ચૂંટણી પંચે દાવો કર્યો છે કે બાંગ્લાદેશમાં ગુરુવારે સવારે યોજાનારી રાષ્ટીય ચૂંટણીઓ માટે તૈયારીઓ પૂર્ણ છે. ૨૦૨૪ માં થયેલા પ્રચંડ જનઆંદોલન પછી આ પહેલી ચૂંટણી છે. આ આંદોલને ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાની ૧૫ વર્ષ જૂની સરકારને ઉથલાવી દીધી હતી. આશરે ૧૭ કરોડની વસ્તી ધરાવતા દેશમાં ૧૨.૭ કરોડથી વધુ મતદારો ૧૨ ફેબ્રુઆરીએ મતદાન કરશે.
૩૦૦ સંસદીય બેઠકો માટે કુલ ૧,૯૮૧ ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. બાંગ્લાદેશની સંસદમાં ૩૫૦ સભ્યો છે. ૩૦૦ સીધા ચૂંટાય છે, જ્યારે ૫૦ મહિલાઓ માટે અનામત છે. તે ફર્સ્ટ-પાસ્ટ-ધ-પોસ્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને હાથ ધરવામાં આવે છે, અને સંસદીય કાર્યકાળ પાંચ વર્ષનો છે. આ ચૂંટણી બાંગ્લાદેશની લોકશાહીની કસોટી છે. મુહમ્મદ યુનુસની વચગાળાની સરકારે નિષ્પક્ષ અને શાંતિપૂર્ણ ચૂંટણીનું વચન આપ્યું છે. તે કાયદો અને વ્યવસ્થા માટે પણ મુશ્કેલ કસોટી ઉભી કરે છે.
પ્રથમ વખત, વિદેશમાં રહેતા બાંગ્લાદેશીઓ પોસ્ટલ વોટિંગ દ્વારા ભાગ લઈ શકશે. આશરે ૫૦૦ વિદેશી નિરીક્ષકો (યુરોપિયન યુનિયન, કોમનવેલ્થ, વગેરેમાંથી) હાજર રહેશે. ચૂંટણી સાથે એક લોકમત પણ યોજાશે, જેમાં જુલાઈના રાષ્ટીય ચાર્ટરમાં સુધારાઓ પર મત માંગવામાં આવશે – જેમ કે વડા પ્રધાનના કાર્યકાળને મર્યાદિત કરવા, કારોબારી સત્તા પર મજબૂત નિયંત્રણો, દ્વિગૃહીય સંસદ (બંધારણીય સુધારા માટે ઉપલા ગૃહમાં બહુમતી જરૂરી છે), અને ન્યાયિક સ્વતંત્રતા. આ ચૂંટણી ૧૯૭૧ માં પાકિસ્તાનથી સ્વતંત્રતા પછી લશ્કરી શાસન અને નબળા લોકશાહીની પૃષ્ઠભૂમિ સામે સ્થિરતા નક્કી કરશે.
રોબર્ટ અને એથેલ કેનેડી હ્યુમન રાઇટ્સ સેન્ટરના કેથરિન કૂપરે જણાવ્યું હતું કે, “નવી સરકારે નાગરિક જગ્યા, પ્રેસ, વિપક્ષ અને તમામ નાગરિકોનું દમન વિના રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવું જાઈએ. ૨૦૨૪ના વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વ હેઠળના આંદોલનથી પ્રેરિત થઈને લગભગ ૫ મિલિયન નવા મતદારો ઉમેરાયા છે. આ એક કસોટી છે કે શું યુવા આંદોલન કાયમી લોકશાહી પરિવર્તન લાવી શકે છે. દાયકાઓથી, બે રાજવંશીય પક્ષો – ભૂતપૂર્વ પીએમ શેખ હસીનાની અવામી લીગ અને બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (બીએનપી)- સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે. હવે, બીએનપી(તારિક રહેમાનના નેતૃત્વ હેઠળ) સૌથી આગળ છે.
તારિક રહેમાન ૧૭ વર્ષ દેશનિકાલ પછી ડિસેમ્બરમાં પાછા ફર્યા અને લોકશાહી, કાયદો અને વ્યવસ્થા અને અર્થતંત્રમાં સુધારો કરવાનું વચન આપી રહ્યા છે. મુખ્ય પડકાર જમાત-એ-ઇસ્લામી (ઇસ્લામવાદી) ના નેતૃત્વ હેઠળના ૧૧-પક્ષીય ગઠબંધન તરફથી આવે છે. હસીનાના કાર્યકાળ દરમિયાન જમાત પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો પરંતુ હવે તે પ્રભાવ મેળવી રહી છે. આમાં ૨૦૨૪ના રમખાણોના નેતાઓ દ્વારા રચાયેલી નેશનલ સિટીઝન્સ પાર્ટીનો સમાવેશ થાય છે. બાંગ્લાદેશ ૯૦% થી વધુ મુસ્લિમ છે અને ૮% હિન્દુ. કટ્ટરપંથી જૂથોનો વધતો પ્રભાવ મહિલાઓ અને ધાર્મિક લઘુમતીઓની સલામતી અંગે પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યો છે. હિન્દુ સમુદાયોએ ધાકધમકી, હિંસા અને ભયના બનાવો નોંધ્યા છે. એવી ચિંતા છે કે ઇસ્લામિક ગઠબંધન આ તણાવનો ઉપયોગ તેમના રાજકીય પ્રભાવને વધારવા માટે કરી શકે છે.
