રાજધાનીમાં સતત ચાર દિવસ ખૂબ જ ખરાબ હવા ગુણવત્તા પછી, શનિવારે હવા ગુણવત્તા ગંભીર શ્રેણીમાં પહોંચી ગઈ. દિલ્હી-એનસીઆરમાં વધતા વાયુ પ્રદૂષણને ધ્યાનમાં રાખીને, કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટએ શનિવારે જીઆરએપી-૪ લાગુ કર્યું. રવિવારે સવારે દિલ્હીનો એકયુઆઇ ૪૦૦ ને વટાવી ગયો. દિલ્હીનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ ૪૩૭ નોંધાયો, જે ‘ગંભીર’ શ્રેણીમાં આવે છે. કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ ના ડેટા અનુસાર, દિલ્હીના અલીપુર વિસ્તારમાં એકયુઆઇ ૩૮૧, આનંદ વિહાર ૪૯૧, અશોક વિહાર ૪૬૮, આયા નગર ૩૬૨, બાવાના ૪૭૩, બુરાડી ૪૬૫ અને ચાંદની ચોકમાં ૪૬૫ નોંધાયું હતું.
દિલ્હીના ડીટીયુ વિસ્તારમાં એકયુઆઇ ૪૪૮, દ્વારકા સેક્ટર ૮ ૪૬૭,આઇજીઆઇ એરપોર્ટ ૩ ૩૭૩, આઇટીઓ ૪૫૦, લોધી રોડ ૪૧૪, મુંડકા ૪૮૫, નજફગઢ ૪૦૭, નરેલા ૪૧૭, પંજાબી બાગ ૪૭૬,આરકે પુરમ ૪૬૮, રોહિણી ૪૮૪, સોનિયા વિહાર ૪૭૫ અને વઝીરપુર ૪૮૧ નોંધાયું હતું.
વધતા વાયુ પ્રદૂષણને કારણે,જીઆરએપી શનિવારે દિલ્હી અને એનસીઆરમાં ફરી એકવાર ૪ પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણય ૨૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજના આદેશ હેઠળ લેવામાં આવ્યો હતો અને તે સમગ્ર એનસીઆરમાં તાત્કાલિક અમલમાં છે. દિલ્હીનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ સાંજે ૪ વાગ્યે ૪૦૦ નોંધાયો હતો, જે રાત્રે ૮ વાગ્યે વધીને ૪૨૮ થયો અને રવિવારે સવારે ૪૩૭ પર પહોંચી ગયો. હવામાન વિભાગ અને આઇઆઇટીએમની આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં હવાની ગુણવત્તા વધુ બગડી શકે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, જીઆરએપી સબ-કમિટીએ એક કટોકટી બેઠક યોજી હતી અને સ્ટેજ ૪ ના તમામ પગલાં અમલમાં મૂકવાનો નિર્ણય લીધો હતો. બીએસ આઇવી ટ્રકોને હવે દિલ્હીમાં પ્રવેશવા પર પ્રતિબંધ છે.
જાકે, આવશ્યક માલસામાન, કટોકટી સેવા વાહનો અને સીએનજી,એલએનજી ઇલેક્ટ્રિક અને બીએસ વીઆઇ ડીઝલ ટ્રકો વહન કરતા ટ્રકોને મુક્તિ આપવામાં આવી છે. ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૫ થી, દિલ્હીની બહાર નોંધાયેલા બીએસ-૩ અને જૂના ડીઝલ વાણિજ્યિક માલસામાન વાહનોના પ્રવેશ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ છે, ભલે તેઓ આવશ્યક સેવાઓમાં રોકાયેલા હોય. કમિશને તમામ સંબંધિત એજન્સીઓને જીઆરએપી તબક્કા ૧ થી ૪ સુધીના તમામ નિયમોનો કડક અમલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. નાગરિકોને પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવા પણ વિનંતી કરવામાં આવી છે.
જા હવા સ્વચ્છ હોય, તો તે ૦ થી ૫૦ ની વચ્ચેના સૂચકાંક દ્વારા સૂચવવામાં આવે છે. જ્યારે સૂચકાંક ૫૧ અને ૧૦૦ ની વચ્ચે હોય ત્યારે હવાની ગુણવત્તા સંતોષકારક માનવામાં આવે છે. ૧૦૧-૨૦૦ મધ્યમ વાયુ પ્રદૂષણ સૂચવે છે, જ્યારે ૨૦૧ થી ૩૦૦ નબળી હવાની ગુણવત્તા સૂચવે છે, અને ૩૦૧ થી ૪૦૦ ખૂબ જ નબળી હવાની ગુણવત્તા સૂચવે છે. ૪૦૧ થી ૫૦૦ ની રેન્જમાં હવાની ગુણવત્તા ગંભીર બની જાય છે, જે માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે જાખમ ઊભું કરે છે. આ પહેલાથી જ બીમારીઓથી પીડાતા લોકો માટે જીવલેણ છે.
