ઉપજ –
• ૧ હેક્ટર જમીનમાંથી સામાન્ય રીતે ૨૦–૨૫ ટન ફળ મળે છે.
• સારી સંભાળ રાખીએ તો ૪૦–૫૦ ટન સુધી ઉપજ મળી શકે છે.
આર્થિક મહત્વ
• સ્થાનિક બજારમાં પણ માગ વધારે છે.
• પ્રોસેસિંગ (જેલી, જામ, જ્યુસ, પાઉડર) માટે મોટી તકો.
• ઓછા ખર્ચે વધારે નફો આપતી ફળોની ખેતીમાં જામફળ ખૂબ ફાયદાકારક છે.
એટલે જામફળની ખેતી ખેડૂતો માટે લાભકારી, ઓછા ખર્ચે, ટકાઉ વ્યવસાય છે.
પોષક ત¥વો (૧૦૦ ગ્રામ જામફળમાં) –
• કેલરીઃ ૬૮
• પ્રોટીનઃ ૨.૬ ગ્રામ
• ફાઈબરઃ ૫.૪ ગ્રામ
• વિટામિન C: દૈનિક જરૂરિયાત કરતાં ૪-૫ ગણું વધારે
• વિટામિન A, ફોલેટ, પોટેશિયમ, મેગ્નેશિયમ પણ ભરપૂર
આરોગ્ય લાભો –
૧. રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારશે – ઊંચા પ્રમાણમાં ફૈંટ્ઠદ્બૈહ ઝ્ર હોવાને કારણે.
૨. પાચન સુધારે – તેમાં રહેલ ફાઈબર કબજિયાત દૂર કરે છે.
૩. ડાયાબિટીસ માટે ફાયદાકારક – બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ.
૪. હૃદય માટે સારું – પોટેશિયમ અને ફાઈબર બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત કરે છે.
૫. ચામડી અને વાળ માટે લાભદાયી – એન્ટી-આૅકિસડન્ટ અને વિટામિન C ચહેરાને તેજસ્વી બનાવે છે.
૬. વજન ઘટાડવામાં મદદરૂપ – ઓછી કેલરી અને વધુ ફાઈબર હોવાને કારણે પેટ ભરેલું લાગે છે.
૭. આંખોની તંદુરસ્તી માટે – વિટામિન A દ્રષ્ટિ માટે સારું છે.
ઉપયોગ –
• કાચું કે પાકેલું ફળ ખાવામાં આવે છે.
• જામ, જેલી, જ્યુસ, સ્ક્વાશ અને મુરબ્બો બનાવવામાં વપરાય છે.
• જામફળની પાંદડીઓ કઢી કે ચા સ્વરૂપે લેવાય છે, જે દાંતની સમસ્યા અને પાચન માટે ઉપયોગી છે.
ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો –
• અતિ પ્રમાણમાં ખાવાથી ગેસ અથવા એસિડિટી થઈ શકે છે.
• બી વધારે ખાવાથી પાચનમાં ભારે લાગી શકે.
એટલે, જામફળ સ્વાદિષ્ટ હોવા ઉપરાંત એક સુપરફૂડ ગણાય છે.
જામફળ આધારિત મૂલ્યવર્ધિત પ્રોડક્ટ્સ –
૧. જામફળનું જ્યુસ
• સ્ક્વાશ બનાવી પેકેજિંગ કરાય.
• માર્કેટમાં હેલ્થ ડ્રિન્ક તરીકે ડિમાન્ડ છે.
૨. જેલી અને જામ
• જામફળમાં પેક્ટિનની માત્રા વધુ હોવાથી સરસ જેલી બને છે.
• વિવિધ સ્વાદવાળી (સ્ટ્રોબેરી-જામફળ, આમળા-જામફળ) કોમ્બિનેશન પણ કરી શકાય.
૩. મૂરબ્બો અને કેન્ડી
• જામફળના ટુકડા ખાંડમાં પ્રિઝર્વ કરી મૂરબ્બો અથવા ટોફી-કેન્ડી બનાવી શકાય.
૪. ડિહાઈડ્રેટેડ/સુકાં જામફળ
• સ્લાઈસ કાપીને સુકવીને પેક કરી શકાય.
• ચિપ્સ અથવા પાઉડર સ્વરૂપે હેલ્થ સપ્લીમેન્ટમાં ઉપયોગી.
૫. જામફળ પાઉડર
• સુકવેલા જામફળનો પાઉડર બનાવી આઈસક્રીમ, શેક, બેકરી આઇટમમાં વાપરી શકાય.
૬. જામફળ વાઇન / ફર્મેન્ટેડ ડ્રિન્ક
• કેટલાક દેશોમાં જામફળમાંથી વાઇન, વિનેગર બનાવવામાં આવે છે.
૭. ચટણી અને સોસ
• ઘરેલુ તેમજ કોમર્શિયલ પ્રોડક્શન માટે.
આમ, જામફળમાંથી સારી આવક પણ મેળવી શકાય તથા તે પૌષ્ટિક પણ છે.
તેમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબના પોષક તત્વો હોય છેઃ
જમરૂખ (Guava) એ વિટામિન ‘સી’ નો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા અને ત્વચાના સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ જરૂરી છે.
ફાઈબર (રેસા): તે પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખવામાં અને કબજિયાત અટકાવવામાં મદદ કરે છે.
એન્ટીઆૅકિસડન્ટોઃ તે શરીરના કોષોને નુકસાનથી બચાવે છે.
પોટેશિયમઃ જે બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ છે.
