની ફરજ પડી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ, ગામમાં ૧૦૭ પરિવારો રહેતા હતા. આમાંથી ૬૦ થી ૭૦ નક્સલવાદી હિંસાને કારણે ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા હતા. હવે, આમાંથી ૩૦ થી વધુ પરિવારો પાછા ફર્યા છે અને તેમના જૂના ઘરોમાં ફરીથી પોતાનું જીવન બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ફુલદેવ ઠાકુરે સમજાવ્યું કે તેમની પાસે બીજે ક્યાંય જમીન કે કાયમી રહેઠાણ નથી, તેથી હવે પરિસ્થિતિ સામાન્ય થઈ ગઈ છે, તેઓ તેમના પૂર્વજાના ગામોમાં પાછા ફરી રહ્યા છે.
આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, છત્તીસગઢ સરકારે પણ જાહેરાત કરી હતી કે નક્સલવાદને કાબુમાં લીધા પછી, બાલેબેડા અને ગરપા જેવા ગામોમાં વિસ્થાપિત પરિવારોના પાછા ફરવાનો માર્ગ ખુલી ગયો છે. સરકાર આ પરિવારોને પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના હેઠળ ઘરો પૂરા પાડી રહી છે. આ સાથે, ગામડાઓમાં શાળાઓ, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, રસ્તાઓ અને અન્ય જાહેર સુવિધાઓનો પણ પુનર્વિકાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે બસ્તરમાં સુરક્ષા મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે, ત્યારે વિકાસ કાર્ય પણ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે જેથી પરત ફરતા પરિવારો તેમના ગામોમાં કાયમી રીતે સ્થાયી થઈ શકે.
