નીતિન નવીન ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બન્યા ત્યારથી, રાજ્યમાં યુવા રાજકારણનો પડઘો જારશોરથી વગાડવામાં આવી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બરમાં કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદના સંભવિત વિસ્તરણ પર તેની સીધી અસર પડશે તેવું કહેવાય છે. જોકે, એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે બિહારમાં ચૂંટણીઓ ન હોવાથી, બિહારમાં પરિવર્તનની આશા ઓછી છે. મોદીના મંત્રીમંડળના વિસ્તરણને સૌથી વધુ પ્રભાવિત કરનાર પરિબળ આગામી ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણીઓ છે. અહીં જાતિ સમીકરણોના તુષ્ટિકરણની બિહારમાં પણ થોડી અસર પડી શકે છે. ચાલો જાઈએ કે બિહાર ભાજપ પરિવર્તનના રથ પર સવારી કરતી વખતે કયા મંત્રીઓ જોખમનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ગિરિરાજ સિંહ ઉંમરના આધારે બિહારનું પહેલું નામ છે. જોકે, તેઓ ભાજપના ફાયરબ્રાન્ડ નેતા છે અને ઉત્તર પ્રદેશમાં મોટી વસ્તી પર તેમનો પ્રભાવ છે. જોકે, ગિરિરાજ સિંહ ૯ નવેમ્બર, ૨૦૧૪ ના રોજ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ મંત્રાલયમાં રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) બન્યા. ત્યારબાદ તેઓ ૨૦૧૯ માં અને ફરીથી ૨૦૨૪ માં કેબિનેટ મંત્રી તરીકે મોદી મંત્રીમંડળમાં જોડાયા. જો કેન્દ્રીય રણનીતિકારો યુવા નેતૃત્વ પર આગ્રહ રાખે છે, તો નવાદાના વિવેક ઠાકુરનું ભાવિ જાતિ તુષ્ટિકરણના આધારે સીલ થઈ શકે છે.
૯ જૂન, ૨૦૨૪ ના રોજ મોદી સરકાર ૩.૦ માં રાજ્યસભાના સભ્ય સતીશ ચંદ્ર દુબેને કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના કાર્ય વિશે કેટલીક નકારાત્મક ચર્ચા થઈ રહી છે, પરંતુ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે કેન્દ્રીય નેતૃત્વ તેમના સ્થાને રાજ્યસભાના સાંસદ મનન મિશ્રાને લાવવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.
મંત્રીમંડળ વિસ્તરણની આસપાસની ચર્ચા એ છે કે બિહાર આ વખતે યુવાનો અને મહિલાઓને પ્રતિનિધિત્વ આપવા માંગે છે. જઓ કે, તે જાતિ તુષ્ટિકરણને પણ તેના મિશ્રણમાં સામેલ કરવા માંગે છે. અહીં પણ મુશ્કેલીઓ છે. જો કે, ભાજપે સમીકરણોમાં ગોટાળો શરૂ કરી દીધો છે. કોનું નસીબ ચમકે છે તે સમય જ કહેશે. પરંતુ દિલ્હી માટે દોડ શરૂ થઈ ગઈ છે.
રાજકીય વિશ્લેષક રામબંધુ વત્સના મતે, “બિહારમાં ભાજપ માટે સામાજિક સમીકરણોને સંતુલિત કરવાનો પડકાર હજુ પૂરો થયો નથી. હકીકતમાં, રાજ્યમાં પોતાના મુખ્યમંત્રી સ્થાપિત કર્યા પછી તે વધુ જટિલ બની ગયું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં ફેરફારની સ્થિતિમાં, બિહારના સાંસદોને પ્રતિનિધિત્વ કરવાની તક મળશે, પરંતુ ટોચના નેતૃત્વ માટે આ નિર્ણય સરળ રહેશે નહીં. જ્યારે અન્ય રાજ્યોમાં મંત્રીઓને તેમના કામ અને પ્રદર્શનના આધારે બદલી અથવા દૂર કરી શકાય છે, ત્યારે બિહારમાં આ ફોર્મ્યુલા લાગુ કરવી પાર્ટી માટે જોખમી હોઈ શકે છે.”
