વૈશ્વીક શાંતિ સૂચકાંકે ૨૦૨૬માં સૌથી સલામત દેશોની યાદી બહાર પાડી છે. યુરોપ આ યાદીમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, જ્યારે દક્ષિણ એશિયામાં શાંતિમાં તીવ્ર ઘટાડો જાવા મળ્યો છે. શાંતિ સૂચકાંક ભારત અને દક્ષિણ એશિયામાં તેના પડોશીઓ માટે ચિંતાજનક ચિત્ર રજૂ કરે છે. દક્ષિણ એશિયામાં વિશ્વમાં શાંતિમાં સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ યાદી ભારત માટે ચિંતાનું કારણ છે કારણ કે તે તેના ઘણા પડોશીઓથી પાછળ રહી ગયું છે.
ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ફોર ઇકોનોમિક્સ એન્ડ પીસ અનુસાર, દક્ષિણ એશિયાનો સરેરાશ સ્કોર ૨.૩ ટકા ઘટ્યો છે. આ આંતરિક સંઘર્ષો, સરહદ પારના તણાવ અને રાજકીય અસ્થીરતાને કારણે છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે દક્ષિણ એશિયા વિશ્વના સૌથી અસ્થીર પ્રદેશોમાંનો એક છે. ચાલો જાણીએ કે આ વર્ષના રેન્કિંગમાં ભારત અને તેના પડોશીઓએ કેવું પ્રદર્શન કર્યું.
૧. ભૂટાનઃ દક્ષિણ એશિયાનો સૌથી શાંતિપૂર્ણ દેશઃ ભૂટને દક્ષિણ એશિયાના સૌથી શાંતિપૂર્ણ દેશ તરીકે પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. ૨૦૨૬ના સૂચકાંકમાં, ભૂટાન વૈશ્વીક સ્તરે ૧૬મા ક્રમે છે. આ વર્ષે ભૂટાનનો એકંદર સ્કોર ૦.૪ ટકા ઘટ્યો હોવા છતાં, તે પ્રાદેશિક સરેરાશ કરતા ઘણો આગળ છે. આ હિમાલયનો રાષ્ટ્ર વિશ્વના સૌથી સ્થીર અને શાંતિપૂર્ણ દેશોમાંનો એક છે.
૨. શ્રીલંકા સૌથી સલામત દેશોની યાદીમાં આગળ વધ્યુંઃ આ વર્ષના શાંતિ સૂચકાંકમાં શ્રીલંકાએ દક્ષિણ એશિયામાં સૌથી વધુ સુધારો કર્યો છે. શ્રીલંકાએ તેના એકંદર શાંતિ સ્કોરમાં ૨.૩ ટકાનો સુધારો કર્યો છે, જેનાથી તે વિશ્વમાં ૬૭મા સ્થાને અને આ પ્રદેશમાં બીજા ક્રમનો સૌથી શાંતિપૂર્ણ દેશ બન્યો છે. ઓછી ફુગાવા, આર્થિક વૃદ્ધિ અને દેવાના પુનર્ગઠનથી સ્થીરતામાં ફાળો મળ્યો છે.
૩. નેપાળમાં વિશ્વમાં સૌથી તીવ્ર ઘટાડો થયો છેઃ નેપાળની સ્થીતિ આ ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ ખરાબ થઈ છે. આ વર્ષે દેશનો શાંતિ સ્કોર ૯.૧ ટકા ઘટીને શાંતિ સૂચકાંકમાં ૧૧૧મા સ્થાને આવી ગયો છે. ગયા વર્ષે થયેલા વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનોને આ માટે જવાબદાર ગણવામાં આવ્યા હતા, જે સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ માં સરકારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પ્રતિબંધ મૂક્્યા પછી ફાટી નીકળ્યા હતા.
૪. શાંતિ સૂચકાંકમાં બાંગ્લાદેશનું સ્થાનઃ વૈશ્વીક શાંતિ સૂચકાંક ૨૦૨૬ માં મૂલ્યાંકન કરાયેલ ૧૬૩ દેશોમાંથી બાંગ્લાદેશ ૧૧૭મા ક્રમે છે. અહેવાલમાં રાજકીય સ્થીરતા, જાહેર પ્રદર્શનો અને આંતરિક તણાવને દેશના રેન્કિંગને અસર કરતા મુખ્ય પરિબળો તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય સ્થીરતા પાછી આવી છે.
૫. ભારત વિશ્વમાં ૧૨૭મા સ્થાને સરકી ગયું છેઃ શાંતિ સૂચકાંકમાં ભારત તેના પડોશીઓ – બાંગ્લાદેશ, નેપાળ, શ્રીલંકા અને ભૂટાન – કરતા નીચું સ્થાન ધરાવે છે. ભારતની શાંતિમાં ૨.૯ ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જે તેને વૈશ્વીક સ્તરે ૧૨૭મા ક્રમે છે. અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ ઘટાડો મુખ્યત્વે સંઘર્ષ-સંબંધિત સૂચકાંકોના બગડવાના કારણે છે.
૬. સલામત દેશોમાં પાકિસ્તાનનો નબળો રેન્કિંગઃ પાકિસ્તાનનો શાંતિ સ્કોર ૫.૫ ટકા ઘટીને ૨૦૨૬ માં વિશ્વમાં ૧૫૨મા સ્થાને આવી ગયો. રિપોર્ટમાં આ ઘટાડા માટે મુખ્ય કારણો તરીકે વધતા આતંકવાદ, આંતરિક સંઘર્ષ અને પડોશી દેશો સાથેના બગડતા સંબંધોને દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
૭. અફઘાનિસ્તાનઃ સૌથી ઓછો શાંતિપૂર્ણ દેશઃ અફઘાનિસ્તાન દક્ષિણ એશિયામાં સૌથી ઓછો શાંતિપૂર્ણ દેશ છે અને વૈશ્વીક સ્તરે ૧૫૭મા ક્રમે છે. જ્યારે તાલિબાને સત્તા કબજે કરી ત્યારથી રાજકીય સ્થીરતા સૂચકાંકોમાં સુધારો થયો છે, ત્યારે પાકિસ્તાન સરહદ પર સુરક્ષા ચિંતાઓ અને અથડામણોએ એકંદર સ્કોરને અસર કરી છે.સ્ટ્રી
૧૦ સલામત દેશોની યાદી જાઇએ તો ૧. આઇસલેન્ડ,૨. ન્યુઝીલેન્ડ,૩. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ,૪. સ્લોવેનિયા,૫. આયર્લેન્ડ,૬. આૅસ્ટ્રીયા,૭. પોર્ટુગલ,૮. સિંગાપોર,૯. ફિનલેન્ડ ૧૦. જાપાન
