કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટને જાણ કરી હતી કે લદ્દાખ સ્થિત પર્યાવરણ કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકને મુક્ત કરી શકાતા નથી. નોંધનીય છે કે સોનમ વાંગચુકને ગયા વર્ષે લેહમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનના સંદર્ભમાં રાષ્ટીય સુરક્ષા કાયદા હેઠળ અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. ગયા વર્ષે ૨૬ સપ્ટેમ્બરે સોનમ વાંગચુકની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. તાજેતરમાં, વાંગચુકના બગડતા સ્વાસ્થ્યને કારણે તબીબી કારણોસર તેમની મુકિત માટે માંગ કરવામાં આવી છે. ચાલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં આપેલા જવાબમાં કેન્દ્ર સરકારની દલીલોની તપાસ કરીએ.
ભારતના સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ ન્યાયાધીશ અરવિંદ કુમાર અને પી.બી. વરાલેની બેન્ચ સમક્ષ સુપ્રીમ કોર્ટના અગાઉના પ્રશ્નનો જવાબ આપ્યો, જેમાં અધિકારીઓને વાંગચુકના બગડતા સ્વાસ્થ્યને કારણે તેમની તબીબી કારણોસર મુકિત પર વિચાર કરવા કહેવામાં આવ્યું હતું. તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે, “જેલ મેન્યુઅલ મુજબ સોનમ વાંગચુકની લગભગ ૨૪ વખત નિયમિત તપાસ કરવામાં આવી છે. તેઓ સ્વસ્થ અને સ્વસ્થ છે. તેમને પાચન સમસ્યાઓ અને ચેપ હતો. જા આપણે (તેમની મુકિતમાટે) આવા અપવાદો કરવાનું શરૂ કરીશું, તો તેનાથી કોઈ સકારાત્મક પરિણામો મળશે નહીં. જે આધારો પર અટકાયતનો આદેશ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો તે અમલમાં રહેશે. સ્વાસ્થ્ય કારણોસર તેમની મુકિત શક્યો નહીં બને. તે ઇચ્છનીય પણ ન હોઈ શકે. કારણ કે આ મામલો તમારી સમક્ષ આવ્યો છે, અમે તેનો સંપૂર્ણ વિચાર કર્યો છે.”
સોનમ વાંગચુક હાલમાં જાધપુર સેન્ટ્રલ જેલમાં બંધ છે. ૨૬ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ તેમની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. બે દિવસ પહેલા, રાજ્યનો દરજ્જા અને લદ્દાખને છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં સમાવવાની માંગણી સાથે હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા હતા. આ વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ચાર લોકો માર્યા ગયા હતા અને ૧૫૦ થી વધુ ઘાયલ થયા હતા. સોનમ વાંગચુક પર આ હિંસા ભડકાવવાનો આરોપ છે.
કેન્દ્ર સરકાર અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખના વહીવટીતંત્રે સુપ્રીમ કોર્ટને જાણ કરી છે કે આબોહવા કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકે નેપાળ અને બાંગ્લાદેશની જેમ જનરલ-ઝેડને વિરોધ કરવા માટે ઉશ્કેરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે વાંગચુકે આરબ સ્પ્રંગ જેવા આંદોલનોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેના કારણે ઘણા આરબ દેશોમાં સરકારો પડી ગઈ હતી.
