પહેલા રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બન્યા, હવે વડા પ્રધાન બનવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે
મૈથિલીભાષી બલેન (બાલેન્દ્ર શાહ) શાહ નેપાળના વડા પ્રધાન બનવા માટે તૈયાર છે. ભાષાકીય અને સાંસ્કૃતિક રીતે બિહારના લોકો માટે આ ગર્વની વાત હશે. નેપાળમાં આવું પહેલી વાર બન્યું નથી. અગાઉ, જ્યારે ૨૦૦૮ માં નેપાળને પ્રજાસત્તાક જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે જુલાઈમાં રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ ની ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. રામબરન યાદવ રાષ્ટ્રપતિ અને પરમાનંદ ઝા ઉપાધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા હતા. બંને નેતાઓ મૈથિલી બોલતા હતા.
ઉપરાષ્ટ્રપતિ પરમાનંદ ઝાનો જન્મ બિહારના દરભંગા જિલ્લામાં થયો હતો. વધુમાં, જ્યારે તેઓ ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા હતા, ત્યારે તેમણે હિન્દીમાં પદ અને ગુપ્તતાના શપથ લઈને હંગામો મચાવ્યો હતો. આ મામલો નેપાળની સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો. કોર્ટના હસ્તક્ષેપ પછી, પરમાનંદ ઝાએ નેપાળી અને મૈથિલીમાં પદ અને ગુપ્તતાના શપથ લીધા. નેપાળના ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર હતું જ્યારે બે ભાષાઓમાં પદ અને ગુપ્તતાના શપથ લેવામાં આવ્યા હતા.નેપાળમાં હિન્દી, મૈથિલી અને ભોજપુરી બોલતા લોકો મોટી સંખ્યામાં રહે છે. નેપાળ હિમાલય પર્વતોની ગોદમાં વસેલું છે. ભૌગોલિક રીતે, તે ત્રણ ભાગોમાં વહેંચાયેલું છેઃ હિમાલય પ્રદેશ, પર્વતીય પ્રદેશ અને તેરાઈ પ્રદેશ. તેરાઈ પ્રદેશ પર્વતોની તળેટીમાં આવેલા મેદાનો છે. આ પ્રદેશ ખેતી માટે પ્રખ્યાત છે. નેપાળ તેના ખોરાક માટે આ મેદાની ભૂમિ (તેરાઈ) પર આધાર રાખે છે.
નેપાળના ૭૭ જિલ્લાઓમાંથી ૫૬ હિમાલય અને પર્વતીય પ્રદેશોમાં આવે છે. બાકીના ૨૧ જિલ્લાઓ તેરાઈ પ્રદેશમાં આવે છે. ૨૦૧૫ માં, તેરાઈ પ્રદેશના આઠ જિલ્લાઓને જાડીને મધેશ પ્રાંત (કામચલાઉ નામ પ્રાંત નંબર ૨) ની રચના કરવામાં આવી હતી. આ પ્રાંતની રાજધાની જનકપુર છે. મધેશ પ્રાંતનો અર્થ દેશનો મધ્ય ભાગ છે.મધેશ પ્રાંતના બે જિલ્લાઓ, પારસા અને ચિતવન, બિહારમાં પશ્ચિમ અને પૂર્વ ચંપારણને મળે છે. ચંપારણમાં ભોજપુરી બોલાતી હોવાથી, નેપાળના પારસા અને ચિતવન જિલ્લામાં પણ ભોજપુરી બોલાય છે. સરહદો અલગ છે, પરંતુ બંને પ્રદેશોની બોલી અને સંસ્કૃતિ સમાન છે. પ્રાચીન કાળથી, અહીં ભાઈચારો અને આત્મીયતાની ભાવના રહી છે. બંને બાજુના લોકો વચ્ચે લગ્ન અને લગ્ન અસ્થિત્વમાં છે. તમામ રાજકીય મતભેદો હોવા છતાં, લગ્નની સરઘસો હજુ પણ બંને બાજુથી આવે છે અને જાય છે.
નેપાળના મધેશ પ્રાંતના ધુંશા અને મહોત્તરી જિલ્લાઓ બિહારના સીતામઢી અને મધુબની જિલ્લાઓ સાથે સરહદ ધરાવે છે. મધુબની અને સીતામઢીમાં મૈથિલી બોલાતી હોવાથી, નેપાળના નજીકના જિલ્લાઓમાં પણ મૈથિલી બોલાય છે. બિહાર અને નેપાળના મૈથિલી ભાષી લોકો પણ એકબીજા સાથે લગ્ન કરે છે. મધેશ પ્રાંતના તમામ આઠ જિલ્લાઓમાં હિન્દી પ્રબળ ભાષા છે. તેથી, મોટાભાગના નેપાળી ભાષી લોકો પર મધેશીઓ સાથે રાજકીય અને સામાજિક રીતે ભેદભાવ કરવાનો આરોપ છે.
ઝેન જી ચળવળના લોકપ્રિય યુવા નેતા બાલેન શાહ, તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં તેમની (રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટી) ની જંગી જીત બાદ નેપાળના વડા પ્રધાન બનવા માટે તૈયાર છે. મૈથિલીભાષી લોકો પહેલાથી જ રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બની ચૂક્્યા છે. પરંતુ આ પહેલી વાર બનશે જ્યારે કોઈ મૈથિલીભાષી નેપાળી નાગરિક વડા પ્રધાન પદ સંભાળશે. બાલેન શાહનો જન્મ કાઠમંડુમાં થયો હતો, પરંતુ તેમના માતાપિતા મહોત્તરી જિલ્લાના છે. મહોત્તરી જિલ્લો મધેશ પ્રદેશનો ભાગ છે અને બિહારના સીતામઢી અને મધુબની જિલ્લાઓની સરહદ ધરાવે છે.સીતામઢી અને મધુબનીની જેમ, મહોત્તરીમાં પણ મૈથિલી બોલાય છે. બાલેન શાહના પિતા રામ નારાયણ શાહ અને માતા ધ્રુવદેવી શાહ, મહોત્તરીના વતની છે, તેથી બંને મૈથિલી બોલે છે. પાછળથી, તેઓ કાઠમંડુ ગયા. બાલેન શાહનો જન્મ કાઠમંડુમાં થયો હતો, પરંતુ ઘરે બોલાતી મૈથિલી ભાષાને કારણે, તેમની માતૃભાષા મૈથિલી છે.નેપાળી રાજકારણમાં મહાન ઊંચાઈઓ પ્રાપ્ત કરનારા આ ત્રણ મૈથિલી ભાષી વ્યકિતમાં નોંધપાત્ર સમાનતા છેઃ ત્રણેયે તેમના શિક્ષણના કેટલાક વર્ષો ભારતમાં વિતાવ્યા. બાલેન શાહે બેંગલુરુની નિત્તે મીનાક્ષી ઇનસીટયૂટ ઓફ ટેકનોલોજીમાંથી સ્ટ્રક્ચરલ એનજીનિયરિંગમાં એમ.ટેક.ની ડિગ્રી મેળવી હતી.
ભૂતપૂર્વ રાષ્ટÙપતિ રામબરન યાદવે કોલકાતાની મેડિકલ કોલેજમાંથી મેડિસિનનો અભ્યાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ તેમણે ચંદીગઢની પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ ઇન્સ્ટટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ એજ્યુકેશન એન્ડ રિસર્ચમાંથી ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. ઉપરાષ્ટÙપતિ પરમાનંદ ઝાએ દરભંગામાં તેમના મામાના ઘરે પ્રાથમિક શાળામાં અભ્યાસ કર્યો હતો. બાદમાં તેઓ નેપાળ ગયા, જ્યાં તેમણે કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો અને નેપાળ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશ બન્યા. ઉપરાષ્ટ્રપતિ પરમાનંદ ઝાનું માતૃભૂમિ દરભંગામાં છે. તેમની માતાના લગ્ન નેપાળમાં થયા હતા. હવે, મધુબનીને અડીને આવેલા નેપાળના મહોત્તરી જિલ્લાના વતની બલેન શાહ વડાપ્રધાન બનવાના માર્ગે છે.
