૧ મે વિશ્વભરમાં મજૂર દિવસ અથવા કામદાર દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. નોંધનીય છે કે આ દિવસ ૧૮૮૬ માં શરૂ થયો હતો. ભારતમાં ઘણી અગ્રણી હસ્તીઓએ પણ મજૂર દિવસ નિમિત્તે અભિનંદન સંદેશાઓ આપ્યા છે અને વિકાસમાં કામદારોના યોગદાનની પ્રશંસા કરી છે. બિહારના ભૂતપૂર્વ નાયબ મુખ્ય પ્રધાન અને આરજેડી નેતા તેજસ્વી યાદવે પણ શુક્રવારે લોકોને મજૂર દિવસની શુભેચ્છા પાઠવી હતી. જાકે, તેજસ્વીએ પણ એક નિવેદન આપ્યું હતું જે હવે વાયરલ થઈ રહ્યું છે. તેજસ્વીએ કહ્યું કે બિહાર રાજ્યનું નામ બદલીને “શ્રમિક પ્રદેશ” કરવું જાઈએ.
વાસ્તવમાં, તેજસ્વી યાદવે કહ્યું છે કે કામદારોના ઉત્થાન અને સુખાકારી પર સકારાત્મક ચર્ચાનો અભાવ છે, જે ખૂબ જ દુઃખદ છે. તેમણે કહ્યું કે કામદારો, તેમના પરિવારો, ગામડાઓ અને રાજ્યની પ્રગતિ વિના વિકસિત ભારત વિશે વાત કરવી અપ્રમાણિક છે. તેજસ્વીએ બિહારમાં એનડીએ સરકાર પર નિશાન સાધ્યું. તેજસ્વીએ કહ્યું કે છેલ્લા ૨૧ વર્ષથી એનડીએ સરકારની નીતિઓને કારણે, બિહારમાંથી અંદાજે ૪ કરોડ લોકો કામની શોધમાં અન્ય રાજ્યોમાં સ્થળાંતર કરે છે. તેમણે કહ્યું કે આ આંકડો ચિંતાજનક છે.
તેજશ્વી યાદવે કહ્યું, “અન્ય રાજ્યોમાં, બિહારીઓને ક્યારેક ગોળી મારવામાં આવે છે અને ક્્યારેક દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવે છે. બિહારીઓ દ્વારા સહન કરવામાં આવતી આ વેદના માટે ૨૧ વર્ષ જૂની એનડીએ સરકાર જવાબદાર છે. નોટબંધી હોય, લોકડાઉન હોય કે એલપીજીની અછત હોય, બિહારના સ્થળાંતરિત મજૂરો દરેક વખતે પ્રભાવિત થયા છે. કામદારો મજબૂરીથી બિહાર પાછા ફર્યા છે, પરંતુ આખી દુનિયાએ જાયું છે કે કેવી રીતે. આજે, જ્યારે આખો દેશ ગેસ સિલિન્ડર સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે, ત્યારે મોટી સંખ્યામાં મજૂરો અને કામદારો બિહાર પાછા ફરી રહ્યા છે. પરંતુ રાજ્ય સરકાર આ લાખો મજૂરોના રોજગાર અને આજીવિકા માટે કોઈ વ્યવસ્થા કરી રહી નથી. જા બિહારી મજૂરો મજબૂરીથી વિદેશ સ્થળાંતર નહીં કરે, તો ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને અન્ય વિકસિત રાજ્યોમાં કારખાનાઓ કેવી રીતે કાર્ય કરશે?”
તેજશ્વી યાદવે કહ્યું, “ભાજપના નેતાઓ, ખાસ કરીને બિહારના નવા નિયુક્ત મુખ્યમંત્રી, તેમણે ‘મજૂર દિવસ’નું નામ બદલીને ‘બિહાર સમરપિત દિવસ’ કરવું જાઈએ અથવા બિહારનું નામ બદલીને ‘મજૂર રાજ્ય’ કરવું જાઈએ. બિહાર છેલ્લા ૨૧ વર્ષથી ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં નહિવત્ રહ્યું છે, પરંતુ શ્રમ પુરવઠામાં મોખરે છે. બિહારના મજૂરોને ઘરથી દૂર રહેવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે, તેમ છતાં એનડીએ સરકાર સ્થળાંતર રોકવા માટે કોઈ નક્કર પગલાં લઈ રહી નથી.”
હકીકતમાં, વિશ્વભરમાં મજૂર દિવસ ઉજવવાની પરંપરા ૧૩૯ વર્ષ જૂની છે. ૧૮૭૭ માં, કામદારોએ નિશ્ચિત કામના કલાકોની માંગણી સાથે આંદોલન શરૂ કર્યું. આ આંદોલન થોડા વર્ષોમાં જ સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાઈ ગયું. ૧ મે, ૧૮૮૬ ના રોજ, અમેરિકામાં લાખો કામદારો એક સાથે હડતાળ પર ઉતર્યા. અમેરિકામાં ૧૧,૦૦૦ ફેક્ટરીઓના આશરે ૩૮૦,૦૦૦ કામદારોએ આ આંદોલનમાં ભાગ લીધો હતો. આ સાથે, ૧ મે ના રોજ ‘મજૂર દિવસ’ ની ઉજવણી શરૂ થઈ.
