ઓલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે ઇસ્લામ મહિલાઓને નમાઝ માટે મસ્જીદોમાં પ્રવેશવાની મનાઈ નથી કરતો, પરંતુ તેઓએ ઘરે જ રહેવું જાઈએ.એઆઇએમપીએલબી નું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ એમ.આર. શમશાદે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની નવ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચને જણાવ્યું હતું કે મહિલાઓને ચોક્કસ શિસ્તને આધીન મસ્જીદોમાં નમાઝ પઢવાની પરવાનગી છે.
સબરીમાલા કેસની સુનાવણી કરી રહેલી નવ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ સમક્ષ એઆઇએમપીએલબી વતી વરિષ્ઠ વકીલ એમ.આર. શમશાદે આ દલીલ કરી હતી. મસ્જીદોમાં મહિલાઓના પ્રવેશની માંગ કરતી રિટ અરજીઓ સબરીમાલા કેસની સાથે જ દાખલ કરવામાં આવી છે, કારણ કે કલમ ૨૫ અને ૨૬ ના અવકાશ અંગેના બંધારણીય પ્રશ્નો પણ ત્યાં ઉભા થાય છે. આ અરજીઓનો જવાબ આપતા, શમશાદે જણાવ્યું હતું કે મસ્જીદોમાં ‘અભયારણ્ય’નો કોઈ ખ્યાલ નથી, જાકે તે દરગાહોમાં અસ્તીવત્વ ધરાવે છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની નવ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ અરજીની સુનાવણી કરી રહી છે. બેન્ચમાં જસ્ટિસ બી. નાગરત્ના, એમ.એમ. સુંદરેશ, જસ્ટિસ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ, જસ્ટિસ અરવિંદ કુમાર, જસ્ટિસ ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહ, જસ્ટિસ પ્રસન્ના બી. વરાલે, જસ્ટિસ આર. મહાદેવન અને જસ્ટિસ જાયમલ્યા બાગચીનો સમાવેશ થાય છે.
એઆઇએમઆઇએમના વડા અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ પણ આ અરજી પર સુનાવણી પર પ્રતિક્રિયા આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાની દલીલો પૂર્ણ કરતા પહેલા, એઆઇએમપીએલબીના વકીલ શમશાદે કહ્યું, “અહીં એક અરજી છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કેમુસ્લિમ મહિલા માટે મસ્જીદો જરૂરી છે. પરંતુ મારી પાસે એક ચુકાદો છે જે કહે છે કે મસ્જીદો જરૂરી નથી.”
એઆઇએમપીએલબીના વકીલે બેન્ચને કહ્યું કે જા મહિલાઓ ઘરે નમાઝ અદા કરે તો તે વધુ સારું રહેશે અને તેમને મÂસ્જદમાં નમાઝ અદા કરતા પુરુષો જેટલા જ ગુણ મળશે. દરમિયાનગીરી કરતા, ન્યાયાધીશ અમાનુલ્લાહે કહ્યું કે આનું કારણ એ છે કે જા પરિવારના બધા સભ્યો મસ્જીદોમાં જાય છે, તો બાળકોની સંભાળ કોણ રાખશે?
ન્યાયાધીશ નાગરત્નાએ કહ્યું કે ઇસ્લામમાં મહિલાઓને મસ્જીદોમાં સામુહિક નમાઝમાં હાજરી આપવાની જરૂર નથી. શમશાદે કહ્યું કે કુરાન પયગંબરનું પાલન કરવાનું કહે છે અને હદીસો પૂજાની પદ્ધતિઓ સૂચવે છે.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે અદાલતોએ ધાર્મિક પ્રથાઓની પ્રકૃતિ ન્યાયિક રીતે નક્કી કરવાનો પ્રયાસ ન કરવો જાઈએ. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૫ મુજબ, ધાર્મિક પ્રથાઓ અથવા ધાર્મિક પ્રથાઓના સારનું અર્થઘટન કરવાનું કાર્ય ધર્મના વિદ્વાનો અથવા ધાર્મિક સંપ્રદાયો અને/અથવા તે ચોક્કસ ધર્મના વિદ્વાનો પર છોડી દેવું જાઈએ.
તેમણે દલીલ કરી હતી કે, “ઇસ્લામના પ્રથમ ૪૦૦ વર્ષોમાં, ઇસ્લામમાં આવશ્યક ધાર્મિક પ્રથાઓ પણ ઇજમા (વિદ્વાનોની સર્વસંમતિ) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવી હતી. આનો ઉપયોગ એવા કિસ્સાઓમાં કરવામાં આવ્યો હતો જ્યાં કુરાનમાં કેટલાક અસ્પષ્ટ સંકેતો હતા… અને વિવિધ સંપ્રદાયો વચ્ચેના ગંભીર તફાવતોને ઉકેલવા માટે.” શમશાદે દલીલ કરી હતી કે, “મસ્જીદો ખરેખર ઇસ્લામનો અભિન્ન ભાગ છે. મુદ્દો એ નથી કે મસ્જીદો ફરજિયાત છે કે નહીં.” પરંતુ જ્યારે કોર્ટનો બહુમતી ચુકાદો આવ્યો, ત્યારે તેણે કહ્યું કે ખુલ્લામાં નમાઝ પઢી શકાય છે, તેથી મસ્જીદો જરૂરી નથી. આ માપદંડ સંપૂર્ણપણે ખોટો છે. તે અસંખ્ય નિર્ણયોમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. મસ્જીદો મુસ્લિમ આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. બધી પ્રથાઓ આખરે મસ્જીદો સાથે જાડાયેલી છે.
ન્યાયાધીશ નાગરત્નાએ કહ્યું કે આ કહેવા જેવું છે કે હિન્દુ ધર્મ માટે મંદિર જરૂરી નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે તે બધા પ્રખ્યાત લેખકો અને વિચારકોના મંતવ્યોનો આદર કરે છે, પરંતુ તે ‘વોટ્સએપ યુનિવર્સિટી’ પાસેથી મેળવેલી માહિતી સ્વીકારી શકતી નથી. કેરળના સબરીમાલા મંદિર સહિત ધાર્મિક સ્થળોએ મહિલાઓ સામે થતા ભેદભાવ અને વિવિધ ધર્મો દ્વારા પાળવામાં આવતી ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની મર્યાદા અને અવકાશ અંગેની અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે નવ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે આ અવલોકન કર્યું હતું.સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ માં, પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે ૪ઃ૧ બહુમતીના ચુકાદામાં, સબરીમાલા અયપ્પા મંદિરમાં ૧૦ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓના પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ ઉઠાવી લીધો હતો, અને સદીઓ જૂની હિન્દુ ધાર્મિક પ્રથાને ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી હતી.
