કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ગુરુવારે ભાર મૂક્્યો હતો કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સે તેમની સામગ્રી માટે જવાબદારી લેવી જાઈએ અને બાળકો અને નાગરિકોની ઓનલાઈન સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી લેવી જાઈએ. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ગુરુવારે ડીપફેક દ્વારા ઉભા થતા જાખમો અને ઓનલાઈન ખોટી માહિતી ઝુંબેશના વધતા ફેલાવા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સમાજના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો જાખમમાં છે અને ડીપફેક અને ખોટી માહિતીનો ભોગ બનેલા લોકોના મોટા વર્ગની ઓનલાઈન સલામતી અને રક્ષણની હિમાયત કરી હતી.
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં ડિજિટલ ન્યૂઝ પબ્લીશર્સ એસોસિએશન કોન્ફરન્સને સંબોધતા, અશ્વિની વૈષ્ણવે કહ્યું કે પ્લેટફોર્મ્સને જાગવાની અને હજારો વર્ષોથી માનવ સમાજ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી સંસ્થાઓમાં વિશ્વાસ મજબૂત કરવાના મહત્વને સમજવાની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું, “પ્લેટફોર્મ્સે તેમની સામગ્રીની જવાબદારી લેવી જાઈએ. બાળકોની ઓનલાઈન સલામતી અને તમામ નાગરિકોની ઓનલાઈન સલામતી એ પ્લેટફોર્મની જવાબદારી છે.” કેન્દ્રીય મંત્રીએ ચેતવણી આપી હતી કે જા પ્લેટફોર્મ આ સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે તો તેઓ જવાબદાર રહેશે.
તેમણે કહ્યું કે ઇન્ટરનેટનું સ્વરૂપ હવે બદલાઈ ગયું છે. વૈષ્ણવે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સથી બનાવેલી સામગ્રીના ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મુક્યો , એમ કહીને કે આવી સામગ્રી એવી વ્યકિતની સંમતિ વિના બનાવવી જાઈએ નહીં જેનો ચહેરો, અવાજ અથવા વ્યકિતત્વનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું, “આ ગહન પરિવર્તન લાવવાનો સમય આવી ગયો છે. હું પ્લેટફોર્મ્સને માનવ સમાજની મૂળભૂત જરૂરિયાતોમાં યોગદાન આપવા વિનંતી કરું છું. જે સમાજ આજે આ પરિવર્તનની માંગ કરી રહ્યો છે તેનું સન્માન કરવું જાઈએ.”
અશ્વિનની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે માનવ સમાજ સંસ્થાઓમાં વિશ્વાસ પર આધારિત છે. કુટુંબ અને સામાજિક ઓળખથી લઈને ન્યાયતંત્ર, મીડિયા અને વિધાનસભા સુધી, આ બધી સંસ્થાઓ વિશ્વાસના મૂળભૂત સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે. મીડિયાનું ઉદાહરણ આપતા મંત્રીએ કહ્યું કે તેની વિશ્વસનીયતા નિષ્પક્ષતા, પ્રકાશન પહેલાં માહિતીની ચકાસણી અને તેની સામગ્રી માટે જવાબદારી પર આધાર રાખે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે તેવી જ રીતે, માનવો દ્વારા બનાવેલી દરેક સંસ્થા આ મૂળભૂત સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે, જ્યાં પરસ્પર વિશ્વાસ સંસ્થાનો પાયો છે. વૈષ્ણવે કહ્યું કે વિશ્વ જે રીતે બદલાઈ રહ્યું છે, ખાસ કરીને ડીપફેક્સ જેવી ઉભરતી તકનીકોને કારણે, વિશ્વાસનો આ મૂળભૂત સિદ્ધાંત જાખમમાં છે, જે લોકોને એવી ઘટનાઓ પર વિશ્વાસ કરાવી શકે છે જે ક્્યારેય બની ન હતી.
આ ચિંતાઓ ઇન્ડિયા એઆઈ ઇમ્પેક્ટ સમિટના થોડા દિવસો પછી જ આવી છે, જ્યાં ભારતની એઆઈ પ્રગતિની પ્રશંસા કરવા છતાં, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સહિત ઘણા અગ્રણી નેતાઓએ નાગરિકોને ડીપફેક અને ખોટી માહિતી વિશે ચેતવણી આપી હતી.
