ભારત હવે ચીન બનાવવા માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેમાંથી ભારત વાર્ષિક ૧૩૦ બિલિયનથી વધુ કિંમતના માલ ખરીદે છે અને જેની સાથે વેપાર ખાધ ઇં૧૦૦ બિલિયનની નજીક પહોંચી ગઈ છે, તેને પોતાના માટે એક મુખ્ય બજાર બનાવવા માટે.કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે હેગમાં ભારતીય પત્રકારો સાથે વાત કરતા આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આગામી વર્ષોમાં ભારત ચીન અને આસિયાન ક્ષેત્રમાં માલ અને સેવાઓના મુખ્ય નિકાસકાર તરીકે ઉભરી આવશે. તેમણે કહ્યું કે ભારત પારસ્પરિક ધોરણે વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં તેના માલ અને સેવાઓ માટે બજારો ખોલવા માંગે છે.
આ નિવેદન એટલા માટે પણ નોંધપાત્ર છે કારણ કે ગયા વર્ષે લંડનમાં ગોયલે ભારત-આસિયાન વેપાર કરારને વાહિયાત ગણાવ્યો હતો, જેમાં આસિયાન ચીનની બી-ટીમ ગણાવી હતી, જેના કારણે ઘણો વિવાદ થયો હતો. હવે, તે જ આસિયાન અને ચીનને તેમના દ્વારા ભારતના નિકાસ માટેના મુખ્ય સ્થળો તરીકે જાવામાં આવે છે. જા કે, જા કોઈ ઉત્પાદનની વાજબીતા અથવા કિંમત નિર્ધારણ અપૂરતું જણાય છે, તો ન્યાયિક પ્રક્રિયા છે, અને તે તેનું કામ કરે છે.ગોયલે કહ્યું, ભારતીય પ્રતિભાને વિદેશમાં લઈ જવાને બદલે ભારતમાં કામ મોકલવાથી કોવિડ સમયગાળા દરમિયાન શીખેલો પાઠ છે. યુવાનોની અછતનો સામનો કરી રહેલા દેશોએ સમજ્યું છે કે ભારતમાં કામ મોકલવું સસ્તું અને અસરકારક બંને છે. આનાથી ભારતને બેવડો ફાયદો થાય છેઃ વિદેશી વિનિમય કમાણી વધે છે. અહીં કામદારો વિદેશમાં એકલા રહેવાને બદલે તેમના પરિવારો સાથે રહે છે. તેથી, ભારતમાં જેટલા વધુ વૈશ્વિક ક્ષમતા કેન્દ્રો આવશે, તેટલું સારું.
ગોયલે કહ્યું કે અગાઉના કરારોમાં ઉદ્યોગ અને હિસ્સેદારો સાથે પર્યાપ્ત પરામર્શનો સમાવેશ ન થયો હોય, જેથી સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોનું રક્ષણ થાય અને ભારતના આક્રમક હિતોને પૂર્ણ કરવામાં આવે. તેથી જ આજે ઉદ્યોગ તે જૂના કરારો વિશે સારું અનુભવતો નથી. હવે, વ્યાપક પરામર્શ થાય છે, અને કરાર પછી, મોટા પ્રતિનિધિમંડળો મોકલીને તકો ખુલે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષોમાં, વેપાર વાટાઘાટો માટે નિયમોનો વિગતવાર સમૂહ વિકસાવવામાં આવ્યો છે, અને દરેક કરારનું દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેથી અધિકારીઓ બદલાય તો પણ પાઠ ગુમાવવામાં ન આવે.
ગોયલે ચીન સાથે ભાવિ વેપાર કરારોનો સંપૂર્ણ અવકાશ પણ જાહેર કર્યો. યુએસ ઉપરાંત, આઠ નવા કરારોની પાઇપલાઇન અંગે, તેમણે કહ્યું કે ચિલી સાથે કરાર પૂર્ણ થવાના આરે છે, અને કેનેડા સાથે વાટાઘાટો સારી રીતે આગળ વધી રહી છે. મેક્સિકો ટૂંક સમયમાં વહેલો કરાર ઇચ્છે છે. દક્ષિણ આફ્રિકાના નેતૃત્વ હેઠળના દક્ષિણ આફ્રિકન કસ્ટમ્સ યુનિયન સાથે વાટાઘાટો હમણાં જ શરૂ થઈ છે, તેથી તેમાં સમય લાગશે. ઓગસ્ટમાં બોત્સ્વાના, એસ્વાટિની, લેસોથો, નામિબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકાના બનેલા આ જૂથ સાથે પ્રેફરન્શયલ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ માટે ભારતે ઔપચારિક વાટાઘાટોની શરતો પર હસ્તાક્ષર કર્યા.ચૂંટણીઓ પૂર્ણ થયા પછી અને સરકાર બન્યા પછી દક્ષિણ અમેરિકન વેપાર જૂથ મર્કોસુર સાથે હાલના પ્રેફરન્શયલ ટ્રેડ કરારને વિસ્તૃત કરવા માટેની વાટાઘાટો ઝડપી બની શકે છે. ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉÂન્સલ, જેમાં ચાર વધુ ગલ્ફ દેશોનો સમાવેશ થશે, અને ઇઝરાયલ સાથેની વાટાઘાટો પશ્ચિમ એશિયા કટોકટીને કારણે વિલંબિત થઈ શકે છે, જાકે ભારત પ્રગતિને વેગ આપવા તૈયાર છે.
