એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ઈડી) ના ૭૦મા સ્થાપના દિવસ નિમિત્તે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં, ઈડી ડિરેક્ટર રાહુલ નવીને એજન્સીની સિદ્ધિઓ, પડકારો અને ભાવિ વ્યૂહરચના વિશે વિગતવાર વાત કરી. કેન્દ્રીય નાણા રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરી, મહેસૂલ સચિવ અરવિંદ શ્રીવાસ્તવ, વધારાના સોલિસિટર જનરલ એસ.વી. રાજુ અને અન્ય ઘણા વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. ડિરેક્ટર રાહુલ નવીને જણાવ્યું હતું કે દેશમાં આર્થિક ગુનાઓનું સ્વરૂપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે. જ્યારે તપાસ એજન્સીઓ અગાઉ બેંક છેતરપિંડી, મોટા કોર્પોરેટ કૌભાંડો અને રિયલ એસ્ટેટ છેતરપિંડી, ક્રિપ્ટોકરન્સી છેતરપિંડી, સાયબર ક્રાઇમ, આતંકવાદી ભંડોળ, ડ્રગ હેરફેર અને રાષ્ટ્ર વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી હતી તે હવે મોટા પડકારો બની ગયા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ વિકસતા પડકારોનો સામનો કરવા માટે ઈડી એ તેની તપાસ પ્રણાલીને મજબૂત બનાવી છે.
ડિરેક્ટર રાહુલ નવીને જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન, ઈડીએ પીએમએલએ હેઠળ ૮૧૨ ફરિયાદ ફરિયાદો (ચાર્જશીટ) દાખલ કરી હતી, જેમાં ૧૫૫ પૂરક ચાર્જશીટનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડો પાછલા વર્ષ કરતા લગભગ બમણો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા બે વર્ષમાં, એજન્સીએ તેના કુલ કેસોના ૪૧ ટકા કેસ દાખલ કર્યા છે, જે તપાસની વધતી ગતિ દર્શાવે છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે ઈડીનો દોષિત ઠેરવવાનો દર ૯૪ ટકા છે અને ટ્રાયલ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ ૨,૪૦૦ થી વધુ કેસોમાં મોટાભાગના આરોપીઓને દોષિત ઠેરવવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. ડિરેક્ટરે જણાવ્યું હતું કે મની લોન્ડરિંગ કેસોની તપાસ અત્યંત જટિલ છે, કારણ કે તેમાં અનેક દેશો, શેલ કંપનીઓ અને નવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ સામેલ છે.
ઈડી ડિરેક્ટરે જણાવ્યું હતું કે એજન્સીનો આદેશ ફક્ત આરોપીઓને સજા કરવાનો નથી પરંતુ ગુનેગારોને વધુ ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ માટે ઉપયોગ કરતા અટકાવવા માટે ગુનાહિત રીતે મેળવેલી સંપત્તિ જપ્ત કરવાનો પણ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં, ઈડીએ ૮૧,૪૨૨ કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરી હતી, જે પાછલા વર્ષ કરતાં ૧૭૦% વધુ છે. અત્યાર સુધીમાં કુલ ૨.૩૬ લાખ કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ૨૦૧૯ માં પીએમએલએ કાયદામાં સુધારાથી ટ્રાયલ દરમિયાન પીડિતોને રાહત પૂરી પાડવાનું સરળ બન્યું છે. આ હેઠળ, ૬૩,૧૪૨ કરોડ બેંકો, રોકાણકારો અને ઘર ખરીદનારાઓને પરત કરવામાં આવ્યા છે.પીએસીએલ અને ઉદયપુર રિયલ એસ્ટેટ કેસોનો ઉલ્લેખ કરીને, તેમણે કહ્યું કે હજારો લોકો તેમની મિલકતો પાછી મેળવવામાં સફળ રહ્યા છે.
ભાગેડુ આર્થિક ગુનેગારો અધિનિયમનો ઉલ્લેખ કરતા, ઈડી ડિરેક્ટરે જણાવ્યું કે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, ૫૪ વ્યક્તિઓ સામે કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે, જેમાંથી ૨૧ વ્યક્તિઓને ભાગેડુ આર્થિક ગુનેગાર જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ કાયદા હેઠળ ૨,૧૭૮ કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવી છે. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતની વધતી ભૂમિકા પર પણ ભાર મુક્યો. તેમણે કહ્યું કે ભારત હવે એશિયા-પેસિફિક એસેટ રિકવરી નેટવર્કના સ્ટીયરિંગ ગ્રુપનું નેતૃત્વ કરે છે અને ૨૦૨૬ માં તેની વાર્ષિક બેઠકનું આયોજન કરશે. ઈડી ડિરેક્ટરે અધિકારીઓ અને સ્ટાફની પ્રશંસા કરતા કહ્યું કે ગુનેગારો સતત નવી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે, ત્યારે ઈડી નવી ટેકનોલોજી અને સુધારેલી તપાસ પ્રણાલીઓ દ્વારા સતત પોતાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે એજન્સીનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય દેશની આર્થિક વ્યવસ્થાનું રક્ષણ કરવાનો અને ગુનામાંથી મળેલા પૈસા સમાજને પરત કરવાનો છે.
