લદ્દાખમાં સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીક અને જાહેર સ્થળોએ કચરો ફેંકવા પર કડક પ્રતિબંધ અમલમાં આવ્યો છે. લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાએ આ અંગે કડક સૂચનાઓ જારી કરી છે. ઉલ્લંઘન કરવાથી ભારે દંડ થશે. લદ્દાખમાં, સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીકનો ઉપયોગ, વેચાણ અને કચરો હવે મોંઘો પડશે.
લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વિનય કુમાર સક્સેનાએ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખમાં ઓળખાયેલી સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીક વસ્તુઓ પર કડક પ્રતિબંધ મૂકવાનો આદેશ આપ્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ, સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીક પ્રતિબંધનું ઉલ્લંઘન કરતી વ્યક્તિઓ, વ્યાપારી સંસ્થાઓ, હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને અન્ય સંસ્થાઓને ૧૦,૦૦૦ નો પર્યાવરણીય દંડ ફટકારવામાં આવશે.
કચરો ફેંકવા બદલ ૫,૦૦૦ નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. જાહેર સ્થળોએ કચરો ફેંકવા પર ૫,૦૦૦ નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. વધુમાં, લેહ એરપોર્ટ અને લદ્દાખના પ્રવેશ સ્થળો પર સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીકની તપાસ કરવામાં આવશે. આ પહેલનો હેતુ લદ્દાખના નાજુક હિમાલયી પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવાનો અને પર્યટન સ્થળોની કુદરતી સુંદરતા જાળવવાનો છે. પ્લાસ્ટીક કચરા અને ખુલ્લામાં કચરાને કારણે વધતા પ્રવાસન પ્રદેશને પર્યાવરણીય નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે.
પ્રતિબંધ હેઠળ જે વસ્તુઓ પર પ્રતિબંધ રહેશેઃ પ્લાસ્ટીક કટલરી (ચમચી, કાંટા, વગેરે), પ્લાસ્ટીક કપ, પ્લેટ અને સ્ટ્રો,પ્લાસ્ટીક ટ્રે,પેકિંગ/રેપિંગ ફિલ્મ,થર્મોકોલ સુશોભન સામગ્રી,પ્લાસ્ટીકના ધ્વજ,પ્લાસ્ટીક સ્ટીરર, નિર્ધારિત જોડાઈ કરતા ઓછા પ્લાસ્ટીકના બેનરો,,ગુનેગારોને પકડવા માટે સીસીટીવીની પણ તપાસ કરવામાં આવશે
પ્રથમ વખત, લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરે જિલ્લા અને ક્ષેત્ર-સ્તરના અધિકારીઓને કાર્યવાહી કરવા માટે સત્તા આપી છે. અધિકારીઓ હવે તપાસ કરી શકશે, ઉલ્લંઘનો ઓળખી શકશે, ચલણ જારી કરી શકશે અને દંડ વસૂલ કરી શકશે. નિરીક્ષણ દરમિયાન, અધિકારીઓ આશ્ચર્યજનક તપાસ, ફોટો અને વિડિયો રેકો‹ડગ, સીસીટીવી ફૂટેજ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક પુરાવાનો ઉપયોગ કરી શકશે.
ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવા માટે અધિકૃત અધિકારીઓમાં શામેલ છેઃ તહેસીલદાર, કાર્યકારી મેજિસ્ટ્રેટ,લદ્દાખ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ સમિતિ અધિકારી,પર્યટન વિભાગના સહાયક નિયામક,જિલ્લા પંચાયત અધિકારી,નગરપાલિકા સમિતિઓના કાર્યકારી અધિકારીઓ,વન વિભાગના અધિકારી,પર્યાવરણ સુરક્ષા દળના સભ્યો,ઉદ્દેશ લદ્દાખમાં જવાબદાર પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વી.કે. સક્સેનાએ જણાવ્યું હતું કે સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીક અને કચરા પર પ્રતિબંધનો હેતુ લદ્દાખમાં જવાબદાર પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, જેથી સુંદર કુદરતી લેન્ડસ્કેપ સ્વચ્છ અને સલામત રહે. તેમણે સ્થાનિકો અને પ્રવાસીઓને લદ્દાખની કુદરતી સુંદરતાને નુકસાન પહોંચાડવાનું ટાળવા અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણમાં યોગદાન આપવા અપીલ કરી.
તેમણે કહ્યું, “લદ્દાખનું સ્વચ્છ વાતાવરણ અને કુદરતી સૌંદર્ય આપણો સૌથી મોટો વારસો છે. વિકાસ પર્યાવરણીય જવાબદારી સાથે છે. સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટીક અને કચરા સામે કડક કાર્યવાહી એ માત્ર એક નિયમ નથી, પરંતુ લદ્દાખના ઇકોલોજીકલ વારસાને જાળવવાની પ્રતિબદ્ધતા છે.”
પ્લાસ્ટીક લાંબા સમય સુધી વિઘટિત થતું નથી. લદ્દાખ તેના ઊંચા પર્વતો, હિમનદીઓ, ભીના મેદાનો અને અનોખી જૈવવિવિધતા માટે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. જોકે, પ્લાસ્ટીક પ્રદૂષણથી તેના નાજુક પર્યાવરણ પર ગંભીર અસર પડી શકે છે. પ્લાસ્ટીક લાંબા સમય સુધી વિઘટિત થતું નથી અને માટી, પાણી અને કુદરતી સંસાધનોને નુકસાન પહોંચાડે છે. પ્લાસ્ટીક કચરાને બાળવાથી ઝેરી વાયુઓ બહાર આવે છે જે માનવો, પ્રાણીઓ અને વન્યજીવન માટે ખતરો છે.
