પૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ મનોજ મુકુંદ નરવણેએ તેમના પુસ્તક, “ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની” પર પહેલી જાહેર પ્રતિક્રિયા આપી છે. જનરલ નરવણેએ આ સંદર્ભમાં પેંગ્વીન ઇન્ડિયા દ્વારા જારી કરાયેલ એક નિવેદન સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યું. પ્રકાશનમાં જણાવાયું છે કે પુસ્તકની કોઈ પણ નકલ, પછી ભલે તે પ્રિન્ટ હોય કે ડિજિટલ સ્વરૂપમાં, કંપની દ્વારા પ્રકાશિત, વિતરણ, વેચાણ અથવા અન્યથા જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી નથી.

પેંગ્વીન ઇન્ડિયાના ટ્‌વીટને રીટ્‌વીટ કરતા, જનરલ એમએમ નરવણેએ એકસ પર લખ્યું કે આ પુસ્તકની સ્થિતિ છે. દરમિયાન, પ્રકાશન ગૃહ દ્વારા બીજું એક નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં પ્રકાશકે જણાવ્યું છે કે પુસ્તકની જાહેરાત અથવા પ્રી-ઓર્ડર માટે તેની ઉપલબ્ધતાને પ્રકાશન ગણવી જોઈએ નહીં. વધુમાં, પ્રકાશન ગૃહે જણાવ્યું છે કે પ્રી-ઓર્ડર માટે ઉપલબ્ધ પુસ્તક પ્રકાશિત પુસ્તક જેવું જ નથી.

ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ મનોજ મુકુંદ નરવણેના સંસ્મરણો, “ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની” ની અનધિકૃત નકલોના અહેવાલો વચ્ચે, પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું છે કે તે ફક્ત પ્રકાશન અધિકારો ધરાવે છે અને પુસ્તક હજુ સુધી પ્રકાશિત થયું નથી. અગાઉ, દિલ્હી પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પર નરવણેના અપ્રકાશિત પુસ્તકના પ્રસાર અંગે હ્લૈંઇ દાખલ કરી હતી.

પ્રકાશને સોમવારે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે પુસ્તકની કોઈ પણ નકલો, કોઈપણ સ્વરૂપમાં – છાપેલ કે ડિજિટલ – પ્રકાશિત કરવામાં આવી નથી. પ્રકાશકે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા સ્પષ્ટ કરવા માંગે છે કે અમારી પાસે ભૂતપૂર્વ ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ એમ.એમ. નરવણે દ્વારા લખાયેલી આત્મકથા ‘ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની’ ના પ્રકાશન અધિકારો ફક્ત અમારી પાસે છે. અમે એ પણ સ્પષ્ટ કરવા માંગીએ છીએ કે પુસ્તક હજુ સુધી પ્રકાશિત થયું નથી.

નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પુસ્તકની કોઈ નકલ કંપની દ્વારા “પ્રિન્ટ અથવા ડિજિટલ સ્વરૂપમાં” પ્રકાશિત, વિતરણ, વેચાણ અથવા અન્યથા જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી નથી. પ્રકાશકે ચેતવણી પણ આપી હતી કે હાલમાં પ્રસારિત થઈ રહેલા પુસ્તકના સંસ્કરણને કોપીરાઇટ ઉલ્લંઘન ગણવામાં આવશે. ગયા અઠવાડિયે, કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધી સંસદ સંકુલમાં પુસ્તકની એક નકલ પ્રદર્શિત કરતા જોવા મળ્યા હતા.

પેંગ્વીન ઇન્ડિયાએ પણ આજે એક નિવેદન બહાર પાડ્યું. પેંગ્વીનએ તેના નિવેદનમાં કહ્યું, “ઘોષિત પુસ્તક, પ્રી-ઓર્ડર માટે ઉપલબ્ધ પુસ્તક અને પ્રકાશિત પુસ્તક એ ત્રણ અલગ અલગ બાબતો છે. ફક્ત જાહેરાતનો અર્થ એ છે કે પુસ્તક ભવિષ્યમાં પ્રકાશિત થશે. પ્રી-ઓર્ડર ફક્ત વાચકો અને છૂટક વિક્રેતાઓને અગાઉથી ઓર્ડર આપવાની મંજૂરી આપે છે; તેનો અર્થ એ નથી કે પુસ્તક પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે સુનિશ્ચિત પ્રકાશન તારીખ ફક્ત યોજનાનો સૂચક છે; પુસ્તક બજારમાં ત્યારે જ ઉપલબ્ધ થાય છે જ્યારે તે રિટેલ ચેનલોમાં ખરીદી માટે મૂકવામાં આવે છે. પેંગ્વીનએ અગાઉ જણાવ્યું હતું કે પુસ્તકની કોઈ આવૃત્તિ પ્રિન્ટ અથવા ડિજિટલ સ્વરૂપમાં પ્રકાશિત, વિતરણ અથવા વેચાઈ નથી.

પૂર્વ આર્મી ચીફ મનોજ મુકુંદ નરવણેના અપ્રકાશિત પુસ્તકને લગતા ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે, પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ બીજું એક નિવેદન જારી કર્યું છે. પ્રકાશને મંગળવારે કહ્યું હતું કે પુસ્તકની જાહેરાત અથવા પ્રી-ઓર્ડર માટે તેની ઉપલબ્ધતાને પ્રકાશન ગણવી જોઈએ નહીં.પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ “ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની” આત્મકથા પર એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું, “તાજેતરની જાહેર ચર્ચા અને મીડિયા અહેવાલોને ધ્યાનમાં રાખીને, પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા સ્પષ્ટ કરવા માંગે છે કે અમારી પાસે ભૂતપૂર્વ ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ મનોજ મુકુંદ નરવણે દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક, *ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની* ના પ્રકાશન અધિકારો છે. અમે સ્પષ્ટ કરવા માંગીએ છીએ કે પુસ્તક હજુ સુધી પ્રકાશિત થયું નથી. પુસ્તકની કોઈ નકલ – પ્રિન્ટ અથવા ડિજિટલ સ્વરૂપમાં – પેંગ્વીન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા દ્વારા પ્રકાશિત, વિતરણ, વેચાણ અથવા અન્યથા જાહેર જનતા માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી નથી.”

પ્રકાશનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પ્રી-ઓર્ડર માટે ઉપલબ્ધ પુસ્તક અને પ્રકાશિત પુસ્તક એક જ વસ્તુ નથી. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ નરવણેની ૨૦૨૩ ની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટનો ઉલ્લેખ કર્યા પછી આ સ્પષ્ટતા આવી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેમની આત્મકથા, ‘ફોર સ્ટાર્સ ઓફ ડેસ્ટીની’ હવે ઉપલબ્ધ છે.

પેંગ્વીને સ્પષ્ટતા કરી કે તેમની પાસે નરવણેની આત્મકથાના વિશિષ્ટ પ્રકાશન અધિકારો છે અને હજુ સુધી કોઈ અનધિકૃત આવૃત્તિ પ્રકાશિત કરવામાં આવી નથી. દિલ્હી પોલીસે ડિજિટલ અને અન્ય ફોર્મેટમાં પુસ્તકના કથિત અનધિકૃત વિતરણ અંગે હ્લૈંઇ દાખલ કરી છે. રાહુલ ગાંધીએ પહેલાથી જ સંસદ સંકુલમાં પુસ્તકની કથિત નકલ પ્રદર્શિત કરી છે અને ૨ ફેબ્રુઆરીએ લોકસભામાં તેના અંશો વાંચવા માંગતા હતા, પરંતુ તેમને પરવાનગી આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે પુસ્તક હજુ સુધી પ્રકાશિત થયું નથી.