સર્વનું સમર્પણ એ ચેતનાની અભિવ્યકિત છે જેમાં રાષ્ટ્ર અને માનવતા સર્વોપરી છે. અંત્યોદયના પ્રણેતા પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયે પણ આ ભાવનાથી દેશના લોકોને સશક્ત બનાવવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું હતું.
પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાય (૧૯૧૬-૧૯૬૮) એક અગ્રણી રાજકીય વિચારક, અર્થશાસ્ત્ર અને ભારતીય જન સંઘના અગ્રણી નેતાઓમાંના એક હતા. તેઓ ખાસ કરીને તેમના દાર્શનિક સિદ્ધાંત, ‘અખંડ માનવ તત્વજ્ઞાન’ માટે જાણીતા છે.
તેમની વિચારધારાનો મૂળભૂત પાયો એ હતો કે વિકાસ ફક્ત ભૌતિક પ્રગતિ સુધી મર્યાદિત ન હોવો જાઈએ પરંતુ ભારતીય સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો પર આધારિત હોવો જાઈએ. તેમણે વ્યકિત , સમાજ અને પ્રકૃતિ વચ્ચે સંતુલન અને સુમેળ પર ભાર મૂક્્યો હતો. તેમના મતે, આર્થિક નીતિઓનું લક્ષ્ય ફક્ત ઉત્પાદન અને વપરાશ વધારવાનું ન હોવું જાઈએ, પરંતુ માનવતાના સર્વાંગી વિકાસને સુનિશ્ચિત કરવાનું હોવું જાઈએ. તેમણે ૧૯૬૮માં તેમના અકાળ મૃત્યુ સુધી ભારતીય જન સંઘનું નેતૃત્વ કર્યું.
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે તેમને અંત્યોદય અને અખંડ માનવતાવાદના પ્રણેતા અને એક મહાન રાષ્ટ્રીય ચિંતક તરીકે વર્ણવ્યા. શાહે કહ્યું કે સમાજના છેલ્લાવ્યકિત નો વિકાસ એ રાષ્ટ્રીય વિકાસનો માપદંડ છે, અને આ વિચાર આપનાર દીનદયાળ જી આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેરણાનો રહેશે.
સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે પણ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી, તેમને નિઃસ્વાર્થ કર્મયોગી અને મહાન વિચારક ગણાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે સમાજના છેલ્લા વ્યકિત સુધી વિકાસ પહોંચાડવા માટે અખંડ માનવ દર્શન દ્વારા આપવામાં આવેલ અંત્યોદયનો મંત્ર હજુ પણ વિકસિત ભારત બનાવવાનો પાયો છે. રાષ્ટ્ર સેવા અને સમર્પણના તેમના આદર્શો હંમેશા આપણને માર્ગદર્શન આપશે.
“સબકા સાથ, સબકા વિકાસ” (બધા સાથે, બધા માટે વિકાસ) ની ભાવના તેમની વિચારધારામાંથી ઉદ્ભવે છે. ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે ભારતીય જનસંઘના સ્થાપક સભ્ય પંડિત ઉપાધ્યાયને શ્રદ્ધાંજલિ આપતા કહ્યું કે “સબકા સાથ, સબકા વિકાસ” (બધા સાથે, બધા માટે વિકાસ) ની ભાવના તેમની વિચારધારાની જીવંત અભિવ્યકિત છે. તેમણે ઉમેર્યું કે રાજ્ય સરકાર ગામડાઓ, ગરીબો, ખેડૂતો, મહિલાઓ અને સમાજના તળિયે રહેલા લોકોના ઉત્થાન માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
