અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં નવા ભાડા વિધેયકને લઈને વકીલોમાં વિરોધનો સૂર ઉગ્ર બન્યો છે. ભાડા સંબંધિત કેસોની સુનાવણી અને અધિકારક્ષેત્રમાં કરવામાં આવેલા ફેરફાર સામે વકીલોએ કોર્ટની કામગીરીથી અળગા રહીને વિરોધ નોંધાવ્યો છે. અમદાવાદમાં બાર એસોસિએશનો દ્વારા ૩૦ સપ્ટેમ્બરથી ૩ ઓક્ટોબર સુધી કોર્ટ કામગીરીથી દૂર રહેવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.ગુજરાત વિધાનસભામાં ૧૧ સપ્ટેમ્બરે ‘ગુજરાત ભાડા વિધેયક-૨૦૨૬’ સર્વાનુમતે પસાર થયું હતું. સરકાર તરફથી આ કાયદાનો હેતુ મકાનમાલિકો અને ભાડૂઆતો વચ્ચેના વિવાદોનું ઝડપી નિરાકરણ, ભાડા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને જૂના કાયદાના સ્થાને આધુનિક કાનૂની માળખું ઊભું કરવાનો જણાવાયો હતો. જોકે, હવે બિલની કેટલીક જાગવાઈઓને લઈને વકીલ મંડળોમાં વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ભાડા સંબંધિત વિવાદોમાં પરંપરાગત સિવિલ/સ્મોલ કોઝ કોર્ટની ભૂમિકા અને નવી વ્યવસ્થામાં સત્તાના વિતરણને લઈને વકીલો દ્વારા સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
વકીલોના જણાવ્યા મુજબ, નવી વ્યવસ્થા હેઠળ ભાડા સંબંધિત વિવાદો માટે અગાઉની કોર્ટ પ્રક્રિયાની જગ્યાએ રેન્ટ ઓથોરિટી, રેન્ટ કોર્ટ અને રેન્ટ ટ્રિબ્યુનલ જેવી વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, રેન્ટ ઓથોરિટી અને રેન્ટ કોર્ટના સ્તરે મહેસૂલી તથા વહીવટી અધિકારીઓની ભૂમિકા રહેશે, જ્યારે ઉપરની અપીલ વ્યવસ્થામાં ટ્રિબ્યુનલનો સમાવેશ થાય છે. વકીલોનો મુખ્ય વાંધો એ છે કે ભાડા વિવાદોનું ન્યાયિક નિરાકરણ પરંપરાગત કોર્ટ વ્યવસ્થાથી દૂર જઈને વહીવટી અધિકારીઓના અધિકારક્ષેત્રમાં જાય છે. તેમના મતે, આવા કેસોમાં કાનૂની પ્રક્રિયા, ન્યાયિક અનુભવ અને પક્ષકારોના અધિકારોને પૂરતું મહત્વ મળવું જરૂરી છે.
અમદાવાદ બાર એસોસિએશન અને અમદાવાદ સ્મોલ કોઝ કોર્ટ બાર એસોસિએશન સહિતના વકીલ સંગઠનોએ વિરોધને લઈને સંયુક્ત નિર્ણય લીધો છે. અહેવાલ મુજબ, ૩૦ સપ્ટેમ્બરથી ૩ ઓક્ટોબર સુધી વિવિધ પ્રકારની કોર્ટ કામગીરીથી અળગા રહેવાનો ઠરાવ કરવામાં આવ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન કોર્ટની કામગીરી પર અસર થવાની શક્યતા છે. વકીલ સંગઠનો દ્વારા સરકાર સમક્ષ તેમની રજૂઆતો પહોંચાડવા માટે આવેદનપત્ર આપવાની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે. તેમની માગ છે કે ભાડા વિવાદોના નિકાલમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયા અને કોર્ટની ભૂમિકાને પૂરતું સ્થાન આપવામાં આવે તથા વકીલો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા કાનૂની પ્રશ્નો પર સરકાર વિચારણા કરે.
ગુજરાત ભાડા વિધેયક-૨૦૨૬માં મકાનમાલિક અને ભાડૂઆત બંને માટે અનેક નવી જાગવાઈઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં લેખિત ભાડા કરાર, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટની મર્યાદા અને ભાડા સંબંધિત વિવાદોના ઝડપી નિકાલ માટે અલગ વ્યવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે. અહેવાલો મુજબ, ડિપોઝિટની મર્યાદા ત્રણ મહિનાના ભાડા સુધી રાખવાની જાગવાઈ છે. વિવાદોના નિકાલ માટે રેન્ટ ઓટો,રેન્ટ કોર્ટ પર,રેન્ટ જેવી ત્રણ સ્તરીય વ્યવસ્થા અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી છે. સરકાર તરફથી આ માળખાનો હેતુ ભાડા સંબંધિત કેસોના ઝડપી અને વ્યવસ્થિત નિકાલ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.એક તરફ સરકાર નવા કાયદાને ભાડા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને ઝડપી વિવાદ નિવારણ તરફનું પગલું ગણાવી રહી છે, તો બીજી તરફ વકીલ સંગઠનો તેના અધિકારક્ષેત્ર અને ન્યાયિક પ્રક્રિયા સંબંધિત જાગવાઈઓ સામે વાંધો ઉઠાવી રહ્યા છે. હવે વકીલોની રજૂઆતો બાદ સરકાર આ જોગવાઈઓ અંગે શું સ્પષ્ટતા કરે છે અને વિરોધ આગળ કયા સ્વરૂપે જાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે. હાલ અમદાવાદમાં ૩૦ સપ્ટેમ્બરથી ૩ ઓક્ટોબર સુધીના વિરોધ કાર્યક્રમને કારણે કોર્ટની કામગીરી પર તેની અસર જાવા મળી શકે છે.
