બ્રિક્સ સમિટ પછી, ભારતીય અને અમેરિકન સેનાઓ હવે નવી યુદ્ધ તકનીકો અને યુક્તિઓનો અભ્યાસ કરી રહી છે, સામ-સામે નહીં, પરંતુ ખભે ખભા મિલાવીને. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેનો ૨૨મો સંયુક્ત લશ્કરી અભ્યાસ, “યુદ્ધ અભ્યાસ ૨૦૨૬”, ૧૫ સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે અને ૨૮ સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલુ રહેશે. આ કવાયત અનોખી છે કારણ કે, પહેલી વાર, એક જ કવાયત બે સંપૂર્ણપણે અલગ ઓપરેશનલ થિયેટરોમાં યોજાઈ રહી છેઃ એક તરફ રાજસ્થાનનું ગરમ રણ અને બીજી તરફ ઉત્તરાખંડનો ઉચ્ચ-ઉચ્ચ પર્વતીય પ્રદેશ.
એક તબક્કો રાજસ્થાનના બિકાનેર નજીક મહાજન ફિલ્ડ ફાયરિંગ રેન્જ ખાતે થઈ રહ્યો છે, જ્યાં બંને દેશોના સૈનિકો લાંબા અંતરના ફાયરિંગ, ચોકસાઇવાળા પ્રહારો, દાવપેચ અને રણ પ્રદેશમાં સંયુક્ત કામગીરીનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. આ કવાયત ઉત્તરાખંડના ઔલીમાં ભારતીય અને અમેરિકન સૈનિકોના આગમન સાથે શરૂ થાય છે. અહીં ધ્યાન ઉચ્ચ-ઉચ્ચતમ યુદ્ધ, મુશ્કેલ પર્વતીય પ્રદેશમાં કામગીરી, હવાઈ ગતિશીલતા અને લોજિÂસ્ટક્સ પર રહેશે. ઔલી ન્છઝ્ર થી આશરે ૯૫ કિલોમીટર દૂર છે.
આ સંયુક્ત લશ્કરી કવાયતમાં લગભગ ૭૦૦ સૈનિકો, લગભગ ૩૫૦ સૈનિકો, બંને દેશોના દરેક ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ વખતે બીજી એક મોટી ખાસિયત કાઉન્ટર-ડ્રોન વોરફેર છે. આ કવાયત દરમિયાન પહેલીવાર અમેરિકન મોબાઇલ લો, સ્લો, સ્મોલ અનમેન્ડ એરક્રાફ્ટ ઇન્ટિગ્રેટેડ ડિફેટ સિસ્ટમ ભારતમાં તૈનાત કરવામાં આવી રહી છે. આનો અર્થ એ છે કે બંને સેનાઓ ડ્રોન જાખમોને ઓળખવા, ટ્રેક કરવા અને તેને નિÂષ્ક્રય કરવા માટે તેમની ક્ષમતાઓનો અભ્યાસ કરશે.
આ કવાયતમાં કમાન્ડ પોસ્ટ એક્સરસાઇઝ, ફિલ્ડ ટ્રેનિંગ એક્સરસાઇઝ અને કમ્બાઇન્ડ લાઇવ-ફાયર ડેમોન્સ્ટ્રેશન જેવા તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે. તેનો હેતુ ફક્ત શ†ો ચલાવવાનો નથી, પરંતુ કમાન્ડ, કોમ્યુનિકેશન, ફાયર સપોર્ટ, લોજિસ્ટિક્સ અને ઓપરેશનલ પ્રક્રિયાઓમાં બંને સેનાઓ વચ્ચે આંતર-કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે.
સૌથી અગત્યનું, આ કવાયતમાં, બંને સેનાઓ તેમની નવી ટેકનોલોજી, શસ્ત્ર પ્રણાલીઓ અને લડાઇ અનુભવ એકબીજા સાથે શેર કરી રહી છે. તાજેતરના યુદ્ધોમાં ડ્રોન, કાઉન્ટર-ડ્રોન, ચોકસાઇ ફાયર અને મલ્ટી-ડોમેન ઓપરેશન્સ દ્વારા ભજવવામાં આવેલી નિર્ણાયક ભૂમિકાને ધ્યાનમાં રાખીને, યુદ્ધ અભ્યાસનું આ સંસ્કરણ વિકસિત લડાઇ વાતાવરણને અનુરૂપ હોય તેવું લાગે છે.
યુએસ એમ્બેસેડર સર્જિયો ગોર આ કવાયતના મુખ્ય તાલીમ કાર્યક્રમોમાં પણ ભાગ લેશે, જે ભારત-યુએસ સંરક્ષણ સહયોગમાં વધારો દર્શાવે છે. યુએસ સૈન્યના જણાવ્યા અનુસાર, આ કવાયતમાં તેમની હાજરી બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ ભાગીદારીને રેખાંકિત કરે છે.
ભારત અને યુએસ વચ્ચે યુદ્ધ અભ્યાસ ૨૦૦૪ માં શરૂ થયો હતો અને બંને સેનાઓ વચ્ચે વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય કવાયત તરીકે ચાલુ રહ્યો છે. આ કવાયત ભારત અને યુએસમાં વારાફરતી યોજવામાં આવી છે. પરંતુ ૨૦૨૬ ની કવાયત ખાસ છે કારણ કે, પહેલી વાર, એક જ કવાયતમાં હિમાલયથી રાજસ્થાન સુધીના વિવિધ યુદ્ધ દૃશ્યોનો સમાવેશ થાય છે. એટલે કે, એક તરફ, પાકિસ્તાન સરહદ નજીક રાજસ્થાનનું ખુલ્લું રણ યુદ્ધભૂમિ, અને બીજી તરફ, ચીન સરહદ નજીક ઉત્તરાખંડનો ઉચ્ચ-ઊંચાઈનો ભૂપ્રદેશ. આ વખતે, ભારતીય અને અમેરિકન સેનાઓ બે અલગ અલગ યુદ્ધભૂમિમાં તેમની સંયુક્તતા, આંતર-કાર્યક્ષમતા અને આધુનિક યુદ્ધ ક્ષમતાઓનું પરીક્ષણ કરી રહી છે.









































