ઈરાનના ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલામાં મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ લશ્કરી બેઝને ઐતિહાસિક નુકસાન સહન કરવું પડ્યું છે. આ ખુલાસો પ્રખ્યાત અમેરિકન અખબાર, ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના એક અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે. અખબારનો દાવો છે કે ઈરાની હુમલા પછી મધ્ય પૂર્વમાં ૧૩ અમેરિકી લશ્કરી થાણાઓ હવે સંપૂર્ણપણે રહેવા યોગ્ય નથી. એ નોંધવું જાઈએ કે ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈઝરાયલ અને અમેરિકા દ્વારા ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીની હત્યા બાદથી, ઈરાની સેના મધ્ય પૂર્વમાં તમામ અમેરિકી લશ્કરી અને ઉર્જા મથકોને સતત નિશાન બનાવી રહી છે.
ઈરાન પર હુમલો કર્યા પછી, અમેરિકા અને ઈઝરાયલને તેહરાન તરફથી આટલા મોટા અને ખતરનાક બદલાની અપેક્ષા નહોતી. જાકે, ઈરાને મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ દ્વારા ઈઝરાયલી અને અમેરિકી લશ્કરી અને ઉર્જા મથકો પર વિનાશ વેર્યો છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઈરાનના હુમલાઓએ અમેરિકી સૈન્યને “લાંબા યુદ્ધ” માટે મજબૂર કરી દીધું છે. મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકી લશ્કરી થાણાઓ પર ઈરાનના સતત મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓએ ઘણા મુખ્ય અમેરિકી થાણાઓને “વર્ચ્યુઅલી રહેવા યોગ્ય નથી” બનાવી દીધા છે, જેના કારણે સૈનિકોને હોટલ અને ઓફિસો સહિત કામચલાઉ સુવિધાઓમાં આશ્રય લેવાની ફરજ પડી છે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ઈરાનના મોટા પાયે વળતા હુમલાએ અમેરિકન સૈન્યના કેટલાક ભાગોને “દૂરસ્થ યુદ્ધ” તરફ ધકેલી દીધા છે, જ્યાં ભૂમિ કર્મચારીઓ કામચલાઉ સ્થળોએથી કાર્યરત છે જ્યારે હવાઈ કામગીરી હાલના થાણાઓથી ચાલુ છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, મધ્ય પૂર્વમાં ૧૩ યુએસ લશ્કરી થાણાઓમાંથી ઘણાને ભારે નુકસાન થયું છે, જેમાં ઈરાન નજીકના કુવૈતી થાણાઓને સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે, એમ અમેરિકન અધિકારીઓ અને લશ્કરી કર્મચારીઓએ જણાવ્યું હતું. ઈરાને કુવૈતમાં પોર્ટ શુઆઈબા, અલી અલ સાલેમ એર બેઝ અને કેમ્પ બુહરિંગ સહિતની સુવિધાઓ પર મોટા હુમલા કર્યા છે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકન લશ્કરી થાણાઓ પર ઈરાનના ઘાતક હુમલાઓએ હવે આ થાણાઓના સંચાલન, વિમાન માળખાગત સુવિધાઓ અને બળતણ પ્રણાલીઓને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. આ હુમલાઓએ માત્ર લોજિÂસ્ટક્સમાં વિક્ષેપ પાડ્યો નથી પરંતુ સૈનિકોની સલામતી અને આ થાણાઓ પર લાંબા ગાળાના લશ્કરી કામગીરીની ટકાઉપણું અંગે પણ ગંભીર ચિંતાઓ ઉભી કરી છે. ઈરાનની બદલો લેવાની કાર્યવાહી ચાલુ યુએસ અને ઇઝરાયલી લશ્કરી કાર્યવાહીના જવાબમાં કરવામાં આવી છે, જેમાં તેહરાન સમગ્ર પ્રદેશમાં થાણાઓ, દૂતાવાસો અને ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવી રહ્યું છે. કતાર, બહેરીન અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશોમાં અમેરિકા સાથે જાડાયેલા સ્થળો પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓ થયા છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, આજે (ગુરુવારે) ઘટનાઓ ઝડપથી બદલાતી દેખાય છે. ઇઝરાયલી-અમેરિકન અને ઈરાની યુદ્ધ તેના ૨૭મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયું છે. ઈરાન વધુને વધુ ઘાતક બની રહ્યું છે. ઈરાને ગુરુવારે ઇઝરાયલી લશ્કરી કમાન્ડ સેન્ટરને નિશાન બનાવ્યું. બદલો લેવા માટે, ઇઝરાયલે ઈરાની નૌકાદળના કમાન્ડર અલી રેઝા તાંગસીરીને માર્યાનો દાવો કર્યો.
ઈરાને અમેરિકાના યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો છે અને અમેરિકાને પોતાનો વળતો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે, જેનાથી સ્પષ્ટ થયું છે કે આ સંઘર્ષના રાજદ્વારી ઉકેલનો માર્ગ હાલમાં ખૂબ જ સરળ નથી. દરમિયાન, અમેરિકાના રાષ્ટÙપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન હજુ પણ અમેરિકા સાથે કરાર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાની નેતૃત્વ એક કરાર પર પહોંચવા માંગે છે, પરંતુ સુરક્ષા ચિંતાઓ અને આંતરિક દબાણ તેમને ખુલ્લેઆમ આગળ આવતા અટકાવી રહ્યા છે.
જર્મની સંરક્ષણ પ્રધાન બોરિસ પિસ્ટોરિયસે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે તેમનો દેશ ઈઝરાયલ અને અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધમાં ભાગ લેશે નહીં. બોરિસે કહ્યું કે તેમનો દેશ આવા યુદ્ધને ટાળવા માંગે છે અને તેમાં ભાગ લેશે નહીં.
ઈઝરાયલ-અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ તેના ૨૭મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયું છે. દરમિયાન, ઈરાને એક મોટી જાહેરાત કરી છે, જેમાં ભારત, ચીન અને રશિયાને તેના સાથી ગણાવ્યા છે. ઈરાને કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તેના મિત્રો માટે બંધ નથી. ઈરાને કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફક્ત ઈઝરાયલ અને અમેરિકાના સાથીઓ માટે બંધ છે, તેના દુશ્મનો માટે નહીં.
દરમિયાન, ખાડી દેશોએ ઈરાન અને તેના સાથી જૂથોને ખાડી દેશો પર હુમલા બંધ કરવાની અપીલ કરી છે. દરમિયાન, જમીન પર પરિસ્થિતિ તંગ છે. આજે ઘણા ઇઝરાયલી શહેરો, ખાસ કરીને તેલ અવીવ અને મધ્ય પ્રદેશમાં સાયરન સંભળાયા હતા, જેના કારણે લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું હતું. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, આ હુમલો લેબનોનના હિઝબુલ્લાહ દ્વારા છોડવામાં આવેલા
આભાર – નિહારીકા રવિયા રોકેટને કારણે થયો હોઈ શકે છે. સદનસીબે, અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિના અહેવાલ નથી.દરમિયાન, ખાડીમાં પણ પરિસ્થિતિ બગડી રહી છે. બહેરીનમાં રાજધાની મનામા નજીક મુહરકમાં આગ લાગી હતી. મુહરક વિસ્તાર બહેરીન આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પાસે આવેલો છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આગ ઓલવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે અને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
તાજેતરની આ ઘટનાઓ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે લશ્કરી અને રાજદ્વારી બંને સ્તરે આ પ્રદેશમાં અસ્થિરતા યથાવત છે. યુદ્ધવિરામ અંગે મતભેદો વધુ ઘેરા બની રહ્યા છે, પરંતુ હુમલાઓ ચાલુ છે. વાટાઘાટો ઉકેલ લાવે છે કે પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થશે તે જાવા માટે આગામી દિવસો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે ઇઝરાયલે એક મોટો દાવો કર્યો છે. ઇઝરાયલી લશ્કરી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, બંદર અબ્બાસ પર થયેલા હુમલામાં ઈરાનના આઇઆરજીસી નૌકાદળના વડા અલીરેઝા તાંગસિરીનું મોત થયું હતું. ઇઝરાયલી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવા માટે અલીરેઝા તાંગસિરી જવાબદાર હતા. જાકે, ઇઝરાયલી લશ્કરી હડતાલ અથવા અલીરેઝા તાંગસિરીના મૃત્યુ અંગે ઇરાને કોઈ નિવેદન બહાર પાડ્યું નથી. એ નોંધવું જાઈએ કે ઓગસ્ટ ૨૦૧૮ થી આઇઆરજીસી નૌકાદળનું કમાન્ડીંગ કરી રહેલા તાંગસિરીએ તાજેતરના અઠવાડિયામાં ખાડીમાં, ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ ઇરાનની કાર્યવાહી અંગે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું હતું. ગયા અઠવાડિયે, તાંગસિરીએ ખાડી દેશોમાં યુએસ બેઝ સામે બદલો લેવાની ધમકી આપી હતી અને નાગરિકો અને કર્મચારીઓને આ વિસ્તારથી દૂર રહેવા ચેતવણી આપી હતી.
જાણો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વનો એક મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક તેલ શિપિંગ માર્ગ છે, જે ઉત્તરમાં ઇરાન અને દક્ષિણમાં ઓમાન અને યુએઈ વચ્ચે સ્થિત છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર્સિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત અને અરબી સમુદ્ર સાથે જાડે છે. વિશ્વના લગભગ ૨૦% ક્રૂડ ઓઇલ અને ન્દ્ગય્ તેમાંથી પસાર થાય છે. યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાની નૌકાદળે આ માર્ગને અવરોધિત કર્યો હતો, જેના કારણે મર્યાદિત સંખ્યામાં જહાજા જ પસાર થઈ શક્યા હતા.
એ નોંધનીય છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઇલ અને એલએનજીની મોટી વૈશ્વિક અછત સર્જાવાની શક્્યતા છે, જેના કારણે ઇંધણના ભાવ રેકોર્ડ ઊંચા થઈ શકે છે. તે વિશ્વના ૨૦% થી વધુ તેલનું પરિવહન કરે છે, તેથી તેના બંધ થવાથી વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ પડી શકે છે, જેના કારણે ફુગાવો થઈ શકે છે. આ ભારત, ચીન, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશો માટે ઊર્જા સંકટનું કારણ બની શકે છે.
