હલ્દવાનીમાં રેલવે જમીન પરના અતિક્રમણ દૂર કરવાના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. અસરગ્રસ્ત પરિવારોની માનવતાવાદી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા, સુપ્રીમ કોર્ટે પુનર્વસન માટે ખાસ શિબિરો સ્થાપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ૩૧ માર્ચ સુધીમાં સરકાર પાસેથી રિપોર્ટ માંગ્યો છે. આ અહેવાલમાં, વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે ૨૦૧૯ પુનર્વસન નીતિ હેઠળ અત્યાર સુધી કયા નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, કોર્ટે ખાસ પૂછ્યું છે કે નીતિના ધોરણોના આધારે કયા પરિવારોને પુનર્વસન સહાય મેળવવાનો કાનૂની અધિકાર છે, જેથી લાયક વ્યક્તિઓને ઓળખી શકાય અને રાહત આપી શકાય.
સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણીઓ આ મડાગાંઠ અનિશ્ચિત સમય સુધી ચાલુ રહી શકે નહીં.,પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના હેઠળ અસરગ્રસ્ત પરિવારોને અરજી કરવામાં મદદ કરવા માટે સ્થળ પર જ ખાસ પુનર્વસન શિબિરો સ્થાપવા જાઈએ.,રેલવેએ જણાવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટ હેઠળ લાઇન રિએલાઇનમેન્ટ માટે ૩૦.૬૫ હેક્ટર જમીનની જરૂર છે. વધુમાં, તોડી પાડવામાં આવેલા બાંધકામો માટે છ મહિનાના સમયગાળા માટે દરેક અસરગ્રસ્ત પરિવારને દર મહિને રૂ. ૨,૦૦૦ આપવાનો પ્રસ્તાવ છે.,મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે અરજદારોની આર્થિક પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે પ્રથમ દૃષ્ટિએ, મોટાભાગના પરિવારો આર્થિક રીતે નબળા વિભાગ શ્રેણીમાં આવશે.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે દરેક પરિવારની પાત્રતા નક્કી કરવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, જા તેઓ પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના હેઠળ અરજીઓ સબમિટ કરે. બેન્ચે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે પુનર્વસન પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ અને પારદર્શક રીતે આગળ વધવી જાઈએ જેથી પાત્ર પરિવારો યોજનાનો લાભ મેળવી શકે અને પ્રોજેક્ટ સંબંધિત મડાગાંઠનો ઉકેલ આવે.
સુનાવણી દરમિયાન, વધારાના સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ કોર્ટને માહિતી આપી કે કેટલાક પરિવારો નાના પ્લોટના માલિક છે. “સ્ક્વોટર” તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે. જા તેમની જમીન સંપાદિત કરવામાં આવે છે, તો તે યોગ્ય સંપાદન કાર્યવાહી દ્વારા જ સંપાદિત કરવામાં આવશે. જાકે, અતિક્રમણ કરનારાઓ અંગે, કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું હતું કે તેઓ સ્થળ પર પુનર્વસનનો આગ્રહ રાખી શકતા નથી કારણ કે મોટા પાયે રેલ્વે વિસ્તરણ પ્રોજેક્ટ માટે જમીન જરૂરી છે.
સરકારે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના પાત્ર વ્યક્તિઓના પુનર્વસન માટે અમલમાં છે, જેના હેઠળ અરજદારો અરજી કરી શકે છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે પીએમએવાય હેઠળ દરેક પરિવારની પાત્રતા યોજના હેઠળ અરજી સબમિટ કર્યા પછી જ નક્કી કરવામાં આવશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે જિલ્લા કલેક્ટર, અન્ય મહેસૂલ અધિકારીઓ અને જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તામંડળ સંયુક્ત રીતે સ્થળ પર પુનર્વસન શિબિરોનું આયોજન કરે જેથી દરેક પરિવારના વડા પીએમએનવાય હેઠળ અરજી કરી શકે. કોર્ટે એ પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળના સભ્ય સચિવ અને જિલ્લા અને પેટા-વિભાગીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળના સચિવો પણ શિબિરો દરમિયાન સ્થળ પર હાજર રહે. મહેસૂલ અધિકારીઓને અરજી પ્રક્રિયામાં સક્રિયપણે સહકાર આપવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. બેન્ચે કહ્યું કે જા અરજી સબમિટ કરવાની પ્રક્રિયા ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ સુધીમાં પૂર્ણ થાય તો તે પ્રશંસા કરશે. વધુમાં, રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળને બધા પાત્ર રહેઠાણદારો અરજી ન કરે ત્યાં સુધી કેમ્પનું આયોજન ચાલુ રાખવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
કોર્ટે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે પ્રોજેક્ટ અંગેની ગતિરોધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહી શકે નહીં અને પુનર્વસન પ્રક્રિયા સમયસર આગળ વધવી જાઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટ હલ્દવાનીમાં રેલ્વે જમીન પર ગેરકાયદેસર અતિક્રમણ દૂર કરવાને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી હતી. આ કેસ આશરે ૫૦,૦૦૦ ની વસ્તી સાથે સંબંધિત છે. હાલમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટના આદેશ પર વચગાળાનો સ્ટે લગાવ્યો છે. છેલ્લી સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે ઉત્તરાખંડ વહીવટીતંત્રને પૂછ્યું હતું કે આ વસાહતોમાં રહેતા લોકોને સ્થળાંતર કરવા માટે રાજ્ય સરકાર પાસે શું માસ્ટર પ્લાન છે.
