નાસાના પર્સિવરન્સ રોવરને મંગળ પર એક પ્રાચીન બીચ હોવાના મજબૂત પુરાવા મળ્યા છે. આ શોધ સૂચવે છે કે લગભગ ૩.૫ અબજ વર્ષ પહેલાં જેઝેરો ક્રેટરમાં એક સમયે એક વિશાળ તળાવ અસ્થીત્ત્વ માં હતું. આ શોધ મંગળના ભૂતકાળમાં લાંબા સમય સુધી રહેવા યોગ્ય વાતાવરણની શક્યતા વધારે છે. આ શોધ એ પણ સૂચવે છે કે લાલ ગ્રહની સપાટી પર એક સમયે પાણીનું અસ્થિત્વ હતું.
આ મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસ ઇમ્પીરીયલ કોલેજ લંડન દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. તેના તારણો તાજેતરમાં જ જિયોફિઝિકલ રિસર્ચ, પ્લેનેટ્સમાં પ્રકાશિત થયા હતા. સંશોધકોએ પર્સિવરન્સ રોવર દ્વારા લેવામાં આવેલી ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન છબીઓનું વિશ્લેષણ કર્યું, જેમાં માર્જિન યુનિટ નામના વિસ્તારમાં તરંગ-ધોવાતા દરિયાકિનારા અને ભૂગર્ભજળ દ્વારા બદલાયેલા ખડકોના સંકેતો જાહેર થયા. માર્જિન યુનિટ જેઝેરો ક્રેટરના આંતરિક કિનારા પર સ્થિતિ છે. અહીં, ઓલિવિન અને કાર્બોનેટથી સમૃદ્ધ ગોળાકાર રેતીના દાણા મળી આવ્યા હતા, જે તરંગ ક્રિયા દ્વારા પહેરવામાં આવ્યા હોય તેવું લાગે છે. સ્થાનિક ખડકોમાં ધોવાણ એક પ્રાચીન દરિયાકિનારાની પુષ્ટિ કરે છે.
આ અભ્યાસના મુખ્ય લેખક અને ઇમ્પરિયલ કોલેજના પીએચડી સંશોધક એલેક્સ જાન્સે જણાવ્યું હતું કે, “પૃથ્વી પર દરિયાકિનારા રહેવા યોગ્ય વાતાવરણ છે, અને અહીં બનતા કાર્બોનેટ ખનિજા પ્રાચીન વાતાવરણ વિશેની માહિતીને સીલ અને સાચવી શકે છે. અમારા તારણો મંગળ ગ્રહના ભૂતકાળના વાતાવરણ અને રહેવા યોગ્યતા માટે અત્યંત ઉત્તેજક છે, અને આ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય એકમની ઉત્પત્તિ વિશે ચાલી રહેલી ચર્ચા માટે એક નવી દિશા પણ પૂરી પાડે છે.”
ઈમ્પરિયલના પૃથ્વી વિજ્ઞાન અને એન્જિનિયર વિભાગના પ્રોફેસર સંજીવ ગુપ્તાએ ઉમેર્યું હતું કે આ, અન્ય તાજેતરના અભ્યાસો સાથે મળીને, સાબિત કરે છે કે માર્જિન યુનિટમાં લાંબા સમયથી સપાટીની નીચે પાણી ફરતું હતું, જે સતત ખડકોમાં ફેરફાર કરે છે. પૃથ્વી પર આવા હાઇડ્રોથર્મલ વાતાવરણ માઇક્રોબાયલ જીવનને ટેકો આપે છે.
પર્સિવરન્સ રોવર ૨૦૨૧ થી જેઝેરો ક્રેટરનું અન્વેષણ કરી રહ્યું છે. આ વિસ્તાર પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો કારણ કે તેમાં એક સમયે એક મોટું તળાવ અને ડેલ્ટા હતું. આ રોવર ૨૦૨૩-૨૦૨૪ મિશન દરમિયાન માર્જિન યુનિટનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરશે. તેણે ખડકો અને રેગોલિથના મુખ્ય નમૂનાઓ એકત્રિત કર્યા, જે ભવિષ્યમાં વિગતવાર વિશ્લેષણ માટે પૃથ્વી પર પાછા ફરશે. આ નવી શોધો સૂચવે છે કે શાંત તળાવની સ્થિતિ અગાઉના વિચાર કરતાં ઘણી પહેલા અસ્થીત્ત્વ માં હતી, અને મંગળ પર લાંબા સમય સુધી સ્થિર વાતાવરણ અને પૃથ્વી જેવું પ્રવાહી પાણી હોઈ શકે છે. મંગળ પર પ્રાચીન જીવનની શોધમાં આ એક મોટું પગલું છે. નવીનતમ તારણો ઈમિપરિયલ કોલેજ લંડનના નેતૃત્વ હેઠળના આંતરરાષ્ટીય અભ્યાસનો ભાગ છે.
