અંતિમ મતદાર યાદીના પ્રકાશન પછી મધ્યપ્રદેશમાં મતદારોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (એસઆઇઆર) પછી આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરવામાં આવી હતી. મધ્યપ્રદેશમાં મતદારોની સંખ્યામાં આશરે ૮.૯ લાખનો વધારો થયો છે. ૧૨ નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરાયેલ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી મુજબ, કુલ મતદારોની સંખ્યા હવે ૫.૪૮ કરોડ છે.
ગયા વર્ષે વિવાદાસ્પદ ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ પછી રાજ્યમાં મતદાર યાદીમાં આ પહેલું મોટું સંશોધન છે. ૨૧ ફેબ્રુઆરીએ જ્યારે અંતિમ એસઆઇઆર મતદાર યાદી બહાર પાડવામાં આવી હતી, ત્યારે રાજ્યમાં ૫૩,૯૮૧,૦૬૫ મતદારો હતા. હવે કુલ મતદારોની સંખ્યા ૫૪,૮૭૧,૧૫૮ છે. નવ મહિનાથી ઓછા સમયમાં, ૮૯૦,૦૯૩ નવા મતદારો ઉમેરાયા હતા. લગભગ બે દાયકા પછી હાથ ધરવામાં આવેલા એસઆઇઆરના પરિણામે મોટી સંખ્યામાં નામો કાઢી નાખવામાં આવ્યા, જેના કારણે રાજ્યમાં રાજકીય વિવાદ સર્જાયો. કોંગ્રેસ પાર્ટીએ વારંવાર લાયક મતદારોના કાઢી નાખવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને ચકાસણી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. ભાજપે આ કવાયતનો બચાવ કરતા કહ્યું કે મૃતક, સ્થળાંતરિત, ગેરહાજર અને ડુપ્લીકેટ મતદારોને યાદીમાંથી દૂર કરવા જરૂરી છે.
૨૩ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ જાહેર કરાયેલ એસઆઇઆર ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી આશરે ૪.૨૭ મિલિયન નામો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. દાવાઓ અને વાંધાઓને પગલે, ૮.૪૯ મિલિયન મતદારોને યાદીમાં પાછા ઉમેરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ૨૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ જાહેર કરાયેલ અંતિમ યાદીમાં કુલ ૩.૪૨૫ મિલિયન મતદારો ઘટાડવામાં આવ્યા હતા. ૧૨ નવેમ્બરના રોજ જાહેર કરાયેલ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં ૫૪,૭૯૯,૬૨૮ સામાન્ય મતદારો અને ૭૧,૫૩૦ સેવા મતદારોનો સમાવેશ થાય છે. સામાન્ય મતદારોમાં ૨૮,૨૮૫,૧૪૪ પુરુષો, ૨૬,૫૧૩,૫૪૭ મહિલાઓ અને ૯૩૭ તૃતીય-લિંગ મતદારોનો સમાવેશ થાય છે.
‘વિશેષ સારાંશ પુનરાવર્તન’ પ્રક્રિયા લાયક મતદારોને નોંધણી કરવાની, સુધારા કરવાની અને વાંધા ઉઠાવવાની તક પૂરી પાડે છે. દાવાઓ અને વાંધા ૧૧ ડિસેમ્બર સુધી સબમિટ કરી શકાય છે. ૨૧-૨૨ નવેમ્બર અને ૫-૬ ડિસેમ્બરના રોજ ખાસ ઝુંબેશ હાથ ધરવામાં આવશે. દાવાઓ અને વાંધાઓની પ્રક્રિયા ૨૮ ડિસેમ્બર સુધીમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે, અને અંતિમ મતદાર યાદી ૪ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ ના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.
