હિંસક ગલવાન અથડામણ પછી, ચીન સરહદ પર પરિસ્થિતિ સતત વિકસી રહી છે, અને ભારતે તેની લશ્કરી તાકાત અને તૈયારીઓને મજબૂત બનાવી છે. વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે જણાવ્યું છે કે ચીન સાથેની ભારતની સરહદ હવે પહેલા કરતા વધુ સક્રિય છે. જો કે, તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરહદ પર કોઈપણ પરિÂસ્થતિનો સામનો કરવાની અને લાંબા સમય સુધી લશ્કરી તૈનાત જાળવવાની ભારતની ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. ૨૦૨૦ માં થયેલા ગલવાન અથડામણનો ઉલ્લેખ કરતા, જયશંકરે કહ્યું કે ભારતે સરહદ પર તેની તૈયારીઓ અને માળખાગત સુવિધાઓ મજબૂત બનાવી છે.
દિલ્હીમાં એક અખબારની લીડરશીપ સમિટમાં, વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું, “આપણી જાતને ટકાવી રાખવાની અને તે સરહદ પર સૈનિકો તૈનાત કરવાની ક્ષમતામાં સુધારો થયો છે. હું કહીશ કે તેમાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે.” તેમણે સ્વીકાર્યું કે સરહદ પર પરિસ્થિતિ હવે પહેલા જેવી નથી અને ત્યાં પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થયો છે. જૂન ૨૦૨૦ માં, ગલવાન ખીણમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી. આ ઘટનામાં ૨૦ ભારતીય સૈનિકો શહીદ થયા હતા. આ ઘટના બાદ, બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો લાંબા સમય સુધી તણાવપૂર્ણ રહ્યા. જયશંકરે કહ્યું કે ભારતની સરહદ તૈયારીઓને મજબૂત બનાવવી જરૂરી છે, કારણ કે આ પ્રદેશના માળખાગત સુવિધાઓ પર અગાઉ પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવ્યું ન હતું.
જયશંકરે કહ્યું કે લગભગ એક દાયકા પહેલા સુધી, ભારતે સરહદી માળખાગત સુવિધાઓને પ્રાથમિકતા આપી ન હતી. ૧૯૮૦ ના દાયકાનું ઉદાહરણ આપતા, તેમણે કહ્યું કે તે સમયે, ભારત અને ચીનની અર્થવ્યવસ્થા લગભગ સમાન કદની હતી. જા કે, ચીન ઝડપથી આધુનિક અને ઔદ્યોગિક બન્યું, જ્યારે ભારત આ તક ઝડપી લેવામાં નિષ્ફળ ગયું.
૧૯૮૮માં તત્કાલીન વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની ચીન મુલાકાતનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તે સમયે બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થા લગભગ સમાન સ્તરે હતી. ત્યારબાદ ચીને ઔદ્યોગિક વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું અને આર્થિક રીતે ભારતને નોંધપાત્ર રીતે પાછળ છોડી દીધું. વિદેશ મંત્રીએ ઉભરતા વૈશ્વિક વ્યવસ્થાને ભારત માટે એક મુખ્ય પડકાર તરીકે પણ વર્ણવી. તેમના મતે, વર્તમાન વિશ્વ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે, અને ભવિષ્યમાં, દેશો વચ્ચેના સંબંધો પહેલા કરતાં વધુ વ્યવહાર-આધારિત બની શકે છે. આવા વાતાવરણમાં, ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે તેની ભૂમિકા અસરકારક રીતે ભજવવા માટે તેની આર્થિક અને ઔદ્યોગિક ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવી પડશે.જયશંકરે યુએસ અને ચીન વચ્ચે વધતી જતી સ્પર્ધાને વૈશ્વિક અસ્થિરતાનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું. જો કે, તેમણે એમ પણ કહ્યું કે વિશ્વમાં ચાલી રહેલા ફેરફારો પાછળ આ એકમાત્ર કારણ નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ ઘણા પરિબળોથી પ્રભાવિત થઈ રહી છે, અને ભારતે આ બધા પાસાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેની વ્યૂહરચના બનાવવી પડશે.
તેમને યુએસ મધ્યવર્તી ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની જીતની ભારત-યુએસ સંબંધો પર સંભવિત અસર વિશે પણ પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો હતો. જયશંકરે જવાબ આપ્યો કે આ ઘણી વસ્તુઓ બદલી શકે છે. વેપારના મુદ્દા પર, તેમણે સંકેત આપ્યો કે ભારત યુએસ વહીવટીતંત્ર સાથે સતત વાતચીત અને સહયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. સમિટમાં, જયશંકરે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના વધતા પ્રભાવ અને તેની સાથે સંકળાયેલા પડકારો વિશે પણ વાત કરી. બદલાતી ટેકનોલોજીના યુગમાં ભારત માટે તેની ક્ષમતાઓ વિકસાવવી મહત્વપૂર્ણ છે. તેમનું મુખ્ય ધ્યાન વૈશ્વિક પરિવર્તન વચ્ચે ભારતને આર્થિક, ઔદ્યોગિક અને વ્યૂહાત્મક રીતે મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર હતું.
