આગામી થોડા દિવસોમાં યોજાનારી રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓને લઈને ઝારખંડમાં રાજકીય ગતિવિધિઓ તેજ થઈ ગઈ છે. શાસક પક્ષ, ઓલ ઇન્ડિયા એલાયન્સ, હાલમાં બે બેઠકો માટે આ ચૂંટણીમાં મજબૂત સ્થિતિમાં હોવાનું જણાય છે, પરંતુ વિપક્ષ પણ બિહાર મોડેલને અનુસરીને એક બેઠક માટે જીતની સ્થિતિ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે તાજેતરના મહિનાઓમાં, ઝારખંડ મુક્તિ મોરચાનું વલણ તેના સાથી પક્ષ, કોંગ્રેસ સાથે સંપૂર્ણપણે આરામદાયક રહ્યું નથી.જેએમએમ દ્વારા કોંગ્રેસ સાથે કોઈ સંકલન વિના, એકલા આસામ વિધાનસભા ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયથી પણ કોંગ્રેસ નેતૃત્વ માટે મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે. હેમંત સોરેને એક અઠવાડિયાથી વધુ સમય સુધી આસામમાં છાવણી કરી અને ડઝનબંધ ચૂંટણી રેલીઓ યોજી, જેનાથી બિન-ભાજપ મતોમાં વિભાજન થવાની શક્્યતા વધી ગઈ. કલ્પના સોરેને, હેમંત સોરેન સાથે મળીને ચાના બગીચાઓમાં રહેતા ઝારખંડી મતદારોને પ્રભાવિત કરવાનો પણ પ્રયાસ કર્યો.
બીજી બાજુ, પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, જેએમએમએ કોંગ્રેસને બદલે મમતા બેનર્જીની ટીએમસી પાર્ટીની તરફેણમાં ઘણી ચૂંટણી રેલીઓ સંબોધી. આ પણ કોંગ્રેસ અને જેએમએમ વચ્ચે વધતી જતી તિરાડનો સંકેત આપે છે. જા કે, ઝારખંડમાં હેમંત સોરેન સરકારમાં હજુ પણ કોંગ્રેસ અને રાજદનો સમાવેશ થાય છે.
રાજકીય નિષ્ણાતો માને છે કે આસામ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં જેએમએમના અલગ થવાથી ઝારખંડના રાજકારણ પર સીધી અસર પડી શકે છે. આસામમાં જેએમએમ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે વધતી જતી અણબનાવથી વિપક્ષી એકતા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. દરમિયાન, પશ્ચિમ બંગાળમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સાથેના જાડાણથી ઝારખંડમાં બંને પક્ષો વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટાશ આવવાની શક્યતા પણ વધી ગઈ છે. પરિણામે, રાજ્યસભાની ચૂંટણી દરમિયાન આંતરિક અસંમતિ અથવા વ્યૂહાત્મક અંતરની શક્યતા નકારી શકાય નહીં.
ઝારખંડમાં રાજ્યસભાની બેઠક જીતવા માટે સામાન્ય રીતે ૨૭-૨૮ ધારાસભ્યોના મત જરૂરી છે. આ સંખ્યા ઝારખંડ વિધાનસભાના કુલ ૮૧ સભ્યોની સંખ્યાના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે, જ્યાં પ્રથમ અને બીજી પસંદગીના મતો સાથે સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને ચૂંટણીઓ હાથ ધરવામાં આવે છે.
વિધાનસભામાં વર્તમાન પરિસ્થિતિ
ઓલ ઇન્ડિયા ગઠબંધનઃ ૫૬ ધારાસભ્યો, એનડીએ ૨૪ ધારાસભ્યો, અન્ય
જેએમએમઃ ૩૪,ભાજપઃ ૨૧,જેએલકેએમઃ ૧
કોંગ્રેસઃ ૧૬,એજેએસયુઃ ૧ —
રાજદઃ ૪,જદયુઃ ૧ —
સીપીઆઇ એમએલ ૨,એલજેપીઃ ૧ –
સીટ-શેરિંગ ટાઈની શક્યતા
૮૧ સભ્યોની ઝારખંડ વિધાનસભામાં, શાસક ગઠબંધન પાસે ૫૬ ધારાસભ્યોનો ટેકો છે, જે બંને બેઠકો જીતવા માટે પૂરતો છે. જા કે,જેએમએમ દ્વારા કોંગ્રેસની સતત અવગણના કરવાથી સીટ-શેરિંગ ગૂંચવણ ઊભી થઈ શકે છે. પોતાના દમ પર એક બેઠક જીતવા માટે સક્ષમ છે, જ્યારે બીજી બેઠક જીતવા માટે કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોના સમર્થનની જરૂર પડે છે.
આ સંજાગોમાં, જેએમએમ બીજી બેઠક માટે કોઈ રાજકારણી અથવા ઉદ્યોગપતિને મેદાનમાં ઉતારી શકે છે અથવા ટેકો આપી શકે છે જે પોતાના દમ પર ઘણા ધારાસભ્યોનો ટેકો મેળવી શકે છે. મીડિયા અહેવાલોમાં ઝારખંડના ભૂતપૂર્વ સાંસદનું નામ પણ ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
